Chương 9: Tạo hình đầu mũi: Kĩ thuật khâu và ghép sụn
50
E-bacsy.com
book
Hiệu quả
1. Khâu xoay đầu mũi về hướng đuôi, để kéo dài đầu mũi.
2. Về mặt lý thuyết, mũi khâu này tập hợp trụ ngoài vào phía trong, điều này có thể
gây ra sự co rút của cánh mũi. Tuy nhiên, vì trụ ngoài lồi trở nên bằng phẳng và di
chuyển theo đường đi của chỉ khâu này, bờ đuôi của trụ ngoài định vị về hướng đuôi
nhiều hơn so với vị trí ban đầu, thực hiện kỹ thuật khâu này bởi một bác sĩ phẫu
thuật khéo léo.
3. Vì hiệu quả làm kéo đầu mũi xuống dưới, kỹ thuật khâu này tốt hơn khi thực hiện
kết hợp với các kỹ thuật làm tăng độ nhô đầu mũi.
Chỉ định
1. Sửa mũi ngắn
Kỹ thuật khâu này có tác dụng kéo dài đầu mũi, và do đó có thể sử dụng để
chỉnh sửa mũi ngắn. Tuy nhiên, kỹ thuật tự nó không đủ để giải quyết chỉnh sửa
mũi ngắn ở những bệnh nhân có sụn cánh mũi lớn nhỏ và yếu. Mặc dù các kỹ thuật
khâu có thể tăng chiều dài đầu mũi trong quá trình phẫu thuật, nhưng chỉ khâu sẽ
không thể chịu được lực co kéo sau phẫu thuật của tổ chức phần mềm dày phủ bên
ngoài ở bệnh nhân người châu Á. Như vậy, sử dụng kỹ thuật để kéo dài đầu mũi nhỏ
ở những bệnh nhân có sụn cánh mũi lớn khỏe.
2. Ngăn ngừa xoay về hướng đầu từ các kỹ thuật tạo hình đầu mũi khác
Kỹ thuật này rất hữu ích như là một biện pháp phòng ngừa chống xoay đầu
mũi về hướng đầu sau khi ghép thanh chống trụ mũi hoặc khâu hẹp lại 2 trụ ngoài.
Việc ngăn ngừa xoay về hướng đầu này đặc biệt quan trọng ở những bệnh nhân
người châu Á có mũi tương đối ngắn (Hình 9.54).
Khâu trên đỉnh mũi
Sử dụng mũi khâu trên đỉnh mũi để điều chỉnh độ phồng của vùng trên đỉnh
mũi hoặc độ lồi của vùng trên đỉnh mũi và có thể thực hiện bằng hai phương pháp:
1. Khâu giữa đường trên đỉnh mũi và cấu trúc sụn nằm bên dưới
2. Khâu giữa hai bên bờ da của vùng trên đỉnh mũi
Sự phình ra của vùng trên đỉnh mũi được khắc phục bằng cách gỡ bỏ mô
mềm và xóa sạch không gian chết hình thành giữa lớp da của trên đỉnh mũi và khâu
tổ chức sụn bên dưới. Thực hiện điều này bằng cách khâu giữa trên vùng trên đỉnh
mũi và sụn vách ngăn bên dưới hoặc góc vách ngăn (Hình 9.46). Sau khi khâu da
tạm thời tại trụ mũi, đánh dấu da ở phần trên đỉnh mũi bị phồng lên, cũng như vách
ngăn nằm ngay bên dưới da này. Sau khi cắt bỏ chỉ khâu tạm thời, dùng chỉ Vicryl
5-0 khâu buộc lỏng lẻo qua mô dưới da và gần với góc vách ngăn (Hình 9.47).
Chương 9: Tạo hình đầu mũi: Kĩ thuật khâu và ghép sụn
51
E-bacsy.com
book
Để tránh lõm da hoặc hoại tử vùng trên đỉnh mũi, không được buộc chỉ khâu quá
chặt.
Tại thời điểm điều chỉnh đầu hình củ hành, không gian chết tạo ra do bởi quá
trình lấy bỏ mô mềm có thể được loại bỏ bằng cách khâu da ở hai bên lại với nhau
(Hình 9.48). Sau khi khâu tạm thời tại trụ mũi, đánh dấu lại da ở cả hai bên của vùng
phồng lên trên đỉnh mũi. Dùng chỉ khâu Vicryl 5-0 khâu vào mô dưới da ngay dưới
mỗi chỗ đánh dấu và buộc để giảm không gian bên dưới da này. Chỉ khâu không
được buộc quá chặt, vì quá chặt có thể gây ra phồng trên đỉnh mũi. Vì lý do này, chỉ
khâu không phù hợp ở những bệnh nhân bị phồng trên đỉnh mũi đã có từ trước. Ở
những bệnh nhân như vậy, phải khâu giữa mô dưới da và sụn cánh mũi lớn.
Hình. 9.46 Khâu trên đỉnh mũi
(da với sụn bên dưới)
Hình. 9.47 Khâu trên đỉnh mũi
(da với sụn)
Chương 9: Tạo hình đầu mũi: Kĩ thuật khâu và ghép sụn
52
E-bacsy.com
book
a
b
c
d
Hình. 9.48 Khâu trên đỉnh mũi (da với sụn). (a) Vùng gồ lên sẽ đánh dấu để khâu. (b,
c) Khâu trên đỉnh mũi nằm trong lớp dưới da. (d) Điều chỉnh độ căng của mũi khâu
trong khi quan sát độ phồng lên của đỉnh mũi. Khâu mũi khâu sao cho da ở vùng trên
đỉnh mũi không lõm hay phồng lên.
Chương 9: Tạo hình đầu mũi: Kĩ thuật khâu và ghép sụn
53
E-bacsy.com
book
Lấy trụ ngoài ( Chuyển 2 trụ ngoài vào trong)
Định nghĩa
Kỹ thuật này là dùng chỉ khâu để đưa phần gần nhất của 2 trụ ngoài vào cạnh
nhau ở đường giữa, về cơ bản chuyển đổi trụ ngoài thành trụ trong để tăng chiều
cao đầu mũi.
Kỹ thuật phẫu thuật
Dùng một cái móc đơn để kéo da trên đầu mũi lên. 2 lỗ mũi nên được duy
trì ở độ cao đối xứng với nhau, trong khi vòm mũi sẽ giữ theo hướng trước-sau. Ở
mỗi bên, vị trí của vòm mũi mới được đánh dấu cao hơn vài milimet so với vòm mũi
ban đầu. Khâu 2 trụ mũi ngay dưới vòm với chỉ khâu 5-0 PDS. Sau đó, áp dụng khâu
ngang vòm tại vị trí của vòm mũi mới. 2 vòm mũi mới được buộc lại với nhau bằng
mũi khâu liên vòm (Hình 9.49).
Nếu 2 vòm mũi là đối xứng, phẫu thuật viên có thể thực hiện khâu ngang vòm
và liên vòm với 1 mũi khâu (Hình 9.50).
Hình. 9.49 Chuyển 2 trụ ngoài vào trong (Lấy trụ ngoài). Mũi khâu đầu tiên nằm
ngay dưới vòm với chỉ khâu 5-0 PDS. Dùng khâu ngang vòm ở vị trí vòm mũi mới.
Vòm mới sẽ gần nhau hơn với 2 mũi khâu liên vòm
Chương 9: Tạo hình đầu mũi: Kĩ thuật khâu và ghép sụn
54
E-bacsy.com
book
Hình. 9.50 Ghép thanh chống trụ mũi và chuyển 2 ngoài vào trong.
Với kỹ thuật này, phần nhô cao nhất của trụ ngoài sẽ chuyển thành trụ trong.
Do đó, trụ trong được kéo dài, điều đó có nghĩa là chóp mũi sẽ nhô lên cao hơn và
xoay về hướng đầu, trong khi đó trụ ngoài sẽ rút ngắn.
Khi thực hiện kỹ thuật này, phẫu thuật viên phải chú ý không đưa chỉ khâu
xuyên qua niêm mạc tiền đình bên dưới thủng vào khoang mũi. Chỉ khâu lòi ra ở
niêm mạc tiền đình có thể dẫn đến nhiễm trùng, co rút sẹo lỗ mũi và sau đó là không
đối xứng.
Có thể sử dụng kỹ thuật này đơn thuần hoặc kết hợp với ghép thanh chống
trụ mũi hoặc ghép mở rộng vách ngăn.
Hiệu quả
1. Tăng độ nhô đầu mũi
2. Xoay đỉnh mũi về hướng đầu (Hình 9.51)
3. Đầu mũi hình củ hành trở nên thon gọn hơn (Hình 9.52)
4. Hình dạng lỗ mũi sẽ thẳng đứng hơn (Hình 9.52)
Chương 9: Tạo hình đầu mũi: Kĩ thuật khâu và ghép sụn
55
E-bacsy.com
book
a
b
c
d
Hình. 9.51 Đầu mũi xoay về hướng đầu bằng cách di chuyển 2 trụ ngoài vào trong.
(a, b) Trước khi di chuyển 2 trụ ngoài vào trong. (c) Di chuyển 2 trụ ngoài vào trong
sẽ làm tăng chiều cao đầu mũi. (d) Đó cũng là kết quả xoay vòm mũi về hướng đầu
a
b
Hình. 9.52 Thay đổi độ rộng của đỉnh mũi và hình dạng lỗ mũi sau khi đi chuyển 2
trụ ngoài vào trong. (a) Trước khi di chuyển 2 trụ ngoài. (b) Chuyển 2 trụ ngoài vào
trong sẽ làm giảm kích thước đầu mũi, và hình dạng lỗ mũi ngoài theo hướng chiều
dọc hơn và hình tam giác hơn
Chương 9: Tạo hình đầu mũi: Kĩ thuật khâu và ghép sụn
56
E-bacsy.com
book
Cẩn thận
Kỹ thuật khâu đầu mũi này rất có hiệu quả trong việc tạo độ nhô đầu mũi ở
bệnh nhân người châu Âu với sụn cánh mũi lớn – khỏe. Nó có thể không đủ để đạt
được độ nhô mong muốn ở bệnh nhân người châu Á với sụn cánh mũi lớn nhỏ hơn.
Trong nhóm thứ hai, kỹ thuật khâu đầu mũi có lẽ cần phải độn thêm bằng cách ghép
độn hay ghép đưa đầu mũi lên cao.
Khi trụ trong yếu, việc lấy trụ ngoài để làm trụ trong có thể bị xoắn hoặc ép
trụ trong xuống, điều này sẽ dẫn đến mất chiều cao đầu mũi. Ở những bệnh nhân có
trụ trong yếu, kỹ thuật này nên bổ sung bằng phương pháp ghép thanh chống trụ
mũi (Hình 9.53).
Khi mũi ngắn, phương pháp này có thể xoay vòm mũi theo hướng đầu vách
ngăn, có thể gây mũi co ngắn hơn nữa và trở thành một nguyên nhân cho bệnh nhân
khiếu nại. Để hạn chế đầu mũi xoay về hướng đầu có thể thực hiện bằng cách sử
dụng chỉ khâu ngang, khâu chống xoay hoặc ghép chống xoay (Hình 9.54).
a
b
Hình. 9.53 Chuyển 2 trụ ngoài ngoài vào trong có thể làm xoắn (a) hay ép (b) của
trụ trong yếu
a
b
Hình. 9.54 Di chuyển 2 trụ ngoài vào trong làm xoay vòm mũi về hướng đầu. (a, b)
Chuyển 2 trụ ngoài vào trong sẽ dẫn đến vòm mũi xoay về hướng đầu. (c) Để xoay vòm
mũi về hướng đuôi, khâu ngang 2 trụ ngoài lại. (d, e) Khâu ngang đã xoay vòm mũi
theo hướng đuôi vách ngăn. (f) Khâu chống xoay sẽ gây nên vòm mũi xoay về hướng
đuôi hơn. (G, h) Khâu chống xoay sẽ làm cho 2 vòm mũi xoay về hướng đuôi
Chương 9: Tạo hình đầu mũi: Kĩ thuật khâu và ghép sụn
57
E-bacsy.com
book
c
d
e
f
g
h
Hình. 9.54 (tiếp theo)
Chương 9: Tạo hình đầu mũi: Kĩ thuật khâu và ghép sụn
58
E-bacsy.com
book
Khâu 2 chân trụ trong
Sử dụng kỹ thuật khâu này để khép 2 chân trụ trong lại với nhau.
Kỹ thuật phẫu thuật
Chỉ khâu có thể luồn thông qua một vết rạch da dài 5 - 6 mm dọc theo bờ đầu
của mỗi chân trụ mũi. Sau khi bọc lộ cẩn thận với mỗi chân trụ mũi, sử dụng chỉ
khâu 5-0 PDS để khâu 2 chân trụ mũi lại với nhau (Hình 9.55).
Ở những bệnh nhân bị co kéo cánh mũi, chỉ khâu có thể tạo nhô ra ở dưới
mũi theo hướng đuôi vách ngăn. Nếu phần nhô ra ở dưới mũi là không mong muốn,
có thể cắt tỉa bớt phần thừa của chân trụ mũi hoặc có thể lấy bỏ tổ chức phần mềm
giữa 2 chân trụ trong và khâu chúng lại với nhau.
a
b
c
d
Hình. 9.55 Khâu chân trụ mũi. (a) Ảnh
minh họa chân trụ mũi. (b–d) Ảnh trong
lúc mổ với khâu chân trụ mũi
Chương 9: Tạo hình đầu mũi: Kĩ thuật khâu và ghép sụn
59
E-bacsy.com
book
Hiệu quả
1. Kỹ thuật khâu này thu hẹp nền trụ mũi.
2. Kỹ thuật khâu này sẽ chuyển phần dưới mũi về hướng đuôi.
3. Ổn định của trụ trong có thể được tăng lên bằng kỹ thuật khâu này.
Chỉ định
1. Nền trụ mũi rộng
2. Co kéo phần dưới mũi
Ghép sụn trên đầu mũi
So với người châu Âu, người châu Á có sụn cánh mũi lớn tương đối nhỏ hơn
và yếu hơn. Sự khác biệt về mặt giải phẫu này làm cho các kỹ thuật khâu không hiệu
quả trong rất nhiều trường hợp. Như vậy, hầu hết các trường hợp tạo hình đầu mũi
ở bệnh nhân người châu Á đều yêu cầu sử dụng thêm mảnh ghép sụn.
Có nhiều loại mảnh ghép có thể sử dụng để tạo độ nhô, xoay, sắp xếp lại và
định hình lại đầu mũi, cũng như làm tăng và mở rộng phần sống mũi trong nhiều
cách.
Hai loại mảnh ghép sụn tồn tại cho đầu: mảnh ghép nhìn thấy và mảnh ghép
không nhìn thấy.
Mảnh ghép không nhìn thấy: Mảnh ghép không nhìn thấy nằm dưới bề mặt
của một cấu trúc khác hoặc giữa hai cấu trúc, như là: ghép thanh chống trụ mũi,
ghép bắt cầu, mảnh ghép mở rộng vách ngăn và mảnh ghép dưới vòm mũi là những
ví dụ của mảnh ghép không nhìn thấy.
Ghép nhìn thấy: Mảnh ghép nhìn thấy được nằm trên đỉnh của cấu trúc bên
dưới của mũi và / hoặc rất gần với da phủ bên ngoài. Ghép từng mảnh, ghép lót
cánh mũi, ghép chống xoay và ghép độn trên trụ ngoài là những ví dụ của mảnh
ghép có thể nhìn thấy.
Sụn ghép cho đầu mũi có thể lấy từ sụn vành tai, sụn vách ngăn và sụn sườn.
Ghép độn đầu mũi
Ghép độn là đặt mảnh ghép lên trên đỉnh của sụn cấu trúc đã có của mũi. Mục
đích là làm tăng thể tích và chiều cao đầu mũi bị thiếu hụt và điều chỉnh bất kỳ biến
dạng lõm vào hoặc võng xuống của sụn cánh mũi lớn. Mảnh ghép độn trên đầu mũi
và ghép độn trên trụ ngoài là những ví dụ.
Mảnh ghép độn trên đầu mũi để tăng chiều cao đầu mũi và kết hợp nhiều lớp
ghép nhiều lớp sụn trên đỉnh vòm sụn cánh mũi lớn (Hình 9.56).
Chương 9: Tạo hình đầu mũi: Kĩ thuật khâu và ghép sụn
60
E-bacsy.com
book
a
b
Hình. 9.56 Ghép độn trên đầu mũi bằng dùng 2 lớp sụn vành tai
Kỹ thuật phẫu thuật
Để trình bày các điểm xác định đầu (TDP), một hoặc nhiều lớp sụn vành tai
hoặc vách ngăn được đặt trên vòm của sụn cánh mũi lớn. Do độ cong nội tại, ghép
sụn tai cho phép dễ dàng hơn trong việc tạo ra đầu mũi trơn tru và do đó được ưa
thích hơn so với ghép sụn vách ngăn cho mục đích chiếu mũi ở bệnh nhân người
châu Á.
Không nên dễ dàng quan sát mảnh ghép trên đầu mũi thông qua da mũi. Để
đạt được điều này, các lề ghép không nên có các cạnh đột ngột mà có các cạnh vát
mỏng, được gọi là vát cạnh (Hình 9.57). Hơi nghiền nát cạnh của mảnh ghép sụn
cũng sẽ ngăn không cho mảnh ghép nhìn ra bên ngoài (Hình 9.58). Đôi khi, toàn bộ
cơ thể của mảnh ghép được nghiền nhỏ hoặc nghiền nhỏ để loại bỏ độ cứng (Hình
9.59).
a
b
Hình. 9.57 (a) Cắt mảnh ghép vát theo bờ (b) Dùng dao gọt bờ mảnh ghép thon gọn
về phía đuôi
Chương 9: Tạo hình đầu mũi: Kĩ thuật khâu và ghép sụn
61
E-bacsy.com
book
Hình. 9.58 Đập bờ của
mảnh ghép để phòng ngừa
mảnh ghép sụn sẽ nhìn
thấy qua da sau khi ghép
a
b
c
Hình. 9.59 Đập nhỏ toàn bộ mảnh ghép sụn để làm mềm sụn
Chương 9: Tạo hình đầu mũi: Kĩ thuật khâu và ghép sụn
62
E-bacsy.com
book
Dụng cụ nghiền sụn
Dụng cụ nghiền sụn là một thiết bị sử dụng để che giấu sự bất thường của
mảnh ghép lộ trên da đầu mũi và có bờ đều phẳng để tạo ra một mảnh ghép sụn
đồng đều và dẻo dai hơn. Sau khi đưa mảnh sụn vào dụng cụ nghiền, phần trên của
dụng cụ nghiền sẽ dùng búa để đập. Dụng cụ nghiền sụn có các loại có răng cưa và
trơn (Hình 9.60).
a
b
Hình. 9.60 Dụng cụ nghiền sụn. (a) Nền trơn. (b) Nền răng cưa
Chương 9: Tạo hình đầu mũi: Kĩ thuật khâu và ghép sụn
63
E-bacsy.com
book
Nghiền sụn
Các mảnh sụn nghiền bắt đầu từ vách ngăn. Nó làm giảm độ căng của mảnh
ghép sụn và cho phép tái tạo lại mảnh ghép sụn mà không làm suy yếu cấu trúc sụn
(Hình 9.61). Tùy thuộc vào ứng dụng, mảnh sụn nghiền có thể được sử dụng để làm
mềm cạnh của mảnh sụn ghép hoặc để làm mờ toàn bộ sụn.
Có thể sử dụng fascia thái dương, fascia cơ cắn hoặc mảnh ghép tự thân để
che phủ mảnh ghép sụn và làm dày da mỏng, giúp tránh nhìn thấy mảnh ghép qua
lớp da mỏng.
Các loại mảnh ghép có thể nhìn thấy như mảnh ghép như ghép độn/ghép
mảnh nhỏ sẽ cố định vào cấu trúc sụn cánh mũi lớn một cách tỉ mỉ bằng cách sử
dụng từ 4->6 mũi khâu chỉ 6-0 PDS. Đây là một kỹ thuật quan trọng để tránh lộ bờ
mảnh ghép qua lớp da mũi mỏng (Hình 9.62).
Ở những bệnh nhân có da dày, như thường thấy ở người châu Á, mảnh ghép
không phải lúc nào cũng cần được cố định vào sụn cánh mũi lớn. Thay vào đó,
mảnh ghép có thể cố định vào mô mềm đầu mũi bằng kỹ thuật khâu bên ngoài qua
phương pháp mổ mũi kín (Hình 9.63).
Vị trí của mũi chỉ khâu cố định được đánh dấu ở giữa của da đầu mũi nơi có
độ nhô đầu mũi nhiều nhất. Khâu bằng chỉ nylon 6-0 xuyên từ bên ngoài qua da và
rút ra qua vết mổ bên trong mũi. Sau đó, nó sẽ xuyên qua mảnh ghép sụn đã được
chuẩn bị, đưa trở lại vào khoang bóc tách mũi và rút ra ngoài qua da đầu mũi. Khi
kéo chỉ khâu ra, thì mảnh ghép sẽ kéo vào khoang bóc tách. Buộc nhẹ chỉ khâu, sau
khi đặt gối giấy để tránh gây ép quá nhiều lên da đầu mũi.
Mảnh ghép này có thể tạo độ nhô đầu mũi phụ thuộc vào độ cao, tùy thuộc
vào độ dày của từng mảnh ghép và số lớp mảnh ghép sụn. Để kỹ thuật ghép độn
thành công, điều quan trọng là trụ trong ở bên dưới của sụn cánh mũi lớn phải đủ
mạnh để hỗ trợ mảnh ghép bên trên (Hình 9.64).
Do đó, việc sử dụng mảnh ghép này không được chỉ định ở những bệnh nhân
có trụ trong rất yếu, có thể dễ dàng đánh giá bằng cách ép ngón tay (Hình 9.65). Nó
cũng không được chỉ định ở những bệnh nhân bị trụ mũi ngắn.
Hình. 9.61 Dụng cụ làm mềm sụn
Hình. 9.62 Khâu cố định tỉ mỉ mảnh ghép độn
trên sụn cánh mũi lớn bằng chỉ 6-0 PDS, giảm
thiểu khả năng nhìn thấy mảnh ghép qua da.
Khâu khoảng 4 mũi khâu là cần thiết
Chương 9: Tạo hình đầu mũi: Kĩ thuật khâu và ghép sụn
64
E-bacsy.com
book
a
b
Hình. 9.63 Cố định mảnh ghép độn khi kéo chỉ ra đầu mũi
a
b
Hình. 9.64 Mảnh ghép sụn độn trên đầu mũi có thể xoay và ép lên trụ trong yếu, có
thể dẫn đến mất chiều cao đầu mũi.
Hình. 9.65 Khám ép ngón
tay. Một đầu mũi có trụ
trong yếu sẽ dễ bị ép xuống
bằng ngón tay.
Chương 9: Tạo hình đầu mũi: Kĩ thuật khâu và ghép sụn
65
E-bacsy.com
book
Ghép chèn
Ghép chèn rất giống với ghép độn. Sự khác biệt chính là mảnh ghép chèn có
hình dạng như một tấm khiên, và đặt mảnh ghép trên phần đuôi của vòm mũi. Nó
được sử dụng để tăng độ nhô đồng thời chiều cao đầu mũi và tăng của phần dưới
đỉnh mũi (Hình 9.66).
a
b
c
Hình. 9.66 Ghép chèn. (a) Ghép chèn dùng để gia tăng cả đầu mũi và phần dưới đỉnh
mũi. (b, c) Hình dạng 2 mảnh ghép từ sụn vành tai
Chương 9: Tạo hình đầu mũi: Kĩ thuật khâu và ghép sụn
66
E-bacsy.com
book
Kỹ thuật phẫu thuật
Sụn tai và sụn vách ngăn thường được sử dụng để ghép chèn. Lấy một mảnh
ghép và chạm khắc thành hình tấm chèn. Phần trên của mảnh ghép nên có chiều
rộng 6 ->8 mm cho phần đầu mũi, với phần dưới của mảnh ghép có chiều rộng nhỏ
hơn. Giống như mảnh ghép độn, phần bờ của mảnh ghép chèn nên làm thon mỏng
để có cạnh vát, điều này sẽ làm cho nó ít có khả năng nhìn thấy qua lớp da đầu mũi
mỏng. Khâu mảnh ghép vào sụn cánh mũi lớn tại 4->6 điểm, để giảm thiểu việc
lộ bờ mảnh ghép qua da đầu mũi. Tùy tình huống, sẽ cần mảnh ghép từ 1->3 lớp.
Để tạo độ nhô đầu mũi tối ưu ở bệnh nhân người châu Á, thường đặt bờ trên của
mảnh ghép cao hơn 3-> 4 mm so với vòm mũi. Với lớp da dày và sụn mỏng, nên gia
cố phần đầu của mảnh ghép chèn bằng mảnh ghép thêm sụn (mảnh ghép khối), để
tránh uốn cong mảnh ghép theo hướng đầu và lấp đầy không gian chết phía trên
đỉnh mũi (Hình 9.67).
Khi thực hiện trên những người có sụn cánh mũi lớn yếu và nhỏ, mảnh ghép chèn
có thể làm ổn định trong quá trình phẫu thuật. Tuy nhiên, khi đóng da, trụ ngoài yếu
có thể tạo ra sức nặng của mảnh ghép chèn và gây ra đầu mũi xẽ xoay về hướng đầu.
Để tránh vấn đề này, yêu cầu thêm các kỹ thuật bổ sung, chẳng hạn như ghép chống
xoay hoặc ghép mở rộng vách ngăn.
Hiệu quả của ghép chèn
1. Tạo độ nhô đầu mũi
2. Hình thành phần dưới đỉnh mũi
3. Hình thành điểm nhô đầu mũi
a
b
c
Hình. 9.67 Mảnh ghép khối để hạn chế độ cong của mảnh ghép chèn
Chương 9: Tạo hình đầu mũi: Kĩ thuật khâu và ghép sụn
67
E-bacsy.com
book
Ghép chèn mở rộng
Ghép chèn mở rộng cho phép hình thành đồng thời đầu mũi rõ ràng và độ
nhô đầu mũi (Hình 9.68).
Mảnh ghép này là một mảnh ghép hình khiên dài được đặt ở phía trước của
vòm mũi và trụ trong. Sụn vách ngăn là nguồn lý tưởng nhất cho mảnh ghép này,
nhưng sụn vành tai cũng có thể sử dụng khi cần thiết.
Nên làm thon mỏng vát một cạnh của bờ mảnh ghép. Bờ mảnh ghép phải
khâu vào sụn cánh mũi lớn để giảm thiểu khả năng lộ bờ ghép qua da. Khi trụ mũi
không đủ để tạo độ nhô, có thể thêm một lớp sụn vào vùng trụ mũi.
Hình. 9.68 Ghép chèn mở rộng
Chương 9: Tạo hình đầu mũi: Kĩ thuật khâu và ghép sụn
68
E-bacsy.com
book
Ghép thanh chống Trụ mũi
Ghép thanh chống trụ mũi là một trong những mảnh ghép cấu trúc thường
sử dụng để tạo độ nhô đầu mũi. Lấy mảnh sụn sau đó tạo dáng cột thẳng và cố
định giữa 2 trụ trong (Hình 9.69).
Hình. 9.69 Ghép thanh chống trụ mũi
Chương 9: Tạo hình đầu mũi: Kĩ thuật khâu và ghép sụn
69
E-bacsy.com
book
Kỹ thuật phẫu thuật
Lấy sụn
Trong số các vị trí cho sụn, sụn vách ngăn là sử dụng phổ biến nhất có hình
dạng thẳng cần thiết. Nếu sụn vách ngăn không có sẵn để lấy, có thể tạo ra mảnh
ghép từ sụn vành tai hoặc sụn sườn.
Để lấy sụn vách ngăn đơn giản, nên sử dụng phương pháp qua sống mũi. So
với phương pháp giữa 2 trụ, thì phương pháp qua sống mũi giảm thiểu tổn thương
cho mô liên kết để nâng đỡ đầu mũi, chẳng hạn như mô mềm giữa 2 trụ, vách ngăn
màng và kết nối chân đuôi vách ngăn. Bởi vì điều này, việc sử dụng phương pháp
qua sống mũi giúp giảm thiểu nguy cơ đầu rủ xuống (tham khảo Chương 1).
Đối với sụn vách ngăn yếu và / hoặc mỏng, điều quan trọng là sử dụng phần
dày nhất của sụn vách ngăn. Phần dày hơn của sụn vách ngăn thường là một vị trí
tốt cho mảnh ghép này (Hình 9.70). Mảnh ghép nên có chiều rộng 3->4 mm và chiều
dài từ 12->25 mm. Đầu sau của mảnh ghép phải làm tròn để giảm thiểu nhấp nhô
giữa mảnh ghép và ANS (Hình 9.71). Đối với loại mảnh ghép cố định, có thể khâu
đầu sau của mảnh ghép vào ANS để tránh nhấp nhô này.
Khi sử dụng sụn vành tai làm mảnh ghép để cho sụn, có thể sử dụng hai lớp
để loại bỏ độ cong (Hình 9.72).
Hình. 9.70 Phần trước của vách ngăn sụn là dày nhất và có thể lấy để làm mảnh ghép
thanh chống trụ mũi ở những bệnh nhân có sụn vách ngăn mỏng.
Hình. 9.71 Mảnh ghép
thanh chống trụ mũi từ sụn
vách ngăn. Cuối đầu sau của
mảnh ghép phải làm cho
tròn để giảm thiểu nhấp nhô
giữa mảnh ghép và ANS
Chương 9: Tạo hình đầu mũi: Kĩ thuật khâu và ghép sụn
70
E-bacsy.com
book
a
b
c
d
Hình. 9.72 Sụn vành tai để làm mảnh ghép thanh chống trụ mũi. (a, b): Sụn sẽ cắt
gọn dọc theo mặt lõm để gập lại. (c, d) Gập sụn lại 2 bên và khâu nhiều mũi để tạo độ
thẳng của mảnh ghép
Chương 9: Tạo hình đầu mũi: Kĩ thuật khâu và ghép sụn
71
E-bacsy.com
book
Bóc tách giữa 2 trụ
Các mô sợi xen kẽ giữa 2 trụ trong có liên quan đến việc nâng đỡ đầu mũi và
cần phải bảo tồn. Do đó, việc thực hiện bóc tách vào không gian giữa 2 trụ phải nên
cẩn thận để bảo tồn mô mềm này càng nhiều càng tốt. Thay vì bóc tách vào vùng này
bằng cách cắt mô mềm, có thể đưa kéo cắt vào mô mềm và bóc tách lan rộng dẫn để
tạo khoảng trống cần thiết cho mảnh ghép. Giới hạn ở mức thấp nhất cần thiết cho
bất kỳ sự bóc tách nào (Hình 9.73). Điều này rất quan trọng không chỉ cho các mục
đích nâng đỡ vùng trên đầu mũi mà còn để giảm thiểu tối đa tình trạng đầu mũi rủ
xuống do mô sẹo bị co lại sau phẫu thuật giữa 2 trụ trong. Tuy nhiên, các tổ chức
liên kết giữa 2 trụ có thể cần phải cắt rộng rãi để chỉnh sửa mũi ngắn hoặc trụ mũi
co ngắn.
a
b
Hình. 9.73 Khoang bóc tách cho
mảnh ghép thanh chống trụ mũi
Chương 9: Tạo hình đầu mũi: Kĩ thuật khâu và ghép sụn
72
E-bacsy.com
book
Đặt mảnh ghép
Thanh chống trụ mũi có thể cố định thành 2 dạng (nghĩa là, mảnh ghép tiếp
xúc với ANS) và loại ghép tự do (tức là, không có tiếp xúc giữa mảnh ghép và ANS)
(Hình 9.74).
Thanh chống ghép tự do sẽ bảo tồn đệm mô mềm giữa phần cuối-sâu của
mảnh ghép và ANS. Do hiệu quả đệm, chóp mũi duy trì cảm giác tự nhiên dưới áp
lực, và khi cười thì mũi sẽ kéo xuống tự nhiên của đầu mũi. Để tránh tiếp xúc trực
tiếp, mảnh ghép thanh chống trụ mũi phải chuẩn bị có chiều dài sao cho đầu dưới
nằm cao hơn khoảng 3 ->4 mm so với ANS.
Đối với thanh chống kiểu cố định, đầu dưới của mảnh ghép thanh chống sẽ
tiếp xúc trực tiếp với ANS. Tuy nhiên, rất khó để đảm bảo rằng mảnh ghép kết thúc
với ANS. Do đó, nên đặt đầu sau của mảnh ghép ở phía trước ANS, không phải trên
ANS. Nên tránh tiếp xúc chắc chắn giữa ANS và mảnh ghép bằng cách bảo quản mô
mềm giữa chúng (Hình 9.75). Lý do cho điều này là để giảm thiểu xảy ra tình trạng
nhấp nhô giữa đầu mảnh ghép và ANS và cũng để giảm thiểu độ lệch trụ mũi từ
thanh chống trụ mũi di chuyển ngang qua ANS ở một bên.
Nếu tình trạng nhấp là mối quan tâm đối với loại mảnh ghép cố định của trụ
mũi, có thể cắt một dải ở phần đuôi vách ngăn (Hình 9.76) hoặc có thể gắn đầu sau
của mảnh ghép vào ANS.
Hình. 9.74 Các loại ghép thanh chống trụ mũi. Trái: loại ghép tự do. Phải: loại cố định
Chương 9: Tạo hình đầu mũi: Kĩ thuật khâu và ghép sụn
73
E-bacsy.com
book
Hình. 9.75 Mô mềm giữa phần đuôi vách ngăn và khoang bóc tách của mảnh ghép
trụ mũi. Nên bảo tồn mô mềm giữa cột sống mũi trước và khoang bóc tách của mảnh
ghép trụ mũi. Điều này là để giảm thiểu rủi ro nhấp nhô có thể xảy ra nếu đầu mảnh
ghép và đầu sau của ANS tiếp xúc với nhau và cũng để ngăn chặn chuyển động của
mảnh ghép vào hai bên của ANS
a
b
Hình. 9.76 Cắt 1 dải phần đuôi vách ngăn
Chương 9: Tạo hình đầu mũi: Kĩ thuật khâu và ghép sụn
74
E-bacsy.com
book
Cố định mảnh ghép
Đối với vị trí đối xứng của 2 trụ trong, cần cố định tạm thời mảnh ghép trụ
mũi. Sử dụng một móc kéo có 2 răng rộng để cả hai lỗ mũi lên, và kéo 2 vòm mũi lên
trên. Dùng kim tiêm 26 G để xuyên cố định tạm thời mảnh ghép để tạo ra trụ trong
đối xứng. Sau đó, cố định thanh chống bằng ba mũi khâu 5-0 PDS kim tròn (Hình
9.77). Một cách khác để cố định tạm thời bằng kim là đánh dấu trụ trong và mảnh
ghép bằng tím gentian trong khi kéo đỉnh 2 lỗ mũi lên. Nên thực hiện cột thắt chỉ
giữa một trụ trong và mảnh ghép để hạn chế tiếp xúc với da trụ mũi.
Với thanh chống cố định, nên sử dụng chỉ khâu giữa 2 vòm để ngăn đầu trên
của thanh chống di chuyển ra bờ ngoài của vòm cánh mũi. Nếu cần thiết, có thể thực
hiện các kỹ thuật khâu bổ sung chẳng hạn như khâu ngang vòm mũi và lấy 1 phần
trụ ngoài.
Đối với mảnh ghép trụ mũi, hai yếu tố quan trọng là tạo độ thẳng của mảnh
ghép và tính đối xứng của 2 trụ trong. Ở những bệnh nhân có sụn cánh mũi không
đối xứng, điểm tham chiếu quan trọng nhất đối với đối xứng đầu mũi và lỗ mũi
không phải ở vòm mũi mà là ở đỉnh lỗ mũi. Phẫu thuật viên phải nhìn vào lỗ mũi ở
cả hai bên, trong quá trình cố định sụn cánh mũi. Mức độ ngang của 2 lỗ mũi phải
giống nhau trước, đây là điểm bắt đầu đối xứng 2 lỗ mũi và hình thành đầu mũi. Các
vấn đề còn lại của bất đối xứng 2 lỗ mũi có thể bao gồm chiều cao vòm mũi, chiều
dài của trụ ngoài và độ cong, có thể giải quyết bằng các kỹ thuật khâu khác nhau
(Hình 9.78). Nếu trước tiên, thực hiện các kỹ thuật khâu để tạo ra một vòm mũi đối
xứng, thì rất khó để giải quyết sự bất đối xứng còn lại trong đỉnh lỗ mũi.
Hình. 9.77 Cố định mảnh ghép thanh chống trụ mũi. (a) Đặt mảnh ghép giữa 2 trụ
trong. (b–d) Khâu cố định phần sau và phần giữa của mảnh ghép và tại vòm mũi
a
b
c
d
Chương 9: Tạo hình đầu mũi: Kĩ thuật khâu và ghép sụn
75
E-bacsy.com
book
a
b
c
d
e
f
Hình. 9.78 Chỉnh sửa bất đối xứng của đỉnh mũi và lỗ mũi ngoài. (a) Ở bệnh nhân
này, lỗ mũi ngoài 2 bên không đối xứng. (b) Trụ ngoài và trụ trong của sụn cánh lớn
bị xoay và không đối xứng. (c) Đầu tiên, đánh dấu phần đỉnh ngang của lỗ mũi ngoài
dùng mảnh ghép thanh chống trụ mũi. (d, e) Chỉnh sửa vòm mũi không đối xứng bằng
cách làm ngắn trụ ngoài bên phải. (f) 6 tháng sau phẫu thuật, đầu mũi và lỗ mũi vẫn
duy trì tốt.
Chương 9: Tạo hình đầu mũi: Kĩ thuật khâu và ghép sụn
76
E-bacsy.com
book
Tác dụng của mảnh ghép thanh chống trụ mũi
1. Tạo độ nhô đầu mũi
2. Kéo dài trụ mũi và kéo dài chiều cao của lỗ mũi
3. Mở rộng góc mũi-má
4. Di chuyển đầu mũi về hướng đuôi
5. Hỗ trợ vững chắc cho ghép độn đầu mũi/ ghép chèn và ghép chống xoay
Ghép thanh chống trụ mũi sẽ tạo độ nhô cho trụ mũi và phần dưới mũi và có
thể sử dụng để điều chỉnh co rút trụ mũi nhẹ. Điều này đặc biệt xảy ra khi sử dụng
một thanh chống trụ mũi rộng (Hình 9.79).
Kết hợp với ghép chống xoay, mảnh ghép trụ mũi có thể tạo độ nhô đầu mũi
và trụ mũi về hướng đuôi vách ngăn. Sự kết hợp của hai mảnh ghép này làm giảm
nhu cầu ghép tăng cường ANS hoặc ghép mở rộng vách ngăn.
Hình. 9.79 Dùng mảnh ghép thanh chống trụ mũi với cuối
của đầu sau rộng hơn để tạo độ nhô phần dưới của trụ mũi.
Chương 9: Tạo hình đầu mũi: Kĩ thuật khâu và ghép sụn
77
E-bacsy.com
book
Liên kết phía sau mảnh ghép thanh chống trụ mũi cho độ nhô đầu mũi ở người
châu Á
Các cơ chế phía sau độ nhô đầu mũi khác nhau một chút tùy theo loại mảnh
ghép thanh chống trụ mũi:
Mảnh ghép thanh chống trụ mũi tự do
1. Mũi người châu Á với đầu mũi thấp và trụ mũi ngắn có trụ trong yếu hình dạng
xoắn. Mảnh ghép thanh chống trụ mũi tự do có thể làm thẳng chỗ xoắn của trụ
trong. Kỹ thuật này làm tăng chiều cao của trụ trong bằng cách loại bỏ mất đi chiều
cao ở vị trí xoắn (Hình 9.80).
2. Mảnh ghép thanh chống trụ mũi có thể củng cố trụ trong yếu, tạo nền tảng vững
chắc cho kỹ thuật khâu tạo hình và ghép độn sụn / ghép chèn sụn cho hình tạo độ
nhô đầu mũi. Ngay cả một trụ trong thẳng cũng có thể bị xoắn bởi lực nén từ kỹ
thuật khâu (ví dụ: trung gian hóa trụ ngoài) và ghép sụn độn (Hình 9.53a và 9.64).
Lực ép lên trụ trong có thể giảm thiểu hoặc ngăn chặn bằng cách ghép thanh chống
trụ mũi tự do.
a
b
Hình. 9.80 Chức năng của loại
mảnh ghép thanh chống trụ mũi
tự do. (a) Nguyên nhân hay gặp ở
đầu mũi thấp của bệnh nhân người
châu Á là trụ trong yếu và xoắn.
(b) Đầu mũi có thể tăng cao từ 3->4
mm, dùng mảnh ghép thanh chống
trụ mũi tự do để làm thẳng chỗ trụ
trong bị xoắn
Chương 9: Tạo hình đầu mũi: Kĩ thuật khâu và ghép sụn
78
E-bacsy.com
book
Loại ghép thanh chống trụ mũi cố định
1. Trong loại cố định dài, mảnh ghép thanh chống trụ mũi phải dài hơn chiều cao
của vòm cánh mũi. Sau khi chèn mảnh ghép vào không gian giữa 2 trụ trong, trụ
trong và vòm cánh mũi có thể được kéo lên trên và cố định qua đầu trước của
mảnh ghép. Sau đó, có thể treo lơ lửng toàn bộ sụn cánh mũi lớn trên đầu ghép,
điều này dẫn đến tạo độ nhô đầu mũi nhọn ra nhiều (Hình 9.81). Đây là treo trực
tiếp sụn cánh mũi lớn để tạo độ nhô đầu mũi (xem Chương 10 để được giải thích
chi tiết hơn về các kỹ thuật tạo độ nhô đầu mũi).
2. Da mũi dày không phải là hiếm ở người châu Á. Ghép độn sụn hoặc trung gian
hóa trụ ngoài có thể không tạo độ nhô đầy đủ ở chóp mũi, vì lớp da dày không
co giãn tốt, và trụ trong và chân trụ mũi bị dễ dàng ép xuống (Hình 9.53b). Việc
ghép thanh chống trụ mũi loại cố định ngắn hơn có thể ngăn ngừa mất độ nhô đầu
mũi này (Hình 9.82), bằng cách chống lại lực ép của da mũi ở trên. Nếu trụ trong
không yếu, mảnh ghép không cần phải chạm tới vòm cánh mũi và có thể thực hiện
ngắn để vượt qua khoảng cách giữa phần giữa của trụ trong và phần chân trụ mũi.
Hình. 9.81 Loại ghép thanh chống trụ mũi cố định
Chương 9: Tạo hình đầu mũi: Kĩ thuật khâu và ghép sụn
79
E-bacsy.com
book
a
b
c
Hình. 9.82 Tóm lại, loại ghép thanh chống trụ mũi cố định dùng để ngăn ngừa trụ
trong/chân trụ mũi bị ép xuống do ghép độn sụn bên trên. (a) 1 thanh chống trụ mũi
ngắn lấy từ 2 lớp của sụn vành tai. (b) Cố định mảnh ghép vào ANS, với đầu trước của
mảnh ghép chạm tới phần giữa của trụ trong. Mảnh ghép này sẽ ngăn ngừa trụ trong
bị ép xuống. ½ trước của trụ trong thì khỏe không bị xoắn; do vậy không cần ghép
thanh chống trụ mũi. (c) Cố định mảnh ghép vào trụ trong
Chương 9: Tạo hình đầu mũi: Kĩ thuật khâu và ghép sụn
80
E-bacsy.com
book
Tóm lại, loại mảnh ghép thanh chống trụ mũi tự do là thích hợp để làm thẳng
trụ trong bị xoắn, và loại cố định rất hữu ích để ngăn ngừa ép da, sụn của đầu mũi
lên trụ trong. Mảnh ghép cố định đặc biệt quan trọng đối với đầu mũi thấp với da
dày và trụ mũi ngắn.
Ghép mảnh trụ mũi có thể được thực hiện đơn thuần hoặc kết hợp với các kỹ
thuật ghép sụn khác. Ở bệnh nhân người châu Á, kỹ thuật ghép sụn bổ sung thường
sử dụng do sụn cánh mũi lớn nhỏ hơn (ví dụ, ghép chèn sụn hoặc ghép độn sụn)
(Hình 9.83).
Hình. 9.83 Mảnh ghép
thanh chống trụ mũi và
ghép độn sụn
Chương 9: Tạo hình đầu mũi: Kĩ thuật khâu và ghép sụn
81
E-bacsy.com
book
Ghép thanh chống trụ mũi để xoay đầu mũi
Tạo độ nhô đầu mũi bằng cách sử dụng mảnh ghép thanh chống trụ mũi kết
hợp với xoay đầu mũi. Xoay đầu mũi này từ ghép thanh chống trụ mũi có thể hữu
ích để điều chỉnh đầu mũi dài và rủ xuống. Tuy nhiên, điều này là không thích hợp
ở những bệnh nhân có mũi ngắn ít hoặc cánh mũi co rút nhẹ vì sự xoay của đầu mũi
có thể rút ngắn hơn nữa chiều dài của sống mũi và làm cho lỗ mũi trở nên lộ rõ hơn
(trống lỗ mũi).
Các phương pháp để phòng ngừa hoặc điều chỉnh xoay đầu mũi bao gồm,
theo thứ tự tăng mức độ, dùng chỉ khâu ngang trụ ngoài, khâu chống xoay và ghép
chống xoay (Hình 9.84). Di chuyển về hướng đuôi bằng kỹ thuật khâu đã được mô
tả trước đó trong chương này. Để xoay vòm mũi bằng cách sử dụng các kỹ thuật
khâu, trụ ngoài phải có đủ độ chắc chắn. Mặt khác, khâu quá căng thẳng có thể dẫn
đến trụ ngoài bị phồng lên. Nếu trụ ngoài bị phồng lên, thì nên sử dụng mảnh ghép
độn trên trụ ngoài hai bên để củng cố trụ ngoài, hoặc nên sử dụng mảnh ghép chống
xoay.
Cải tiến mảnh ghép thanh trụ mũi có thể ngăn ngừa sự vòm mũi bị xoay. Các
mảnh ghép cải tiến bao gồm ghép thanh chống trụ mũi hình chữ L và ghép thanh
chống trụ mũi hình chữ nhật. Cả hai mảnh ghép cải tiến này đều là loại mảnh ghép
cố định và ngăn ngừa xoay đầu mũi bằng cách đặt vòm mũi tự do vào đầu trước của
mảnh ghép.
Chương 9: Tạo hình đầu mũi: Kĩ thuật khâu và ghép sụn
82
E-bacsy.com
book
a
b
c
d
e
f
Hình. 9.84 Dùng chỉ khâu ngang trên trụ ngoài để ngăn ngừa đầu mũi xoay về hướng
đầu từ thanh chống trụ mũi. (a, b) Trước khi ghép thanh chống trụ mũi. (c, d) Ghép
thanh chống trụ mũi xoay đầu mũi về hướng đầu. (e, f) Khâu ngang trụ ngoài sẽ xoay
đầu mũi về hướng đuôi.
Chương 9: Tạo hình đầu mũi: Kĩ thuật khâu và ghép sụn
83
E-bacsy.com
book
Chỉ định và mục đích của mảnh ghép thanh chống trụ mũi
1. Chỉ định tốt nhất cho mảnh ghép này là tạo hình độ nhô đầu mũi với trụ mũi ngắn
và co kéo vùng dưới mũi với góc mũi-má nhọn.
2. Để sửa chữa lỗi không đối xứng của trụ trong và trụ giữa.
3. Để kéo dài trụ mũi ngắn.
4. Để củng cố và ổn định trụ trong yếu, phục vụ để tạo nên một nền tảng vững chắc
cho kỹ thuật khâu và ghép độn sụn / ghép chèn sụn.
5. Để chống lại đầu rủ xuống từ cơ hạ vách mũi (đầu mũi cười).
Mảnh ghép hình chữ L
Mảnh ghép này là một sửa đổi của mảnh ghép cố định (Hình 9.85).
Lấy sụn vách ngăn có chuẩn bị hình chữ L. Phần ngang của thanh chống trụ mũi sẽ
cố định vào đuôi vách ngăn với chỉ khâu PDS 5-0 (Hình 9.86). Phần dọc của thanh
chống sau đó được đặt giữa 2 sụn cánh mũi lớn. Sụn cánh mũi lớn sẽ nâng cao đến
mức cần thiết (theo hướng đuôi, hướng đầu, hoặc phía trước). Đoạn vòm mũi và trụ
trong sẽ khâu tại một số điểm dọc theo phần dọc của thanh chống trụ mũi.
Ưu điểm của kỹ thuật này là cho phép độ tự do rộng ở vị trí đầu trước của
mảnh ghép, giúp ngăn ngừa vòm mũi xoay về hướng đầu. Độ tự do rộng này làm cho
mảnh ghép thanh chống có ích trong việc tạo độ nhô đầu mũi cũng như hiệu chỉnh
cả mũi ngắn và mũi dài (Hình 9.87 và 9.88). Hơn nữa, thanh chống trụ mũi hình chữ
L được bảo đảm vào nền của trụ mũi, có thể sử dụng để điều chỉnh nền của trụ mũi
co ngắn.
Tuy nhiên, đây là một mảnh ghép 1 bên và có thể dẫn đến lệch phần đuôi
vách ngăn và / hoặc lệch mảnh ghép ở những bệnh nhân có phần đuôi vách ngăn
yếu. Điều này sau đó có thể dẫn đến lệch trụ mũi và lỗ mũi không đối xứng (Hình
9.89). Để tránh điều này, nên yêu cầu có một mảnh ghép chặn (ép) nhỏ để độn thêm
phía đối diện của vách ngăn (Hình 9.90).
Hình. 9.85 Mảnh ghép thanh chống trụ
mũi hình chữ L
Chương 9: Tạo hình đầu mũi: Kĩ thuật khâu và ghép sụn
84
E-bacsy.com
book
Hình. 9.86 Quy trình ghép thanh chống trụ mũi L. (a) Lấy sụn vách ngăn gọt cong
hình chữ L. (b–d) Phần ngang của thanh chống sẽ cố dịnh vào phần đuôi vách ngăn
bằng chỉ 5-0 PDS. (e) Sụn cánh mũi lớn sẽ di chuyển ra trước và cố định vào mảnh
ghép.
a
b
c
d
e
Chương 9: Tạo hình đầu mũi: Kĩ thuật khâu và ghép sụn
85
E-bacsy.com
book
Hình. 9.87 Mảnh
ghép thanh chống trụ
mũi hình chữa L để
tạo độ nhô đầu mũi
mà không xoay vòm
mũi. (a–c) Ảnh trước
mổ. (d–f) Ảnh sau
mổ (nâng mũi bằng
silicone. Tạo hình
đầu mũi bằng thanh
chống trụ mũi L, và
ghép độn sụn trên đầu
mũi)
a
d
b
e
c
f
Chương 9: Tạo hình đầu mũi: Kĩ thuật khâu và ghép sụn
86
E-bacsy.com
book
a
c
b
c
f
Hình. 9.88 Mảnh ghép
thanh chống trụ mũi Để
xoay đầu mũi về hướng
đầu (chỉnh sửa mũi dài
). (a–c) Ảnh trước phẫu
thuật. (d–f) Ảnh sau
phẫu thuật (Cắt xương,
nâng sống mũi bằng
silicone, tạo hình đầu
mũi bằng cắt tỉa trụ
ngoài, làm ngắn phần
đuôi vách ngăn, mảnh
ghép thanh chống trụ
mũi L, và thu gọn nền
cánh mũi)
Chương 9: Tạo hình đầu mũi: Kĩ thuật khâu và ghép sụn
87
E-bacsy.com
book
a
b
Hình. 9.89 Trụ mũi bị lệch và lỗ mũi không đối xứng do thanh chống trụ mũi hình L.
(a) Ảnh trước mổ. (b) Trụ mũi bị lệch và lỗ mũi không đối xứng sau ghép thanh chống
trụ mũi hình L. Đây là nguyên nhân do lệch phần đuôi vách ngăn
Hình. 9.90 Mảnh ghép đè để ngăn ngừa lệch thanh chống trụ mũi L. (a) Đặt thanh
chống trụ mũi L ở phần đuôi vách ngăn bên phải. (b, c) Đặt mảnh ghép chẹn ở phần
đuôi vách ngăn bên trái.
Chương 9: Tạo hình đầu mũi: Kĩ thuật khâu và ghép sụn
88
E-bacsy.com
book
Ghép thanh chống trụ mũi hình dây cương
Mảnh ghép thanh chống hình trụ mũi cũng là một cải tiến của mảnh ghép cố
định (Hình 9.91).
Đầu tiên, một mảnh ghép trụ mũi chuẩn đặt cố định trong khoảng không giữa
2 trụ. Mảnh ghép bắt cầu nhỏ được gắn vào cả hai phía của phần trước của mảnh
ghép thanh chống trụ mũi ở góc bên phải (Hình 9.92). Cố định các mảnh ghép nhỏ
vào vách ngăn để xác định vị trí đầu trước của mảnh ghép trụ mũi ở vị trí chính xác
mà phẫu thuật viên muốn và ngăn chặn vòm mũi xoay bằng cách ghép thanh chống
trụ mũi. Đôi khi, có thể thực hiện thanh chống hình lá cờ bằng cách sử dụng một
mảnh ghép bắt cầu nhỏ 1 bên (Hình 9.93).
Hình. 9.91 Mảnh ghép thanh
chống trụ mũi hình dây cương
Chương 9: Tạo hình đầu mũi: Kĩ thuật khâu và ghép sụn
89
E-bacsy.com
book
a
b
c
d
e
Hình. 9.92 Quy trình tạo mảnh ghép thanh chống trụ mũi hình dây cương. (a–c)
Mảnh ghép nhỏ bắt cầu 2 bên cố định vào vách ngăn sống mũi và phần trước của
thanh chống trụ mũi. (d, e) Khâu sụn cánh lớn vào mảnh ghép thanh chống trụ mũi.
Không bị xoay vòm mũi về hướng đầu
Chương 9: Tạo hình đầu mũi: Kĩ thuật khâu và ghép sụn
90
E-bacsy.com
book
a
b
c
d
e
f
Hình. 9.93 Mảnh ghép bắt cầu nhỏ 1 bên được cố định như 1 khối đơn. (a) Mảnh ghép
bắt cầu nhỏ và thanh chống trụ mũi đã gọt như 1 khối đơn. (b–d) Đặt mảnh ghép
giữa 2 trụ trong. Cố định mảnh ghép bắt cầu nhỏ vào 1 bên của vách ngăn sống mũi.
(e, f) Cố định trụ trong vào vòm mũi vào mảnh ghép.
Chương 9: Tạo hình đầu mũi: Kĩ thuật khâu và ghép sụn
91
E-bacsy.com
book
Mảnh ghép bắt cầu
Mảnh ghép bắt cầu được đặt giữa vách ngăn mũi và bờ trong của sụn mũi
bên. Mảnh ghép thường là hai bên nhưng đôi khi có thể đặt 1 bên để giải quyết sự
bất đối xứng do sụn vách ngăn bị lệch (Hình 9.94).
Hình. 9.94 Mảnh ghép bắt cầu
Chương 9: Tạo hình đầu mũi: Kĩ thuật khâu và ghép sụn
92
E-bacsy.com
book
Kỹ thuật phẫu thuật
Mảnh ghép đòi hỏi có hình dạng là một đoạn sụn hình chữ nhật. Có thể mảnh
ghép từ sụn vách ngăn, sụn vành tai và sụn sườn, trong đó sụn vách ngăn là mảnh
ghép ưa thích nhất.
Làm mịn 2 cạnh của mảnh ghép, để tránh sờ thấy nhấp nhô trên bề mặt da
sống mũi. Sau khi tách sụn mũi bên ra khỏi vách ngăn, mảnh ghép được chuẩn bị
để đặt giữa hai sụn. Mỗi mảnh ghép sẽ cố định vào sụn vách ngăn bằng chỉ khâu 5-0
PDS. Sau khi cố định mảnh ghép, các sụn mũi bên sẽ đặt trở lại vị trí mới và chỉnh
sửa các cạnh của mảnh ghép sụn vách ngăn (Hình 9.95).
a
b
c
d
e
Hình. 9.95 Chi tiết phẫu thuật ghép bắt
cầu 1 bên. (a) Tách sụn mũi bên ra khỏi
vách ngăn. (b) Để tránh bờ mảnh ghép có
thể sờ thấy, cắt tỉa phần cuối của cả hai
mảnh ghép. (c) Đặt mảnh ghép nằm giữa
sụn bên phải và vách ngăn. (d) Cố định
mảnh ghép vào vách ngăn bằng cách sử
dụng chỉ khâu 5-0 PDS. (e) Sụn mũi bên
được đưa trở lại vị trí mới và sửa chữa
Chương 9: Tạo hình đầu mũi: Kĩ thuật khâu và ghép sụn
93
E-bacsy.com
book
Trong hầu hết các trường hợp, lấy một lớp sụn duy nhất để sử dụng làm
mảnh ghép. Tuy nhiên, có thể tạo ra ghép mảnh ghép bằng hai hoặc nhiều lớp ở cả
hai bên của sụn vách ngăn, hoặc ghép mảnh ghép chỉ có thể yêu cầu ghép sụn 1 bên,
một lớp để điều chỉnh sụn vách ngăn bị lệch.
Ở những bệnh nhân có da mỏng, có thể nhìn thấy hoặc sờ thấy những bất
thường của bờ mảnh ghép ở khu vực giữa vòm mũi. Điều này có thể xảy ra do các
cạnh gồ ghề từ việc cắt tỉa không hoàn toàn của đầu mảnh ghép hoặc có thể xảy ra
nếu vị trí ghép không chính xác (cạnh ghép cao lên hoặc lõm xuống). Do đó, cắt gọt
chính xác và đặt vị trí chính xác là đều quan trọng đối với mảnh ghép bắt cầu này.
Đối với da mặt cực mỏng, có thể sử dụng ghép cân thái dương như một tấm đệm
phủ lên rên mảnh ghép để giảm thiểu các bất thường ở bờ không mong muốn.
Chỉ định của mảnh ghép bắt cầu
Chỉ định của ghép bắt cầu như sau:
1. Để tạo ra một đường nét thẩm mỹ sống mũi rõ ràng hơn
2. Để chỉnh sửa độ lệch của vách ngăn hoặc sụn mũi bên
3. Để ngăn chặn sụn mũi bên dịch chuyển vào bên trong, hoặc sụp giữa vòm mũi
(biến dạng V-đảo ngược), sau khi giảm mũi gồ và cắt xương
4. Để khắc phục tình trạng thiếu van mũi trong có từ trước
5. Để chống xoay đầu mũi (loại mảnh ghép bắt cầu của ghép mở rộng vách ngăn)
Mảnh ghép mở rộng vách ngăn
Ghép mở rộng vách ngăn, lần đầu tiên được giới thiệu bởi Byrd và cộng sự,
là một kỹ thuật rất hữu ích để kéo dài mũi, tạo nhô đầu mũi và xoay đầu mũi. Cố
định vào phần đuôi của vách ngăn hoặc sống mũi, phần mở rộng có thể dẫn đến một
mảnh ghép cấu trúc rất chắc khỏe. Do có cấu trúc chắc khỏe này, nó đã được coi là
một kỹ thuật rất mạnh mẽ và đáng tin cậy để duy trì tạo hình độ nhô đầu mũi và độ
dài mũi ở bệnh nhân người châu Á với sụn cánh mũi lớn yếu và nhỏ.
Ở các nước châu Á, sử dụng chính cho ghép mở rộng vách ngăn là chỉnh sửa
mũi ngắn, sau đó là tạo độ nhô đầu mũi mũi và độ nhô của trụ mũi.
Chương 9: Tạo hình đầu mũi: Kĩ thuật khâu và ghép sụn
94
E-bacsy.com
book
Các loại hình ghép mở rộng vách ngăn
Có ba loại ghép mở rộng vách ngăn, như được giới thiệu bởi Byrd (Hình 9.96):
1. Loại ghép mở rộng dạng bắt cầu
2. Loại ghép dạng chống lực
3. Loại ghép mở rộng trực tiếp
Loại ghép mở rộng dạng bắt cầu là đặt mảnh ghép giữa vách ngăn mũi và sụn
mũi bên (Hình 9.97). Đây có thể là mảnh ghép 1 bên hoặc 2 bên. Mảnh ghép 1 bên
được đặt ở phía mặt lõm của vách ngăn, rất hữu ích để giải quyết cả lệch sống mũi
và sống mũi ngắn (Hình 9.98). Để đính phần đuôi của mảnh ghép với vòm của sụn
cánh mũi lớn, phải tạo mảnh ghép thành hình móc như gậy đánh golf (Hình 9.99).
a
b
c
Hình. 9.96 3 loại ghép mở rộng vách ngăn. (a) Loại ghép mở rộng dạng bắt cầu, (b)
Loại ghép dạng chống lực, (c) Ghép mở rộng trực tiếp
Hình. 9.97 Loại ghép mở rộng
dạng bắt cầu vách ngăn (1
bên)
Sun mũi bên
Vách ngăn
Sụn cánh mũi
Sụn ghép
Chương 9: Tạo hình đầu mũi: Kĩ thuật khâu và ghép sụn
95
E-bacsy.com
book
a
b
c
Hình. 9.98 Ghép mở rộng vách ngăn dạng bắt cầu (ghép 1 bên). (a, b) Ở bệnh nhân
này, sụn cánh mũi lớn bị lệch, đầu mũi rơi xuống. (c) Ghép mở rộng vách ngăn dạng
bắt cầu 1 bên được đặt ở bên trái của vách ngăn. (d, e) Mảnh ghép đã chỉnh sửa sụn
mũi bên bị lệch trong khi vẫn tạo độ nhô đầu mũi và kéo dài đầu mũi.
Chương 9: Tạo hình đầu mũi: Kĩ thuật khâu và ghép sụn
96
E-bacsy.com
book
d
e
Hình. 9.98 (tiếp theo)
a
b
Hình. 9.99 Mảnh ghép dạng đầu gậy
đánh golf (mảnh ghép mở rộng vách
ngăn dạng bắt cầu). (a) Hình móc
dạng đầu gậy đánh golf đã chuẩn bị
khi lấy sụn vách ngăn. (b) Mảnh ghép
nằm giữa sụn vách ngăn và sũn mũi
bên bên phải
Chương 9: Tạo hình đầu mũi: Kĩ thuật khâu và ghép sụn
97
E-bacsy.com
book
Mảnh ghép dạng chống lực thì dễ cắt gọt và cố định. Do cấu trúc ghép ổn
định, loại ghép chống lực là loại ghép mở rộng vách ngăn hay được sử dụng phổ
biến nhất. Mảnh ghép gắn vào phần đuôi vách ngăn hoặc góc vách ngăn màng-vách
ngăn xương (Hình 9.100), và rất hữu ích cho việc kéo dài đầu mũi và trụ mũi.
Tùy thuộc vào vị trí của phần đuôi, mảnh ghép có thể kéo dài cả sống mũi
hoặc kéo dài đầu mũi và độ nhô đầu mũi. Cũng có thể tạo độ nhô đầu mũi mà không
kéo dài sống mũi, cũng như cải thiện tạo độ nhô trụ mũi (Hình 9.101). Khả năng này
tự do xác định vị trí phần đuôi đuôi của vách ngăn để làm loại mảnh ghép chống lực
để phần mở rộng vách ngăn cực kỳ hữu dụng.
Trong kiểu mở rộng trực tiếp, mảnh ghép cố định trực tiếp vào bờ vách ngăn
bằng mũi chỉ khâu ngang hình số 8. Loại này không được cho phép tạo độ nhô đầu
mũi nhiều và chỉ sử dụng cho số lượng sụn ghép hạn chế.
Hình. 9.100 Ghép mở rộng vách
ngăn dạng chống lực
a
b
c
Hình. 9.101 Nhiều ứng dụng của loại ghép
mở rộng vách ngăn dạng chống lực.(a) Kéo
dài đầu mũi. (b) Tạo nhô đầu mũi. (c) Tạo
nhô đầu mũi và kéo dài mũi.
Chương 9: Tạo hình đầu mũi: Kĩ thuật khâu và ghép sụn
98
E-bacsy.com
book
Kỹ thuật phẫu thuật
Lấy sụn
Hầu hết vị trí cho để làm mảnh ghép mở rộng vách ngăn là vách ngăn. Khi bóc
tách nâng vạt niêm mạc hai bên, lấy đầy đủ một lượng sụn vách ngăn, để lại ít nhất
10 ->12 mm của sống mũi và đuôi vách ngăn L để hỗ trợ nâng giữa vòm mũi. Lấy
sụn vách ngăn đã thảo luận chi tiết trong Chương 4.
Nếu sụn vách ngăn không có sẵn để lấy, việc ghép mở rộng vách ngăn có thể
thực hiện với sụn sườn tự thân hoặc sụn sườn tương đồng (xem chương 12).
Cắt gọt mảnh ghép
Khi lấy đủ lớn lượng sụn vách ngăn, có thể chia sụn ra 2 phần để sử dụng như
hai mảnh ghép riêng biệt: ghép mở rộng vách ngăn và ghép độn trên đầu mũi / ghép
chèn trên đầu mũi. Nếu lấy một lượng sụn không đủ lớn, sụn nên dành riêng để sử
dụng làm mảnh ghép mở rộng vách ngăn.
Hình dạng và hướng của mảnh ghép nên thay đổi tùy theo mục tiêu phẫu
thuật và mong muốn của bệnh nhân (Hình 9.101). Đối với một góc mũi-má nhọn
thì cần tạo độ nhô trụ mũi, phần dưới của mảnh ghép phải đi qua vách ngăn màng
và do đó cần phải dài hơn. Phần dưới dài hơn này của mảnh ghép sẽ dùng để tạo độ
nhô cho trụ mũi bị thiếu và ổn định nền của chóp mũi. Tuy nhiên, điều này có thể
dẫn đến một đầu mũi cứng (Hình 9.102).
Hình. 9.102 Loại ghép mở rộng
vách ngăn dạng chống lực để tạo
độ nhô trụ mũi. Phần dưới sẽ thiết
kế dài hơn để tạo độ nhô trụ mũi
Chương 9: Tạo hình đầu mũi: Kĩ thuật khâu và ghép sụn
99
E-bacsy.com
book
Cố định mảnh ghép vào vách ngăn (loại chống lực)
Sụn vách ngăn ở người châu Á nhỏ hơn nhiều so với người châu Âu. Bởi vì
điều này, thực hiện mảnh ghép mở rộng vách ngăn phổ biến nhất là mảnh ghép mở
rộng 1 bên ở bệnh nhân người châu Á.
Mảnh ghép đặt trên phần đuôi vách ngăn, góc vách ngăn trước và đôi khi là
phía xa của vách ngăn (Hình 9.103). Nó là tốt hơn cho phần đầu của mảnh ghép
không vượt quá phần giữa của vách ngăn để tránh phần giữa vòm của sống mũi bị
rộng. Nếu vách ngăn yếu và có khả năng bị lệch, có thể đặt mảnh ghép xa hơn để
tăng cường vách ngăn sống mũi.
Mảnh ghép vượt quá bờ đuôi của vách ngăn và chiếm khoảng trống giữa 2
trụ trong để tạo độ nhô đầu mũi. Đối với việc kéo dài đầu mũi, mảnh ghép phải vượt
quá bờ của trụ trong và và trụ giữa để kéo dài đầu mũi.
Khi mảnh ghép nằm ở vị trí và hướng mong muốn, mũi chỉ khâu chính đầu
tiên đặt giữa mảnh ghép và vách ngăn bằng cách sử dụng 5-0 PDS. Mũi chỉ khâu thứ
hai nằm giữa mảnh ghép và phần đuôi của vách ngăn. Hai chỉ khâu này gọi là mũi
chỉ khâu khóa trục, như đã được chứng minh bởi Oh et al. Ngoài các mũi chỉ khâu
thông thường, thực hiện một mũi khâu hình số 8 tám ở bờ đầu và bờ đuôi tại giao
điểm giữa mảnh ghép và thanh chống chữ L (Hình 9.104). Điều này hạn chế chuyển
động lên xuống của mảnh ghép và cải thiện độ ổn định theo chiều dọc.
Sau các mũi khâu chính, khâu thêm (2->4 mũi) ở các khu vực khác của mảnh
ghép. Sau khi cố định mảnh ghép chắc chắn vào vách ngăn, sẽ cắt mảnh ghép theo
chiều cao và chiều dài phù hợp để phù hợp với chiều cao và chiều dài của mũi mong
muốn.
Để điều chỉnh trụ mũi bị co kéo, cắt rộng mảnh ghép quá ra ngoài sống mũi
trước (ANS) và qua vách ngăn màng (Hình 9.102). Cuối đầu đuôi của mảnh ghép
phải thẳng đứng ở giữa, để tránh lệch mũi và lệch trụ mũi.
a
b
Hình. 9.103 Cố định thanh ghép chống lực của ghép mở rộng vách ngăn
