giải-phẫu-lâm-sàng-khuôn-mặt-người-châu-á-tiêm-botox_compressed

Illustrations by Kwan-Hyun Youn.
Extended translation from the Korean language edition: 보툴리눔 필러 임상해부학
by Hee-Jin Kim, Kyle K. Seo , Hong-Ki Lee, Jisoo Kim
Copyright © 2015. All Rights Reserved.
ISBN 978-981-10-0238-0 ISBN 978-981-10-0240-3 (eBook)
DOI 10.1007/978-981-10-0240-3
Library of Congress Control Number: 2016938223
© Springer Science+Business Media Singapore 2016
This work is subject to copyright. All rights are reserved by the Publisher, whether the whole or
part of the material is concerned, specifi cally the rights of translation, reprinting, reuse of
illustrations, recitation, broadcasting, reproduction on microfi lms or in any other physical way,
and transmission or information storage and retrieval, electronic adaptation, computer software,
or by similar or dissimilar methodology now known or hereafter developed.
The use of general descriptive names, registered names, trademarks, service marks, etc. in this
publication does not imply, even in the absence of a specifi c statement, that such names are
exempt from the relevant protective laws and regulations and therefore free for general use.
The publisher, the authors and the editors are safe to assume that the advice and information in
this book are believed to be true and accurate at the date of publication. Neither the publisher nor
the authors or the editors give a warranty, express or implied, with respect to the material
contained herein or for any errors or omissions that may have been made.
Printed on acid-free paper
This Springer imprint is published by Springer Nature
The registered company is Springer Science+Business Media Singapore Pte Ltd.
Hee-Jin Kim
Yonsei University College of Dentistry
Seoul
Republic of Korea
Hong-Ki Lee
Image Plastic Surgery Clinic
Seoul
Republic of Korea
Kyle K. Seo
Modelo Clinic
Seoul
Republic of Korea
Jisoo Kim
Dr. Youth Clinic
Seoul
Republic of Korea

v
First, I would like to thank my friend, Dr. Kyle Seo, for organizing all the
extremely important clinical information and tips. I also wish to thank Dr.
Hong-Ki Lee for his insightful inquisitions and questions that made coming
up of creative contents possible. Also, I give my thanks to Dr. Jisoo Kim, who
played a strong role in the planning of cadaver dissection workshops and in
other works related to organizing necessary contents. Without the efforts and
sacrifi ce of the above individuals in providing clinical manuscripts and in
revising all of the visuals despite their busy clinical schedules, this book’s
text and artwork would not have been able to shine. As such, I send infi nite
thanks to Dr. Kwan-Hyun Youn for providing all of the visuals for this book.
I believe that Dr. Youn, an art major graduate with a PhD in Anatomy, has
raised our country’s medical illustrations to that of world class. Many thanks
to the effort of the Medart team led by Dr. Youn to make this book to have
many clear, simple, and creative visual contents to be possible.
In the Fall of 2011, my research on clinical anatomy research in relation to
aesthetics—and through this, teachings on clinical anatomy—started after
receiving advice from John Rogers, a US neurology specialist and medical
director of the Pacifi c Asian region for Allergan Inc., who visited my anat-
omy lab. Rogers, who had no particular interest in aesthetic treatments,
enabled me to devote myself more to this fi eld. Through regional and interna-
tional educations, I had presented basic information on new methods regard-
ing aesthetic treatment guidelines based on anatomy in order to avoid
complications. Then, after hearing that many regional doctors were following
anatomic guidelines based on Western research, the coauthors and I designed
this book to introduce new methods to fi t for Asians, who have slightly differ-
ent anatomic features. For instance, Asians possess different locations of the
modiolus, different directions and changes of facial arteries, and different
attachment regions for muscles unlike to Caucasians. All of these and more
are explained in detail in this book using research papers presented during my
lectures as foundational information. Through this, new injection techniques
are described in the book.
Current medical techniques are rapidly changing due to the development
of science. As a result, this trend is giving way to a new slogan for medicine
such as “borderless” and “above and beyond the border” for a movement
working to dismantle academic borders. Biocompatible fi llers and botulinum
toxin injection development have started to create a new medical fi eld of non-
invasive aesthetic plastic surgery, referred to as ‘Beauty Plastic Surgery’, and
Pref ace

vi
the desire for new medical techniques is bringing about developments in
clinical anatomy. Likewise, I feel that it is right for clinical doctors from all
fi elds to come together as a virtuous group to jump over the wall of traditional
medicine for the development of medical practices. And, as a health person-
nel studying basic medicine, I feel immense responsibility and a sense of
worth in being a part of this movement.
This book includes various images and pictures for simpler understanding
of anatomy from ‘Plastic and Reconstructive Surgery’ and other 80 research
papers from acknowledged journals in relation to clinical anatomy. In addi-
tion, we worked to include various documents about Koreans so that it may
be utilized as a useful document in other areas. It is my wish that, through this
book, readers are able to learn clinical techniques related to aesthetic treat-
ments and to grow in knowledge regarding the prevention of complications.
I also thank Professor Kyungseok Hu and my graduate student Sang-Hee
Lee, You-Jin Choi, Hyung-Jin Lee, Jung-Hee Bae, Liyao Cong, and Kyuho
Lee from Yonsei University College of Dentistry who actively helped search
for visual information and aided in other revision works for this book. Lastly,
I would like to thank Dr. Yoonjung Hwang, Mr. Sanghoon Kwon, Juyong
Lee, Yongwoong Lee and Ms. Hwieun Hur, and Young-Gyung Kim in trans-
lating the Korean manuscript of this textbook.
On the behalf of the authors,
Seoul, South Korea
Hee-Jin Kim
November, 2015
Preface

vii
1 Giải phẫu chung Mặt và Cổ. . . . . . . . . . . . . . . . . . .

1
1.1
Thuật ngữ thẩm mỹ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .2
1.1.1
Thuật ngữ thẩm mỹ cơ bản......... . . . . . . . . . . . . . . . . . .2
1.2
Các lớp khuôn mặt. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
5
1.2.1
Các lớp Da................ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5
1.2.2
Độ dày của da................ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6
1.3
Cơ và Hoạt động của Cơ biểu cảm Khuôn mặt . . . . . . . .7
1.3.1
Vùng trán................ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8
1.3.2
Vùng thái dương (hoặc Thái Dương). . . . . . . . . . . . . .10
1.3.3
Vùng ổ mắt. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11
1.3.4
Vùng mũi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13
1.3.5
Các cơ quanh miệng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14
1.3.6
Cơ bám da cổ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20
1.4
Lớp SMAS và Dây chằng trên Khuôn mặt . . . . . . . . . . . . . . . 21
1.5
Các dây thần kinh trên Mặt và sự Phân bố các dây thần kinh23
1.5.1
Phân bố dây thần kinh cảm giác . . . . . . . . . . . . . . 24
1.5.2
Phân bố dây thần kinh vận động . . . . . . . . . . . . . . . . 24
1.5.3
Vùng mặt trên . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24
1.5.4
Vùng mặt giữa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25
1.5.5
Vùng mặt dưới. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26
1.6
Phong bế thần kinh . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28
1.6.1
Phong bế thần kinh trên ổ mắt (Phong bế SON) . . . .28
1.6.2
Phong bế thần kinh trên ròng rọc (Phong bế STN) .28
1.6.3
Phong bế thần kinh dưới ổ mắt (Phong bế ION) . . . 28
1.6.4
Phong bế thần kinh gò má thái dương (Phong bế ZTN)
1.6.5
Phong bế thần kinh Cằm (Phong bế MN) . . . . . . . . . . .29
1.6.6
Phong bế thần kinh Má (Phong bế BN) . . . . . . . . . . . . 29
1.6.7
Phong bế thần kinh Ổ răng dưới (Phong bế IAN). . . 31
1.6.8
Phong bế thần kinh Tai-Thái Dương (Phong bế ATN)31
1.6.9
Phong bế thần kinh Tai lớn (Phong bế GAN) . . . . . . .31
1.7
Mạch máu trên mặt và mô hình Phân bố . . . . . . . . . . . 32
1.7.1
Các nhánh của động mạch mắt trên Mặt . . . . . . . .
34
1.7.2
Các nhánh của động mạch hàm trên Mặt. . . . . . . . . .
35
1.7.3
Động mạch mặt . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
35
1.7.4
Nhánh ở trán của Động mạch Thái dương nông .
37
1.7.5
Tĩnh mạch Mặt. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
38
1.7.6
Kết nối của tĩnh mạch . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
42
MỤC LỤC
vii
1 Giải phẫu chung Mặt và Cổ. . . . . . . . . . . . . . . . . . .

1
1.1
Thuật ngữ thẩm mỹ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .2
1.1.1
Thuật ngữ thẩm mỹ cơ bản......... . . . . . . . . . . . . . . . . . .2
1.2
Các lớp khuôn mặt. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
5
1.2.1
Các lớp Da................ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5
1.2.2
Độ dày của da................ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6
1.3
Cơ và Hoạt động của Cơ biểu cảm Khuôn mặt . . . . . . . .7
1.3.1
Vùng trán................ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8
1.3.2
Vùng thái dương (hoặc Thái Dương). . . . . . . . . . . . . .10
1.3.3
Vùng ổ mắt. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11
1.3.4
Vùng mũi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13
1.3.5
Các cơ quanh miệng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14
1.3.6
Cơ bám da cổ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20
1.4
Lớp SMAS và Dây chằng trên Khuôn mặt . . . . . . . . . . . . . . . 21
1.5
Các dây thần kinh trên Mặt và sự Phân bố các dây thần kinh23
1.5.1
Phân bố dây thần kinh cảm giác . . . . . . . . . . . . . . 24
1.5.2
Phân bố dây thần kinh vận động . . . . . . . . . . . . . . . . 24
1.5.3
Vùng mặt trên . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24
1.5.4
Vùng mặt giữa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25
1.5.5
Vùng mặt dưới. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26
1.6
Phong bế thần kinh . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28
1.6.1
Phong bế thần kinh trên ổ mắt (Phong bế SON) . . . .28
1.6.2
Phong bế thần kinh trên ròng rọc (Phong bế STN) .28
1.6.3
Phong bế thần kinh dưới ổ mắt (Phong bế ION) . . . 28
1.6.4
Phong bế thần kinh gò má thái dương (Phong bế ZTN)
1.6.5
Phong bế thần kinh Cằm (Phong bế MN) . . . . . . . . . . .29
1.6.6
Phong bế thần kinh Má (Phong bế BN) . . . . . . . . . . . . 29
1.6.7
Phong bế thần kinh Ổ răng dưới (Phong bế IAN). . . 31
1.6.8
Phong bế thần kinh Tai-Thái Dương (Phong bế ATN)31
1.6.9
Phong bế thần kinh Tai lớn (Phong bế GAN) . . . . . . .31
1.7
Mạch máu trên mặt và mô hình Phân bố . . . . . . . . . . . 32
1.7.1
Các nhánh của động mạch mắt trên Mặt . . . . . . . .
34
1.7.2
Các nhánh của động mạch hàm trên Mặt. . . . . . . . . .
35
1.7.3
Động mạch mặt . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
35
1.7.4
Nhánh ở trán của Động mạch Thái dương nông .
37
1.7.5
Tĩnh mạch Mặt. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
38
1.7.6
Kết nối của tĩnh mạch . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
42
MỤC LỤC

viii
1.8
Các điểm mốc trên Bề mặt Hộp sọ và Khuôn mặt . . . . . . . . . . 42
1.9
Đặc điểm của khuôn mặt và Hộp sọ người châu Á (Hàn Quốc)
. . . . . . . .
45
1.10 Giải phẫu Quá trình lão hóa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
48
1.10.1 Quá trình lão hóa Mô khuôn mặt. . . . . . . . . . . . . .
49
1.10.2 Những thay đổi phức tạp và Ngoại hình khuôn mặt khi
Lão hóa . . . . . . . . . . . . . . . . . .
50
Tài liệu đọc thêm. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
51
Các đặc điểm Nhân học hình thể ở người Châu Á . . . . . . . . . . . 51
Cơ mặt và cổ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
52
Mạch máu ở Mặt và Cổ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
52
Dây thần kinh Ngoại biên ở Mặt và Cổ. . . . . . . . . . . . . . . .
53
2 Giải phẫu Lâm sàng để tiêm Toxin Botulinum . . . . . . . . . . .
55
2.1 Giới thiệu. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
56
2.1.1
Chỉ định hiệu quả so với Không hiệu quả của Toxin
Botulinum đối với điều trị Nếp Nhăn . . . . . . . .
56
2.1.2
Tái cân bằng Botulinum . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
56
2.2 Điều trị nếp nhăn bằng Botulinum . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
58
2.2.1
Vết chân chim (Nếp nhăn ở khóe mắt ngoài) . . . . . . . . 58
2.2.2
Nếp nhăn ở dưới ổ mắt. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
62
2.2.3
Nếp nhăn Ngang trán . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
63
2.2.4
Nếp nhăn Cau mày . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
63
2.2.5
Nếp nhăn hai bên Cánh mũi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 69
2.2.6
Đầu mũi chúc xuống . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
70
2.2.7
Cười hở lợi, Hở lợi quá mức. . . . . . .
71
2.2.8
Nếp gấp mũi môi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
71
2.2.9
Nụ cuốn bất xứng, Liệt mặt . . . . . . . . . . . . . . . .
72
2.2.10 Dải cánh mũi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
75
2.2.11 Chuỗi nếp nhăn ở môi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
75
2.2.12 Góc miệng rủ xuống . . . . . . . . . . . . . . . . .
75
2.2.13 Cằm đá cuội . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
80
2.2.14 Nếp nhăn Cổ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
81
2.3 Đường viền khuôn mặt Botulinum . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 84
2.3.1 Phì đại cơ Cắn. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
84
2.3.2 Phì đại Thái Dương . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
88
2.3.3 Phì đại tuyến nước bọt. . . . . . . . . . . . . .
89
Tài liệu đọc thêm. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
91
Cơ mặt và cổ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
91
Dây thần kinh ngoại biên ở Mặt và Cổ. . . . . . . . . . . . . . . .
92
Khác . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
92
3 Giải phẫu Lâm sàng Vùng mặt trên để Tiêm chất làm đầy . . . . .
93
3.1
Trán và Vùng giữa Hai đầu Lông mày . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 94
3.1.1
Giải phẫu Lâm sàng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
94
3.1.2
Các vị trí tiêm và phương pháp Tiêm . . . . . . . . . . . . . . . 94
3.1.3
Tác dụng phụ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
100
3.2
Mắt trũng và bọng mắt . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
103
3.2.1
Giải phẫu Lâm sàng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
103
3.2.2
Các vị trí tiêm và phương pháp Tiêm . . . . . . . . . . . . . . 105
3.2.3
Tác dụng phụ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
109
Mục lục

ix
3.3 Thái Dương. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
109
3.3.1 Giải phẫu Lâm sàng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
111
3.3.2 Các vị trí tiêm và phương pháp Tiêm . . . .. . . . . .
113
3.3.3 Tác dụng phụ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
116
Tài liệu đọc thêm. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
118
Cơ mặt và cổ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
118
Mạch máu ở Mặt và Cổ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
118
Dây thần kinh Ngoại biên ở Mặt và Cổ. . . . . . . . . . . . . . . .
118
4 Giải phẫu Lâm sàng Vùng mặt giữa để Tiêm chất làm đầy . . . . .
119
4.1 Rãnh nước mắt. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
120
4.1.1 Giải phẫu Lâm sàng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
120
4.1.2 Các vị trí tiêm và phương pháp Tiêm . . . . . . . . . . . . . . 123
4.2 Rãnh Mí dưới- má . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
124
4.2.1 Giải phẫu Lâm sàng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
124
4.2.2 Các vị trí tiêm và phương pháp Tiêm . .. . . . . . . . . . .
127
4.3 Rãnh Mi dưới-Gò má . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
128
4.3.1 Giải phẫu Lâm sàng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
128
4.3.2 Các vị trí tiêm và phương pháp Tiêm . . . . . . . . . .
128
4.4 Nếp gấp mũi môi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
128
4.4.1 Giải phẫu Lâm sàng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
128
4.4.2 Các vị trí tiêm và phương pháp Tiêm . . . . . . . . .
131
4.5 Má hóp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
135
4.5.1 Giải phẫu Lâm sàng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
135
4.5.2 Các vị trí tiêm và phương pháp Tiêm . . . . . . . . . .
135
4.6 Lõm dưới gò Má. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
138
4.6.1 Giải phẫu Lâm sàng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
138
4.6.2 Các vị trí tiêm và phương pháp Tiêm . . . . . . . .
139
4.7 Mũi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
139
4.7.1 Giải phẫu Lâm sàng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
139
4.7.2 Các vị trí tiêm và phương pháp Tiêm . . . . . . . . . .
148
Tài liệu đọc thêm. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
150
Các đặc điểm Nhân học hình thể ở người Châu Á . . . . . . .
150
Cơ Mặt và Cổ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
150
Mạch máu ở Mặt và Cổ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
151
Dây thần kinh Ngoại biên ở Mặt và Cổ. . . . . . . . . . . . . . . .
151
5 Giải phẫu lâm sàng Vùng mặt dưới để tiêm chất làm đầy . . . . .
153
5.1
Môi. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
154
5.1.1
Giải phẫu Lâm sàng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
154
5.1.2
Các vị trí tiêm và phương pháp Tiêm . . . . . . . . . .
154
5.1.3
Tác dụng phụ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
157
5.2
Cằm. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
160
5.2.1
Giải phẫu Lâm sàng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
160
5.2.2
Các vị trí tiêm và phương pháp Tiêm . . . . . . . . . .
160
5.2.3
Tác dụng phụ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
162
5.3
Nếp nhăn quanh miệng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
165
5.3.1
Giải phẫu Lâm sàng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
165
5.3.2
Các vị trí tiêm và phương pháp Tiêm . . . . . . . . .
166
5.3.3
Tác dụng phụ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
166
Mục lục

x
5.4
Rãnh môi hàm và Cằm xị. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
166
5.4.1
Giải phẫu Lâm sàng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
166
5.4.2
Các vị trí tiêm và phương pháp Tiêm. . . . . . . . . . . . .
168
5.4.3
Tác dụng phụ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
168
5.5
Cân nhắc về mặt Giải phẫu đối với các Triệu chứng có thể
đi kèm với Điều trị bằng chất làm đầy . . . . . . . . . . . . . . . . 169
5.5.1
Suy giảm chức năng Mạch . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 169
5.5.2
Các Phương pháp được Đề xuất để giảm các Vấn đề
về mạch máu Liên quan đến Tiêm chất làm đầy . . .. 172
Tài liệu đọc thêm. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
173
Các đặc điểm Nhân học hình thể ở người Châu Á . .. . . . . . . . 173
Cơ Mặt và Cổ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
173
Mạch máu ở Mặt và Cổ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
173
Dây thần kinh Ngoại biên ở Mặt và Cổ. . . . . . . . . . . . . . . .
174
Index . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
175
Mục lục

1
© Springer Science+Business Media Singapore 2016
H.-J. Kim et al., Clinical Anatomy of the Face for Filler and Botulinum Toxin Injection,
DOI 10.1007/978-981-10-0240-3_1
Giải phẫu chung Mặt và cổ
1
Hee-Jin Kim (Illustrated
by Kwan-Hyun Youn)

2
1.1
Thuật ngữ Thẩm mỹ
Có sự mâu thuẫn giữa thuật ngữ giải phẫu học
và thuật ngữ thẩm mỹ. Chúng tôi cố gắng định
nghĩa lại các thuật ngữ lâm sàng thông dụng
theo các vùng giải phẫu (Hình. 1.1 ).
1.1.1
Thuật ngữ thẩm mỹ cơ bản
Nếp gấp trên Mặt
Nếp gấp trên mặt là các nếp gấp sâu hoặc nông
gây ra bởi những thay đổi về tính toàn vẹn của
cấu trúc da. Do mất tính đàn hồi sợi của các tế
bào sợi của da và cơ, sự chuyển động lặp đi lặp
lại của các cơ ở mặt. Các nếp gấp thường được
gọi là các đường và nếp nhăn. Các thuật ngữ
khác về nếp nhăn (furrow, groove, và sulcus)
được sử dụng trong các lĩnh vực lâm sàng.
Nếp gấp Da
Nếp gấp da xuất hiện do da rơi xuống bởi
trọng lực, da mất độ căng. Các nếp gấp da
tiêu biểu là nếp gấp mũi môi, nếp gấp môi-
má, v.v.
Bọng mỡ mí dưới (hay túi mỡ
má, Bọng mỡ má)
Bọng mỡ mí dưới xuất hiện do chảy xệ mô mỡ
nằm dưới cơ vòng mi. Cần được phân biệt với
bọng mí dưới với túi mỡ mí dưới.
Da thừa mí trên
Da thừa mí trên xảy ra do da mí mắt trên
chùn xuống.
Nếp nhăn ngang trán
Nếp nhăn cau mày
Nếp nhăn ngang mũi
Nếp nhăn chân chim
Túi mỡ mí dưới
Da thừa mi trên
Rãnh lệ
Nếp nhăn ngang ở trên môi
Nếp nhăn cằm
Nếp nhăn hai bên mũi
Nếp nhăn ngang cổ
Rãnh mí dưới-má
Nếp nhăn trước tai
Rãnh giữa má
Nếp gấp mũi má
Rãnh môi má
Đường hàm dưới
Nếp gấp môi má
Rãnh má-mắt
Cơ bám da ở cổ
Hình 1.1 Các nếp gấp và nếp nhăn vùng mặt
1 Giải phẫu chung Mặt và cổ

3
Nếp nhăn hai bên cánh mũi
Nếp nhăn hai bên mũi là các nếp nhăn xiên
trên mũi, bên cạnh sống mũi và dễ thấy bằng
các biểu cảm trên khuôn mặt. Cơ nâng môi trên
cánh mũi bên dưới dải cơ vòng mi đã tham gia
vào việc hình thành nên nếp nhăn hai bên sống
mũi.
Nếp nhăn mép
Nếp nhăn mép môi là các nếp nhăn ngắn, xuất
hiện dọc ở mỗi bên khóe miệng. Đôi khi, các
nếp nhăn sâu có thể hình thành bắt đầu từ
vùng quanh miệng.
Vết Chân Chim(Nếp nhăn ở Khóe mắt
ngoài)
Vết chân chim là các nếp nhăn mỏng, ở phía
ngoài của cả hai bên mắt được hình thành do
cơ vòng mi co lại.
Bọng mỡ mí dưới
Bọng mỡ mí dưới là dạng lồi lên của mí mắt
dưới do da mí dưới chùn xuống, cơ vòng mi và
bởi sự nhô ra của túi mỡ dưới cơ vòng mi nằm
dưới vách ngăn ổ mắt
Nếp nhăn Ngang trán (nếp nhăn Lo lắng)
Nếp nhăn ngang trán là những nếp nhăn ngang
qua vùng trán vuông góc với cơ trán
Nếp nhăn Cau mày (nếp nhăn ở vùng
giữa hai đầu Lông mày)
Nếp nhăn cau mày là những nếp nhăn dọc theo
vùng giữa hai đầu lông mày gây ra bởi các sợi
cơ cau mày.
Nếp nhăn Ngang gốc Mũi
Nếp nhăn ngang gốc mũi thường được tạo ra
khi nhăn mặt. Xuất hiện vuông góc với cơ mảnh
khảnh (cơ thon).
Cổ Gà tây (Nếp nhăn ngang cổ)
Cổ gà tây xuất hiện dưới dạng các dải da dọc
hai bên cổ dọc ở vùng cổ trước và vùng dưới
cằm. Tính trạng này xảy ra do sự chùn của cơ
bám da cổ.
Nếp nhăn ngang cổ
Nếp nhăn ngang cổ là các nếp gấp da ngang ở
vùng cổ trước. Chúng được tạo ra bởi sự kết
hợp của các sợi cơ bám da cổ và da cổ bị chùn.
Nếp nhăn ngang ở môi trên (Nếp
nhăn Ngang Môi trên)
Nếp nhăn ngang ở môi trên là 1-2 đường
ngang nằm ở nhân trung.
Đường hàm dưới (bờ đường hàm dưới)
Đường hàm là sự nhô ra và chùn xuống của
mô mỡ dưới da dọc theo bờ xương hàm dưới.
Đường phía trước của rãnh trước hàm biểu
hiện rõ ràng sự tồn tại của dây chằng giữa hàm
dưới.
Nếp Mép môi
Nếp mép môi là vùng môi trên và môi dưới
nối với nhau ở mỗi bên. Điểm nối được gọi là
mép.
Nếp gấp Môi-Má
Nếp gấp môi-má chạy từ khóe miệng tới bờ
xương hàm dưới và tăng lên rõ theo tuổi tác.
Cơ hạ góc miệng (DAO) xác định đường
biên trong và ngoài của nếp gấp. Liên kết của
dây chằng giữa hàm dưới làm cho vị trí của nếp
gấp môi-má dịch về phía trước và sát vào
trong hơn.
Đường môi-má
Đường môi-má là một đường dài, thẳng đứng
kéo từ khóe miệng xuống bên dưới
1.1 Thuật ngữ thẩm mỹ

4
đường môi-má thường xuất hiện theo tuổi
tác nhưng không rõ nguyên nhân. Phát hiện
nhiều ở những người có ít mô mỡ hơn những
người có nhiều mô mỡ. Rãnh này còn được
gọi là “đường thất vọng”.
Nếp nhăn Cằm (Rãnh nhăn cằm)
Nếp nhăn cằm là (một hoặc nhiều nếp) nếp
nhăn ngang giữa môi dưới và cằm. Những nếp
nhăn này nằm giữa cơ vòng môi và cơ cằm.
Rãnh giữa Má (Người Ấn Độ)
Rãnh giữa má là một dải, hoặc rãnh hướng
xuống phía dưới, nằm ở bên má, kéo dài rãnh
mí-má từ cạnh mũi tới vùng phía trước má.
Dải này có thể tiếp tục kéo xuống dưới má.
Tuổi tăng dần, má và tầng giữa mặt chùn xuống
ở giữa, và rãnh giữa má hình thành dọc theo
bờ dưới của xương gò má ngang mức với chỗ
dây chằng da gò má gắn với da.
Rãnh Mũi-Má
Rãnh mũi-má được hình thành ở ranh giới
giữa bờ của mí dưới và má, chạy chéo xuống
phía dưới từ góc mắt trong. Vùng rãnh mũi-má
tương ứng với bờ dưới của cơ vòng mi vtrên
nên rõ ràng hơn với dày lên dải cơ phíatrong
của cơ vòng mi. Tuổi tăng dần, đường rãnh này
vẫn tiếp tục chạy xuống phía rãnh giữa má.
Rãnh mũi- môi
Rãnh mũi môi bắt đầu từ bên cánh mũi và
kéo dài chéo xuốngqua khoảng giữa môi trên
và má. Tuổi tăng dần, mô mỡ dưới da ở vùng
má trước sẽ chùn xuống và làm cho rãnh này
sâu hơn và di chuyển xuống dưới. Mô mỡ dưới
da ở vùng má trước không di chuyển xuống
dưới và vào trong vì bị dính vào các cân cơ,
da và cài vào cơ nâng môi trên
và cơ gò má lớn lên trong vùng này. Ngoài ra,
khu vực khuôn mặt này có xu hướng nằm phía
dưới nếp gấp mũi môi và có độ sâu khác nhau.
Rãnh mí-má
Rãnh mi dưới-gò má là ranh giới giữa mí dưới
và vùng gò má
Nếp nhăn trước tai
Nếp nhăn trước tai là một số nếp nhăn da thằng
đứng nằm gần bình nhĩ, dái tai và vùng trước
tai ngoài.
Cằm chảy xệ
Cằm chảy xệ là cằm phẳng và bị co lại kết hợp
với một nếp gấp sâu dưới cằm
Rãnh lệ
Rãnh lệ là một đường bắt nguồn từ góc
mắt trong và chéo xuống dưới ra ngoài dọc
theo bờ ổ mắt. Tuổi tăng dần, các mô mềm
(da, cơ và mỡ) ở phần dưới và giữa của ổ
mắt co lại gây hõm vào quanh khu vực này.
Rãnh lệ có nhiều dạng khách nhau tùy
thuộc vào cách phần phía trong của dây
chằng giữ cơ vòng mi dưới và các sợi của
dải cơ ở trong cơ vòng mi tiếp xúc với da.
Lõm thái dương
Lõm thái dương là sự giảm dần về kích thước
của mô mềm của vùng thái dương biểu hiện ra
theo tuổi tác. Cấu trúc của mào xương thái
dương nhô ra.
1 Giải phẫu chung Mặt và cổ

5
1.2 Các lớp ở vùng mặt
1.2.1
Các lớp da
Các mô mềm trên mặt cơ bản gồm 5 lớp: (1) da,
(2) Lớp dưới da, (3) Lớp cân cơ nông (SMAS),
(4) dây chằng giữa và các khoảng trống, và
(5) Màng xương và cân sâu. Da mặt có thể di
chuyển qua lớp mô liên kết lỏng lẻo, trừ vùng
tai ngoài và cánh mũi là hai bộ phận được nâng
đỡ bởi sụn bên dưới da. Da mặt có nhiều tuyến
mồ hôi và tuyến bã nhờn (Hình 1.2a, b).
Da
Lớp dưới da
Cơ mặt và lớp cân cơ nông(SMAS)
Dây chằng giữa lại và khoảng trống
Màng xương và cân sâu
SMAS
a
Lớp nông của SMAS
Cân thái dương sâu
Nhánh thái dương của
dây thần kinh mặt.
Cân vô danh
Tuyến mang tai
b
c
Hình. 1.2 Các lớp giải phẫu khuôn mặt. ( a ) Năm lớp cơ bản của khuôn mặt, ( b ) SMAS (Lớp cân cơ nông),
( c ) SMAS phản xạ ở bên mặt
1.2 Các lớp khuôn mặt

6
Trong số các mô mỡ dưới da ở vùng mặt,
lớp mỡ nông được chia thành mỡ má, mỡ mũi,
và v.v. Tuy nhiên, Với mắt thường thì không
nhìn thấy rõ ranh giới (giữa các vùng) và lớp
mỡ nông dường như bao phủ toàn bộ vùng
mặt. Lớp mỡ sâu nằm ở phần sâu hơn cơ
mặt và được đánh dấu bằng các mô liên kết dày
đặc như dạng nang hoặc dây chằng giữ. Màu
sắc và tính chất của mỡ sâu cho thấy các đặc
tính khác biệt với mỡ nông. Lớp mỡ sâu
trên mặt bao gồm mỡ dưới cơ vòng mi (SOOF),
mỡ sau cơ vòng mi (ROOF), mỡ má và mỡ má
sâu. Các mô liên kết xơ đi qua các mô mỡ trên
mặt và đóng vai trò liên kết các mô mỡ, cơ
mặt, da và xương (Hình 1.3 và 1.4).
Cân nông, hoặc mô liên kết dưới da, có chứa
một lượng mô mỡ không đồng đều, và các mô
mỡ này làm phẳng đường viền mặt giữa các
cơ mặt. Ở một số vùng, các mô mỡ được phân
bố rộng rãi. Túi đệm mỡ má tạo thành má
phồng lên và đi tiếp lên vùng da đầu và vùng
thái dương. Dây thần kinh V, hay dây thần
kinh sinh ba, dây thần kinh mặt, và cơ mặt nông
đều nằm trong lớp dưới da (Hình 4.27)
SMAS (Lớp cân cơ nông) là cấu trúc mặt
nông bao gồm các sợi cơ và cân nông
Nó là một lớp cơ liên tục và liên kết với các
cơ mặt. SMAS kéo dài từ cơ bám da cổ tới
cân trên sọ thông qua cân thái dương đỉnh
(TPF, mạc thái dương nông) và lớp cân da
dầu. SMAS bao gồm 3 lớp riêng biệt: lớp
cân trên bề mặt các cơ, lớp liên kết với các
cơ mặt, và lớp sâu gắn liền với màng xương
của xương sọ mặt (Hình 1.2 c).
1.2.2
Độ dày Da
Độ dày chung của da mặt được mô tả trong hình
dưới đây. Khi điều trị ở những vùng da mỏng,
cần phải thận trọng thực hiện tiêm chất làm
đầy trong khi cố gắng tránh vị trí tiêm chất làm
đầy ở nông. Mí mắt trên và dưới, vùng giữa
hai đầu lông mày và vùng mũi có lớp da đặc biệt
mỏng. Mặt khác, lớp da của má trước và vùng
cằm tương đối dày hơn. Trong quá trình điều
trị bằng làm đầy, tính co giãn của da và
khoảng trống bên trong cũng nên được xem
xét cùng với độ dày của da (Hình 1.5).
Khoang mỡ trán
Khoang mỡ bên ổ mắt
Dây chằng giữ
Miếng đệm mỡ má
Phần mí của cơ
vòng mi.
Dải cơ trong
Khoang mỡ mũi má
Khoang mỡ gò má
Khoang mỡ trước cằm
Hình. 1.3 Mỡ nông và cơ nông trên khuôn mặt
1 Giải phẫu chung Mặt và cổ

7
Mỡ dưới cơ mảnh khảnh
Mỡ sau cơ vòng mi (ROOF)
Túi mỡ má
Mỡ dưới cơ vòng mi (SOOF)
Mỡ má sâu trong
Hình. 1.4 Các khoang mỡ sâu trên khuôn mặt
1.08 mm
0.77 mm
0.38 mm
0.83 mm
1.06 mm
1.23 mm
1.25 mm
0.86 mm
0.86 mm
1.19 mm
0.58 mm
Hình 1.5 Độ dày da trung bình trên khuôn mặt
1.3
Cơ và hoạt động của Cơ
biểu cảm khuôn mặt
Các cơ mặt được gắn vào xương, hoặc màng
cân nông, bên dưới da, hoặc mô dưới da. Định
vị các cơ mặt khác nhau giữa nam và nữ và
giữa cá thể có cùng giới. Điều quan trọng là
xác định hình dáng cơ, mối quan hệ của các
cơ với da, và hoạt động động của cơ tương
ứng để giải thích những biểu cảm độc đáo mà
mọi người có thể tạo ra.
Mặt chia làm 9 vùng riêng biệt: (1) Trán
bao gồm vùng giữa hai đầu lông mày từ mí
mắt đến đường chân tóc, (2) thái dương hoặc
vùng thái dương nằm trước tai ngoài, (3) vùng
ổ mắt, (4) vùng mũi, (5) vùng gò má, (6) vùng
quanh miệng và môi, (7) má, (8) cằm, và (9)
tai ngoài.
Các cơ này được phân bố ở các vị trí khác
nhau và (1) điều khiển độ giãn của các lỗ thông
như cơ giãn hoặc co thắt và (2) hình thành
các biểu cảm trên mặt. Các cơ mặt, nằm trong
lớp nông, hoặc lớp mô dưới da
1.3 Cơ và hoạt động của cơ biểu cảm khuôn mặt

8
bắt nguồn từ xương hoặc cân mặt và tới đính
với da mặt. Các cơ này biểu lộ nhưng cảm xúc
khác nhau như buồn bã, giận dữ, vui sướng, sợ
hãi, ghê tởm và ngạc nhiên.
Các cơ ở mặt được phân bố ở các vùng khác
nhau trên mặt. Tuy nhiên, chúng thường được
thành các vùng khác nhau như vùng trán, vùng
ổ mắt, vùng mũi và vùng quanh miệng. Cơ
bám da cổ, có liên quan đến sự chuyển động
của vùng quanh miệng, cũng được coi là một
cơ mặt (hình 1.6).
1.3.1
Vùng trán
Cơ chẩm trán là một cơ lớn và rộng, nắm
dưới trán và vùng chẩm. Chia thành bụng
trán của cơ chẩm trán và bụng chẩm của cơ
chẩm trán.
Về mặt lâm sàng, bụng trán của cơ chẩm trán
được gọi là “cơ chán” và xuất phát từ cân galea
ở đầu, chèn vào cơ vòng mi và da vùng trán ở
phía trên lông mày. Chiều rộng và sự co của cơ
trán thay đổi giữa các cá thể; khi một cá nhân
lo lắng hay ngạc nhiên, cơ này tạo ra các nếp
nhăn ngang trán.
Cơ trán có hình chữ nhật và đối xứng
hai bên. Các sợi cơ hướng theo chiều dọc và
nối với cơ vòng mi và cơ cau mày gần vòm
lông mày của xương trán. Cơ trán nằm dưới
da trán (trung bình 3-5mm), mặc dù độ sâu
có thể khác nhau đáng kể (27mm) giữa
các cá thể (hình 1.7).
Hình. 1.6 Cơ mặt. ( a ) Nhìn chính diện, ( b ) Nhìn ngang, ( c ) Nhìn chéo
Cơ vòng mi
Cơ trán
Cơ gò má lớn.
Cơ gò má nhỏ.
Cơ nâng môi trên.
Cơ cười.
Cơ hạ góc miệng.
Cơ hạ môi dưới
Cơ cau mày
Cơ nâng góc miệng
Cơ bám da cổ
Cơ cằm
Cơ nâng cánh mũi
môi trên
Cơ vòng môi.
Cơ hạ mày
a
1 Giải phẫu chung Mặt và cổ

9
Cơ vòng mi
Cơ trán
c
Cơ gò má lớn
Cơ gò má nhỏ
Cơ nâng môi trên.
Cơ cười. Cơ
hạ góc miệng.
Cơ hạ môi dưới.
Cơ cằm.
Cơ vòng môi
Cơ bám da cổ
Cơ nâng cánh mũi môi
trên.
Cơ mũi.
Cơ vòng mi
Cơ Trán
Cơ gò má lớn
Cơ gò má nhỏ
Cơ nâng môi trên
Cơ cười
Cơ hạ góc miệng
Cơ hạ môi dưới.
Cơ cằm.
Cơ vòng môi
Cơ bám da cổ
Cơ nâng cánh mũi môi trên.
Cơ mũi
b
Fig. 1.6 (tiếp theo)
1.3 Cơ và hoạt động của cơ biểu cảm khuôn mặt

10
1.3.2
Vùng thái dương (hoặc thái
dương)
Vùng thái dương nằm trong ranh giới của hố
thái dương. Trong hố thái dương, cơ thái
dương hình nang quạt cùng với các mạch máu
và dây thần kinh thái dương. Cơ thái dương
chia thành hai lớp: nông và sâu . Phần lớn cơ
thái dương thuộc lớp sâu và bắt nguồn từ hố
thái dương, trong khi lớp nông của cơ thái
dương xuất phát từ mặt trong của cân thái
dương sâu (cân cơ thái dương). Cân thái
dương sâu (cân cơ thái dương) là cân chắt
chắn bám vào phía trên của đường thái dương
trên và ngay trước trên của cung gò má.
Mặc dù lớp nông của cơ thái dương đã
phát triển ở động vật bốn chân, lớp nông ở
người có vẻ rất mỏng và đơn giản. Tất cả các
sợi cơ thái dương hội tụ thành một đường
gân và gắn với đầu của xương mỏm quạ và
phía trước và giữa của nhánh xương hàm
dưới. Cơ thái dương có hình dạng nang quạt
và phẳng do phần gốc rộng hơn và phần bán
tận hẹp hơn.
Ở phần dưới của cơ, các sợi cơ chuyển
thành các gân. Nửa trên của cơ thái dương
trên cung gò má chỉ bao gồm bụng cơ, và nửa
dưới (chiều rộng khoảng 2->3 đốt ngón tay)
thì hội tụ thành một đường gân và phần lớp
sâu của cơ thái dương được bao phủ bởi cấu
trúc gân màng.
Cơ thái dương được chia thành ba phần:
Cơ thái dương trước, giữa và sau. Trong khi
các sợi cơ thái dương trước nằm hầu như
theo chiều dọc, các sợi cơ thái dương sau
chạy gần như theo chiều ngang. Các chức
năng chính của cơ thái dương khác nhau
tùy theo hướng cơ. Toàn bộ cơ thái dương
nâng hàm dưới để ngậm miệng, tạo độ căng
để ngăn trọng lực làm miệng mở ra. Cơ thái
dương được chi phối bởi các dây thần kinh
thái dương sâu ở trước, giữa, và sau từ
thần kinh hàm dưới. Động mạch thái dương
sâu cung cấp máu cho 2/3 mặt trước và sau
của cơ thái dương và động mạch thái dương
giữa cho 1/3 phía sau (Hình 1.8 và 3.26).
Cơ trán
Cơ trán
a
b
Hình. 1.7 Cơ trán ( a , b )
1 Giải phẫu chung Mặt và Cổ

11
Cơ thái dương
Cơ cắn
a
b
Hình 1.8 Cơ thái dương của vùng Thái Dương ( a , b )
1.3.3
Vùng ổ mắt
Hình dạng của mắt do sự chuyển động các cơ
bao quanh nó, các cơ này là các thể hiện biểu
cảm của mặt. Cơ vòng mi là một cơ hình elip,
phẳng và rộng bao gồm phần ổ mắt và phần
mí mắt. Phần mí mắt sau đó được chia tiếp
thành phần nông (bó vùng mi) và phần sâu
(phần thuộc tuyến lệ).
Chức năng chính của cơ vòng mi là để điều
khiển nhắm mắt. Cơ vòng mi có rất nhiều cơ
lân cận (ví dụ: cơ cau mày, cơ mảnh khảnh, cơ
trán, cơ gò má lớn, và cơ gò má nhỏ), và có
nhiều liên kết cơ trực tiếp và gián tiếp tồn tại
giữa cơ vòng mi và các cơ xung quanh. Các liên
kết này có thể tham gia vào việc hình thành các
biểu cảm trên mặt khác nhau. Ở người châu Á,
dải cơ ngoài và dải cơ trong của phần ổ mắt của
cơ vòng mi đã quan sát thấy tương ứng ở 54%
và 66% trường hợp (Hình 1.9, 1.10, 2.4, và 2.5).
Hơn nữa, người ta nhận thấy rằng 89% người
châu Á có những mối liên hệ cơ trực tiếp giữa
cơ gò mà nhỏ và cơ vòng mi.
Cơ cau mày bắt nguồn từ màng xương của
xương trán ở phần giữa vòm lông mày, chạy
lên trên và ra phía ngoài, sau đó hợp nhất với
cơ trán. Nó bao gồm hai bụng riêng biệt - bụng
ngang và bụng xiên. Gốc của bụng ngang của cơ
cau mày cao hơn và ở phía ngoài nhiều hơn so
với gốc của bụng xiên, và phần lớn hai bụng này
gắn với cơ trán (hình 1.11) và với phần ổ mắt
ngoài ở phía trên của cơ vòng mi. Bụng ngang
nằm sâu hơn và tiến về phía ngang nhiều hơn
bụng xiên. Cơ này tạo ra các nếp nhăn hẹp và
dọc trên vùng giữa hai đầu lông mày và thể
hiện vẻ mặt bị lão hóa bằng việc tạo ra những
lớp nhăn với cơ trán.
Cơ hạ mày là một cơ hình quạt hoặc hình
tam giác bắt nguồn từ mỏm trán xương hàm
trên và từ phần mũi của xương trán phía trên
dây chằng mí mắt trong. Cơ hạ mày đi qua
vùng giữa hai đầu lông mày và kết hợp với
cơ cau mày, và nó hóa lẫn với các sợi trong
cơ vòng mi ( Hình 1.10).
1.3 Cơ và hoạt động của cơ biểu cảm khuôn mặt

12
Dải cơ ngoài của
cơ vòng mi
Phần thuộc mí mắt
của cơ vòng mi.
Phần thuộc ổ mắt
của cơ vòng mi
a
b
Hình. 1.9 Cơ vòng mi
của vùng ổ mắt ( a )
Nhìn chính diện ( b )
Nhìn ngang
Cơ hạ mày
Dải trong của cơ vòng mi
Phần mí mắt của
cơ vòng mi
Hình. 1.10 Dải cơ trong của
cơ vòng mi và cơ nâng môi
trên
Dải chéo của cơ cau mày Dải ngang cơ cau mày
Fig. 1.11 Cơ cau mày
1 Giải phẫu chung Mặt và cổ

13
1.3.4
Vùng Mũi
Mũi là một cấu trúc chức năng di chuyển sụn
mũi và đóng vai trò quan trọng trong sinh lý
mũi. Các cơ ở mũi và vùng mũi bao gồm cơ
mảnh khảnh, cơ mũi và cơ hạ vách mũi, cùng
với nhiều cơ khác gắn vào cánh mũi.
Cơ mảnh khảnh là một cơ nhỏ xuất phát
từ xương mũi, đi lên trên, và gắn vào phần da
của gốc mũi, các sợi cơ trán tại vị trí chèn
được khóa chéo. Cơ này tạo thành một đường
ngang trên gốc mũi phía dưới vùng giữa hai
đầu lông mày bằng cách kéo phần đầu trong
của lông mày xuống (hình 1.12).
Cơ mũi bao gồm phần ngang và phần cánh
mũi. Phần ngang là cơ tam giác, hình chữ C
được nâng lên từ hàm trên và hố răng nanh
đến cánh mũi. Phần ngang kéo dài từ lớp nông
của
cơ nâng cánh mũi môi trên. Phần cánh mũi là
một cơ hình chữ nhật nhỏ đi ra từ trên hàm
trên đến răng cửa ngoài của hàm trên và chèn vào
lớp da sâu của lớp gấp mũi môi của sụn cánh
mũi. Phần ngang làm giảm kích thước của lỗ
mũi, trong khi phần cánh mũi là để mở rộng
kích thước của lỗ mũi (Hình 1.13).
Cơ hạ vách mũi nằm ở phần sâu của môi.
Cơ này đi từ hố răng cửa (giữa răng cửa giữa
và răng cửa bên) và chèn vào phần di chuyển
của vách mũi. Nó kéo đầu mũi xuống dưới để
nở rộng kích thước của lỗ mũi (Hình 1.12).
Hơn nữa, người ta quan sát thấy rằng tất cả
các cơ LLSAN, 90% cơ nâng môi trên, và 28%
sợi bổ sung của cơ gò má nhỏ được gắn vào
cánh mũi.
Cơ mũi
(Phần ngang)
Cơ mảnh khảnh.
Cơ vòng
mi
Cơ mũi
(Phần ngang)
Cơ mũi
(phần cánh mũi)
Cơ nâng cánh mũi môi
trên
Cơ hạ vách mũi
Cơ mũi
(Phần cánh mũi)
a
b
Hình 1.12 Các cơ qua đường mũi ( a, b )
1.3 Cơ và hoạt động của cơ biểu cảm khuôn mặt

14
1.3.5
Các cơ quanh miệng
1.3.5.1 Các cơ nội tại Môi và Má
(Hình. 1.14 )
Cơ vòng Môi (OOr)
Cơ vòng môi là một cơ co miệng xung quang
vùng miệng. Hầu hết các sợi cơ là phần mở
rộng thêm từ các cơ khác nhau trong
vùng miệng. Các sợi cơ nội tại vòng môi bắt
đầu từ xương ổ răng cửa hàm trên và hàm
dưới. Cơ này làm đóng miệng và mím môi.
Cơ Mút
Cơ mút bắt đầu từ mặt ngoài của phần ổ răng
của răng hàm trên và hàm dưới và từ bờ trước
của dây chằng chân bướm-hàm dưới. Cơ mút
gồm bốn dải: dải thứ nhất (dải trên) bắt đầu từ
hàm trên, dải thứ hai bắt nguồn từ dây chằng
chân bướm-hàm dưới, dải thứ ba bắt đầu từ
hàm dưới, và dải thứ tư (dải dưới) bắt đầu
dưới dải thư ba, mở rộng xuống dưới,
và vào trong, tiếp tục nằm dưới các sợi cơ vòng
môi. Dải dưới, không giống các dải khác, chạy ở
hai bên vào mặt trong của hàm dưới (Hình1.15)
1.3.5.2 Các cơ mở của Môi
Các cơ được chèn vào Cân cơ
Cơ gò má lớn (ZMj)
Cơ gò má lớn bắt đầu từ bên mặt của xương
gò má, chạy xuống dưới và vào trong gắn vào
cân cơ vòng môi. Như vậy chức năng được
nhiều người biết đến của XMj là nâng góc
miệng. Tuy nhiên, khi gắn vào góc miệng có
sự thay đổi, và các sợi cơ chạy sâu hơn so
với cơ nâng góc miệng luôn thấy bên ngoài.
Những sợi cơ này chèn vào vùng trước của
cơ mút (Hình 1.16).
Cơ nâng góc miện (LAO)
Cơ nâng góc miệng bắt nguồn từ hố nanh dưới
lỗ dưới ổ mắt, nối với cơ vòng môi, và gắn vào
cân cơ. Cơ này để nâng góc miệng (Hình 1.16
và Hình 1.17).
Cuống
bên
AC
*
Cơ nâng cánh mũi môi trên
Cơ mũi (Phần cánh mũi)
Cơ mũi (Phần ngang)
Cơ nâng môi trên
Hình. 1.13 Phần cánh của cơ mũi ở mặt sau (cánh mũi
trái của xác). Ở trước phần ngang của cơ mũi và chèn
vào rãnh cánh mũi-mặt và mặt sâu bên cạnh của phần da
cánh mũi ngoài
( AC sụn cánh phụ, * vị trí giữa nếp nhăn cánh mũi-mặt
và nếp gấp mũi môi)
1 Giải phẫu chung Mặt và Cổ

15
Cơ hạ góc miệng (DAO)
Cơ hạ góc miệng là cơ hình tam giác nằm trên
lớp nông nhất của cơ quanh miệng cùng với
cơ cười. Cơ này đi ra từ đường chéo của hàm
dưới và hợp nhất với cơ hạ môi dưới ở điểm
bắt đầu. Cơ này trở nên hẹp hơn, chạy tới góc
miệng , và hòa lẫn với cơ cười (Hình 1.17).
Cơ cười
Cơ cười là một cơ mỏng và mảnh. Cơ này chủ
yếu nằm cách bên góc miệng 20-50mm và dưới
đường ngang nối môi 0-15mm. Hầu hết các sợi
cơ đều bắt đầu từ lớp cân cơ nông (SMAS), cân
tuyến mang tai và cân cơ cắn. Đôi khi cũng bắt
đầu từ cơ bám da cổ. Các sợi cơ cười chèn vào
cân cơ và kéo góc miệng khi mỉm cười (Hình
1.18).
Các cơ chèn vào môi trên và
dưới giữa mép môi và đường
giữa
Cơ nâng môi trên (LLS)
Cơ nâng môi trên bắt nguồn từ dưới 8 đến 10
mm so với bờ dưới ổ mắt của hàm trên
Cơ gò má lớn.
Cơ gò má nhỏ.
Cơ nâng môi trên.
Cơ cười
Cơ hạ góc
miệng.
Cơ hạ môi dưới
Cơ nâng góc miệng
Cơ bám da cổ
Cơ cằm
Cơ nâng cánh
mũi môi trên
Cơ vòng môi
Hình. 1.14 Các cơ quanh miệng
a
b
Cơ mút
Hình. 1.15 Cơ mút (cơ hạ góc miệng (DAO) cho thấy phía trên cơ mút gắn vào xương hàm dưới (a,b)
1.3 Cơ và hoạt động của cơ biểu cảm khuôn mặt

16
và chạy xuống đính vào mặt ngoài của môi trên.
Cơ nâng môi trên có hình chữ nhật hơn là hình
tam giác, và các sợi giữa của cơ này được gắn
với phần sâu của nếp nhăn cánh mũi-má
Ngoài ra, 90% cơ này hòa lẫn với phần cánh
của cơ mũi. Phần sâu của cơ nâng môi trên
kéo dài đến phần da của tiền đình mũi (Hình
1.19 và Hình 4.34)
Cơ hạ góc miệng
Cơ gò má lớn
Cơ cười
Cơ hạ môi dưới.
Hình. 1.17 Cơ hạ góc miệng
Cơ nâng góc miệng
Dải sâu của ZMj
Dải nông của ZMj
Dải cơ dưới của ZMj
Cơ hạ góc miệng
Hình. 1.16 Cơ gò má lớn(ZMj) đính vào vùng cân cơ. ZMj
chia thành dải nông và dải sâu. Dải sâu của ZMj đính vào bờ
trước của cơ mút nằm sâu bên trong cơ nâng góc miệng
Trong bức ảnh này, dải dưới của ZMj đính vào cơ hạ góc
miệng.
1 Giải phẫu chung Mặt và Cổ

17
Cơ nâng cánh mũi môi trên (LLSAN)
Cơ nâng cánh mũi môi trên bắt nguồn từ mỏm
trán của hàm trên và đính vào môi trên và cánh
mũi.Cơ nângcánhmũi môi trênđượcchiathành
lớp nông và lớp sâu. Lớp nông
nằm dưới lớp bề mặt của cơ nâng môi trên, và
lớp sâu thậm trí còn nằm sâu hơn cơ nâng môi
trên. Lớp sâu và nông của cơ nâng môi trên bắt
đầu từ mỏm trán của hàm trên và đính giữa cơ
nâng góc miệng và cơ vòng môi (Hình 1.19)
Cơ gò má lớn
Cơ hạ góc miệng
Cơ cười
a
b
c
d
Hình. 1.18 Các cơ cười. (a) Ba kiểu cơ cười, (b) cơ cười-cơ bám da cổ, (c) cơ cười-tam giác, (d) cơ cười-cơ gò
má
1.3 Cơ và hoạt động của cơ biểu cảm khuôn mặt

18
Cân cơ
Cân cơ là một cấu trúc cơ sợi xếp chéo hình
chữ thập giữa cơ vòng môi và các cơ nở của
môi kết thúc ở bờ bên của góc môi. Cân cơ
nằm dưới hoặc trên đường nối môi. Nó liên
hệ chặt chẽ với sự biểu cảm khuôn mặt, nhan
sắc, quá trình lão hóa và hình thành rãnh mũi
môi. Ở người châu Á, cân cơ nằm cách bên góc
môi 11,0 ± 2,6mm, dưới góc môi 8,9 ±2,8mm,
và dưới đường nối môi. Những đặc điểm này
chủ yếu phổ biến ở người châu Á, khác với
người da trắng có cân cơ nằm trên hoặc phía
trên đường nối môi.
Các cơ kết thúc ở cân cơ hình thành nên
các biểu cảm tinh tế và chi tiết trên mặt. Các
cân cơ là một nút cơ chặt khít, rắn chắc và di
động được hình thành bởi sự kết hợp của
các sợi cơ từ cơ gò má lớn, cơ hạ góc miệng,
cơ cười, cơ vòng môi, cơ mút, và cơ nâng
góc miệng. Trong 21,4% người Hàn Quốc,
cân cơ chỉ là mô mềm thay vì mô cơ như mô
tả ở trên, và vùng hội tụ này bao gồm các mô
liên kết dày đặc, không đều và Collagen
(Hình 2.33).
Cơ gò má nhỏ (Zmi)
Cơ gò má nhỏ bắt nguồn từ xương gò má và
đính vào môi trên. Trong các trường hợp là
người Hàn Quốc, 28% cho thấy các sợi cơ
bổ sung
đính vào cánh mũi và đính vào môi trên
(Hình 1.19 và 2.26).
Cơ hạ môi dưới (DLI)
Cơ hạ môi dưới bắt nguồn từ đường chéo của
hàm dưới và đính vào môi dưới (Hình 1.17 và
1.20).
Các cơ nâng môi trên (Hình 1.19)
Hình dạng của môi trên được điều khiển bởi
cơ nâng môi trên, bao gồm cơ nâng cánh mũi
môi trên, cơ nâng môi trên và cơ gò má nhỏ.
Những cơ này được sử dụng để nâng môi trên
vào tạo ra biểu cảm mỉm cười hoặc buồn trên
mặt. Các cơ nâng môi trên phân thành hai lớp
với cơ nâng cánh mũi môi trên và cơ gò má
nhỏ lần lượt nằm trên mặt ngoài và mặt trong,
và một phần hoặc hoàn toàn bao trùm cơ nâng
môi trên nằm trên lớp sâu hơn. Ba cơ này nằm
ở mặt ngoài của cánh mũi. Các cơ nâng môi
trên gắn với bề mặt của cơ vòng môi và tham
gia vào việc hình thành nên rãnh mũi môi.
Cơ co thắt của Cằm
Cơ cằm
Cơ cằm nâng cằm và môi dưới và hỗ trợ chính
theo chiều dọc cho môi dưới. Việc cắt bỏ cơ
cằm có thể khiến bệnh nhân bị chảy nước bọt
và có thể ảnh hưởng đến tính ổn định của bộ
răng
LLSAN
LLS
Zmi
Hình. 1.19 Các cơ nâng môi trên. Nhóm
cơ này bao gồm cơ nâng cánh mũi môi
trên ( LLSAN ), cơ nâng môi trên ( LLS ),
và cơ gò má nhỏ ( ZMi )
1 Giải phẫu chung Mặt và Cổ

19
Cơ này hình nón có đỉnh bắt đầu từ hố răng
cửa của hàm dưới. Các sợi cơ trong đi xuống
phía giữa trước và vắt chéo nhau, tạo thành
kiểu hình vòm. Khi co cơ cằm tạo ra một nếp
nhăn trên phần da cằm (Hình 1.20).

Các lớp của cơ quanh miệng
Cơ quanh miệng phân thành 4 lớp theo độ
sâu, sau đó được xác định thêm thành 3 lớp
nông và 1 lớp sâu (Hình 1.21).
Lớp Nông
Lớp thứ nhất
Cơ hạ góc miệng, cơ cười, lớp nông của cơ
vòng môi, và lớp nông của cơ gò má lớn.
Lớp thứ hai
Cơ bám da cổ, cơ gò má nhỏ, và cơ nâng cánh
mũi môi trên
Lớp thứ ba
Cơ nâng môi trên, lớp sâu của cơ vòng môi, và
lớp sâu của cơ hạ môi dưới.
Cơ cằm
Cơ hạ môi dưới
Cơ nâng của
môi dưới
a
b
Hình. 1.20 Cơ cằm sau khi cắt bỏ xương hàm dưới. ( a ) Mặt trước. ( b ) Mặt sau
Hình. 1.21 Các lớp của hệ
thống cơ quanh miệng
(Màu vàng lớp thứ nhất,
Màu xanh lớp thứ 2, Màu
hồng lớp thứ 3, Màu tím lớp
thứ 4)
1.3 Cơ và hoạt động của cơ biểu cảm khuôn mặt

20
Lớp sâu
Lớp thứ tư
Cơ nâng góc miệng, cơ cằm, lớp sâu của cơ gò
má lớn, và cơ mút
1.3.6
Cơ bám da cổ
Cơ bám da cổ gắn vào bờ dưới của xương hàm
dưới và cằm và cũng hợp nhất với cơ mặt
xung quanh môi dưới. Cơ bám da cổ bao gồm
hai loại sợi cơ. Một bó dẹt đi lên trên đến bờ
ngoài
của cơ hạ góc miệng, và loại còn lại vẫn nằm
trong cơ hạ góc miệng và lại xuất hiện ở bờ
trên của cơ này. Khi thiếu sự xếp chéo chữ thập
tạo khuyết tật ở cổ, dẫn đến giảm độ đàn hồi ở
da và gây ra biến dạng cổ gà tây theo độ tuổi
(Hình 2.41). Người châu Á ít gặp trường hợp
thiếu sự xếp chéo chữ thập hơn so với người
da trắng, do vậy mà ít có trường hợp mắc “cổ
gà tây” hơn. Các sợi cơ bám da cổ không chỉ
đơn thuần là xếp chéo hình chữ thập mà đôi
khi còn cho thấy xen kẽ từ mỗi bên hoặc của
một bên xếp chồng lên và bao phủ bên còn lại
(Hình 1.22 và 1.23)
Cơ bám da cổ
Hình. 1.22 Cơ bám da cổ của
vùng cổ nông
a
b
Mạc thái dương
SMAS
Cơ bám da cổ
Hình. 1.23 Lớp cân cơ nông (SMAS). ( a ) Hình minh họa. ( b ) SMAS kéo dài
1 Giải phẫu chung Mặt và Cổ

21
1.4 Lớp SMAS và dây chằng trên
khuôn mặt
Lớp cân cơ nông (SMAS) là lớp sợi cơ liên tục
và liên kết các cơ biểu cảm ở mặt. Nó được
phát hiện là bao gồm ba lớp riêng biệt: lớp
mạc nông đến hệ thống cơ, lớp liên kết chặt
chẽ với cơ nội tại, và lớp sâu gắn toàn bộ vào
màng xương của xương trên mặt. Ngoài tính
hữu ích trong vai trò là một lớp sâu để kéo căng
trong quá trình phẫu thuật mặt bị lão hóa, lớp
cân cơ nông đóng vai trò là để định hướng về
độ sâu của các cấu trúc thần kinh- mạch máu
quan trọng.
Ở vùng mặt, giống như các bộ phận khác
trên cơ thể, cũng có một vài cấu trúc dây chằng
hỗ trợ vững chắc cho các mô xung quanh. Dây
chằng giữ này gắn chung và chắc chắn từ màng
xương, hoặc mạc, đến hạ bị. Những dây chằng
giữ vững chắc ở vùng mặt này có thể được
chia thành dây chằng thật (xương-da) và dây
chằng giả (cân-da) dựa trên độ bền, sự gắn kết
và chức năng của dây chằng.
Dây chằng giữ thật bắt nguồn từ màng
xương, gắn với hạ bì, và hỗ trợ tốt cho mô
mềm. Các dây chằng giữ thật bao gồm giây
chằng giữ ở cơ vòng mi, dây chằng xương gò
má,
dây chằng da- gò má, dây chằng ổ mắt
ngoài, dây chằng hàm dưới, v.v.
Có nhiều khớp nối dây chằng giữ giả tồn tại
ở các mặt phẳng mặt liên tiếp. Những khớp
nối này bắt đầu từ hạ bì và gắn vào SMAS
nằm dưới, nhưng nó không giữ chặt. Những
dây chằng giữ giả đặc biệt chắc chắn ở vùng
trán, mắt, mũi, môi và cằm. Chúng có độ bền
chắc giữ bên trong trên vùng má ngoài và
cùng cổ và thường tương đối lỏng lẻo trên
vùng má trong và vùng thái dương (Hình 1.24
và 1.25). Do đó, chúng dễ bị mất độ đàn hồi
và võng xuống theo tuổi, gây ra những thay
đổi về đặc điểm ở mặt do tái phân bố mỡ và
chảy xệ xuống. Những dây chằng giữ giả bao
gồm dây chằng da cơ cắn, dây chằng cơ bám
da cổ-tai, v.v.
Vách thái dương trên
Cân của vách thái dương trên bám chặt vào
đường thái dương trên của hộp sọ. Cấu trúc
này có vẻ như sẽ hợp nhất với cân thái dương
và màng xương của hộp sọ. Sự hợp nhất này
kết thúc khi dây chằng thái dương bám chặt ở
một phần ba bên lông mày và cao hơn 10mm
so với bờ trên ổ mắt, có chiều cao là 20mm
và chiều rộng là 15mm.
Da
Mô dưới da
SMAS
Khoang
Màng xương
Xương
Dây chằng giữ
Hình. 1.24 Giản đồ minh
họa dây chằng giữ lại từ
màng xương đến da
1.4 Lớp SMAS và dây chằng trên khuôn mặt

22
Dây chằng Gò má
Dây chằng gò má, còn được gọi là dải băng
của McGregor, nằm phía sau điểm bắt đầu của
cơ gò má nhỏ. Cấu trúc này là một dây chằng
giữ thật nối bờ dưới của cung gò má đến da.
Dây chằng da gò má
Dây chằng da gò má bắt đầu từ màng xương
xương gò má, tiếp tục dọc theo bờ dưới của
vòng môi, và gắn vào da trên phần trước xương
gò má.
Dây chằng giữ lại cơ
vòng (ngoài)
Dây chằng gò má
Dây chằng da cơ cắn
Dây chằng giữ
hàm dưới
Dây chằng da gò má
Dây chằng giữ lại cơ
vòng (trong)
Hình. 1.25 Các dây chằng giữ ở vùng mặt
1 Giải phẫu chung Mặt và Cổ

23
Các mô mềm trong vùng này được duy trì bởi
dây chằng võng xuống theo tuổi dưới hình thức
là túi mỡ má (hoặc túi mỡ mi mắt dưới).
Dây chằng giữ lại cơ vòng
Dây chằng giữ cơ vòng mi nằm phía trên,
dưới, và bên dọc theo gờ ổ mắt. Nó gắn với
màng xương ngoài của ổ mắt và kéo dài đến
phần sâu trong cơ vòng mi.
Dày ổ mắt ngoài
Dây chằng ổ mắt ngoài nằm trên mặt ngoài
trên của viền ổ mắt và bắt đầu từ dây chằng
giữ ổ mắt.
Dây chằng giữ lại hàm dưới
Dây chằng giữ hàm dưới kết nối màng xương
của hàm dưới, nằm ngay dưới điểm bắt đầu của
cơ hạ góc miệng, đến da.
Dây chằng Da cơ cắn
Dây chằng da- cơ cắn là một dây chằng giữ
giả bắt đầu từ bờ trước của cơ cắn. Dây
chằng này đính từ SMAS tới da, phủ qua vùng
má. Nó yếu dần theo tuổi và khiến SMAS bị
võng và chảy xệ xuống
Mạc cơ bám da cổ - Tai (PAF)
Cân cơ bám da cổ - tai là một mô sợi chắc nằm
dưới dái tai nơi khoang mỡ thái dương bên
ngoài- má và khoang mỡ tai sau kết hợp lại.
1.5
Các dây thần kinh trên Mặt
và sự phân bố
Dây thần kinh sinh ba và dây thần kinh mặt là
những dây thần kinh chi phối chính trên mặt.
Dây thần kinh sinh ba gồm ba phần: dây thần
kinh mắt, dây thần kinh hàm trên và dây thần
kinh hàm dưới. Dây thần kinh sinh ba đi qua lỗ
của hộp sọ và chia thành các dây thần kinh cảm
giác độc lập trênmặt (Hình1.26).Mặt khác,dây
thần kinh mặt có một thân thần kinh đi qua lỗ
trâm chũm và phân chia thành hai phần
Thần kinh trên ổ mắt
Thần kinh trên ròng rọc
Thần kinh tai-thái dương.
Thần kinh gò má mặt.
Thần kinh dưới ổ mắt.
Thần kinh cằm
Thần kinh gò má thái dương
Nhánh mũi ngoài của dây
thần kinh mắt
Thần kinh má
Thần kinh dưới ròng rọc
Hình. 1.26 Sự phân bố cảm giác của mặt (vùng màu đỏ vùng nhánh thần kinh mắt (V1), vùng màu vàng
cùng nhánh thần kinh hàm trên (V2), vùng màu xanh vùngnhánh thần kinh hàm dưới (V3))
1.5 Các dây thần kinh trên Mặt và sự phân bố các Dây thần kinh

24
(phần mặt thái dương và phần mặt cổ) trong
tuyến mang tai. Sau đó, nó phân nhánh thành
năm bó thần kinh khác nhau chi phối hoạt
động các cơ mặt.(Hình 1.27).
1.5.1
Phân bố dây thần kinh
cảm giác
Thần kinh trên ổ mắt, Thần kinh trên ròng
rọc (thần kinh mắt): trán, vùng giữa hai
đầu lông mày
Thần kinh dưới ròng rọc (thần kinh mắt):
vùng giữa hai đầu lông mày, gốc mũi
Thần kinh dưới ổ mắt (thần kinh hàm trên):
mũi ngoài, vách mũi, mí mắt dưới, môi trên
Thần kinh má (thần kinh hàm dưới): má, góc
môi dây thần kinh cằm (thần kinh hàm
dưới): môi dưới, cằm, gốc môi
1.5.2
Phân bố dây thần kinh
vận động
Dây thần kinh mặt bao gồm các nhánh thần
kinh thái dương, gò má, má, hàm dưới ngoài
và nhánh cổ
Có một số nhánh thần kinh nhỏ có kiểu phân
bố ngẫu nhiên, phức tạp đến các cơ. Vì vậy,
rất khó để xác định vùng phân bố thần kinh
của các ranh giới đối với mỗi cơ (Hình 1.27).
1.5.3
Vùng mặt trên
1.5.3.1 Phân bố dây thần kinh
cảm giác
Mặt trên bao gồm trán, vùng giữa hai đầu lông
mày, gốc mũi, và mí mắt trên và mí mắt dưới.
Dây thần kinh trên ổ mắt phân bố trên trán,
vùng giữa hai đầu lông mày, và mí mắt trên với
nhánh dài, riêng biệt và chạy đến trán và vùng
giữa hai đầu lông mày. Hơn nữa, các nhánh
nhỏ của dây thần kinh trên ổ mắt phân bố đến
mí mắt trên theo kiểu tam giác. Dây thần kinh
trên ròng rọc được phân bố đến mí mắt trên
và mặt trong của vùng giữa hai đầu lông mày.
Nhánh mí mắt dưới của dây thần kinh dưới ổ
mắt di chuyển phía trên qua lỗ dưới ổ mắt và
được phân bố đến mí mắt dưới theo kiểu tam
giác. Ngoài ra, một vài nhánh nhỏ của dây thần
kinh mặt gò má được phân bố đến mặt dưới
và mặt trong của mí mắt dưới.
Nhánh thái
dương.
Nhánh gò má.
Nhánh má.
Nhánh hàm
dưới biên.
Nhánh cổ.
Nhánh thái dương
Nhánh Cổ mặt
a
b
c
Hình. 1.27 Thân thần kinh mặt ( a , b , c ) và phần mặt thái dương (trên ) và phần mặt cổ (dưới )
1 Giải phẫu chung Mặt và Cổ

25
1.5.3.2 Phân bố dây thần kinh Vận động
Nhánh thái dương của dây thần kinh mặt di
chuyển trên-vào trong về phía mí mắt trên và
chi phối đến các cơ ở mặt ngoài của mí mắt
trên. Nhánh gò má của dây thần kinh mặt
phân bố ổ mắt và các cơ ở mặt ngoài của mí
mắt dướivì nhánhnày chạyphíatrênnhánhmí
mắt dưới của dây thần kinh dưới ổ mắt. Nhìn
chung, nhánh thái dương khả năng vận động
cho cơ trán, cơ cau mày và phần trên của cơ
vòng mi. Nhánh gò má được phân bố đến phần
dưới của cơ vòng mi và đến các điểm bắt đầu
của cơ gò má lớn và cơ gò má nhỏ.
Thông thường, nhánh má của dây thần
kinh mặt chạy phía trên dọc theo mặt ngoài
của mũi đến gốc mũi. Vì vậy, cơ mảnh khảnh,
phần trong của cơ cau mày trên vùng giữa hai
đầu lông mày, và gốc mũi phân bố bởi nhánh
thái dương và nhánh má (Hình 1.28 và 1.29).
1.5.4
Vùng mặt giữa
1.5.4.1 Phân bố dây thần kinh
cảm giác
Vùng giữa mặt bao gồm vùng má và mũi.
Thần kinh dưới ổ mắt của thần kinh sinh ba
đóng vai trò quan trọng trong cảm giác da ở
vùng giữa mặt. Mũi ngoài chủ yếu phân bố
bởi dây thần kinh dưới ổ mắt ngoại trừ một
số bộ phận phân bố bởi nhánh mũi ngoài của
dây thần kinh mũi-mi (từ dây thần kinh mắt).
Nhánh mũi ngoài của dây thần kinh dưới ổ
mắt đi dọc theo cánh mũi và chi phối đến
đầu mũi gần đường giữa. Nhánh mũi trong
của dây thần kinh dưới ổ mắt phân bố đến
niêm mạc của vách mũi. Nhánh môi trên của
dây thần kinh dưới ổ mắt, một trong những
nhánh riêng biệt nhất, phân bố đến vùng trải
dài từ phần trong của môi đến góc môi. Dây
thần kinh dưới ổ mắt phân bố giữa vùng dưới
ổ mắt từ lỗ dưới ổ mắt đến môi trên .
Thần kinh mắt
Thần kinh hàm trên
Thần kinh mặt
Thần kinh hàm dưới
Hình. 1.28 Phân bố dây
thần kinh cảm giác và vận
động trên mặt (V1, dây
thần kinh mắt; V2, dây
thần kinh hàm trên; V3,
dây thần kinh hàm dưới;
VII, dây thần kinh mặt)
1.5 Các dây thần kinh trên Mặt và sự phân bố các Dây thần kinh

26
1.5.4.2 Phân bố Dây thần kinh Vận động
Các nhánh má của dây thần kinh mặt đi vào
bên trong và chia ra nhiều nhánh nhỏ chi phối
vùng má. Các nhánh này chồng lên với nhánh
môi trên của dây thần kinh dưới ổ mắt. Các
nhánh má và dây thần kinh dưới ổ mắt nằm
chồng lên nhau trong 3/4 trên của vùng dưới
ổ mắt. Nhánh má chi phối cho cơ nâng môi
trên-cánh mũi, cơ nâng môi trên và cơ gò má
bé. Nhánh má cũng chi phối cho cơ gò má lớn,
cơ cười và phần trên của cơ vòng môi. (Hình
1.28 và 1.30).
1.5.5
Vùng mặt dưới
1.5.5.1 Phân bố dây thần kinh cảm giác
Ở phần mặt dưới, thần kinh hàm dưới chi
phối đến môi dưới và cằm. Các dây thần kinh
má chạy vào trong theo cơ cắn đến môi. Thần
kinh cằm chạy qua các lỗ cằm và chi phối
cho môi dưới bao gồm cả môi và hàm dưới.
Các nhánh môi trên của dây thần kinh dưới ổ
mắt, dây thần kinh má, và nhánh góc của dây
thần kinh cằm chi phối vào góc miệng.
Ngoài ra, có đám rối thần kinh hình thành giữa
dây thần kinh dưới ổ mắt và dây thần kinh má
và giữa dây thần kinh má và dây thần kinh
cằm ở trên và dưới tới môi.
1.5.5.2 Phân bố dây thần kinh vận động
Nhánh bờ hàm dưới của dây thần kinh
mặt chi phối vùng cằm, cơ hạ mép miệng,
cơ hạ môi dưới và phần dưới của cơ vòng
môi. Giải phẫu thực tế của dây thần kinh
sọ V và dây thần kinh mặt là khá khác với
những gì được tìm thấy trong sách giáo
khoa. Các thần kinh chi phối cảm giác của
dây thần kinh V và các nhánh vận động
của dây thần kinh mặt không được phân
biệt rõ ràng, các dây thần kinh riêng biệt.
Mặc dù một số nhánh chính có thể quan
sát trong các ca phẫu thuật xác bằng mắt
thường, chúng vẫn đan xen với các nhánh
nhỏ khác như dạng lưới. Do đó, tốt nhất là
mô tả mô hình chi phối của các dây thần
kinh với một mặt phẳng chứ không phải
với một vài dòng riêng biệt (Hình 1.28 và
1.31).
a
Dây thần kinh trên ròng rọc
Dây thần kinh trên ổ mắt.
Dây thần kinh dưới
ròng rọc
V1
Dây thần kinh
dưới ổ mắt
Dây thần kinh mặt
b
V2
VII
Hình 1.29 Phân bố thần kinh cảm giác và vận động ở vùng trán và vùng quanh mắt. Mẫu vật này đã
chuẩn bị để cho thấy sự chi phổi dây thần kinh trong cơ bằng kỹ thuật của Sihler (V1, thần kinh mắt;
V2, thần kinh hàm trên; VII, thần kinh mặt) (a, b)
1 Giải phẫu chung Mặt và Cổ

27
V2
V3
Dây thần kinh dưới ổ mắt
Dây thần kinh mặt
VII
a
b
Hình 1.30 Phân bố thần kinh cảm giác và vận động ở vùng giữa mặt. Mẫu vật này đã chuẩn bị cho thấy
sự phân bố dây thần kinh trong cơ bằng kỹ thuật của Sihler (V2, thần kinh hàm trên; V3, thần kinh hàm
dưới, VII: thần kinh mặt) (a, b)
V2
V3
Dây thần kinh dưới ổ mắt
Dây thần kinh mặt
Dây thần kinh cằm
Dây thần kinh miệng
VII
a
b
Hình 1.31 Phân bố dây thần kinh cảm giác và vận động ở vùng ngoại vi và mặt dưới. Mẫu vật này đã được
chuẩn bị để cho thấy sự phân bố dây thần kinh tiêm bắp bằng kỹ thuật của Sihler (V2, dây thần kinh hàm
trên; V3, dây thần kinh hàm dưới, VII, dây thần kinh mặt) (a, b)
1.5 Dây thần kinh của Mặt và sự Phân phối của chúng

28
1.6
Phong bế Thần Kinh
1.6.1
Phong bế Thần kinh Trên ổ
mắt (Phong bế SON)
Các dây thần kinh trên ổ mắt bắt đầu từ lỗ trên ổ
mắt, nằm trên vành trên ổ mắt. Nếu vết khía
trên ổ mắt không thể được tìm thấy bên ngoài,
nó có thể được thay thế bằng lỗ trên ổ mắt. Các
vết khía trên ổ mắt nằm ở giữa cho đường giữa
trên xương trán. Chèn ống tiêm ngay lập tức bên
dưới lông mày và tiêm thuốc gây tê gần nhất vào
vết khía trên ổ mắt. Cần thận trọng để tránh tiêm
thuốc gây mê vào ổ mắt. Nếu nhánh bên không
được gây mê bằng khối dây thần kinh vô cảm
chung, nên thực hiện gây mê bổ sung bằng cách
đặt ông tiêm cao hơn 1cm so với ổ mắt về phía
trung gian của lông mày (Hình 1.32).
1.6.2
Gây tê Thần Kinh trên
ròng rọc (STN)
Trong 30% các trường hợp, dây thần kinh
trên ròng rọc xuất phát cùng với dây thần
kinh trên ổ mắt từ vết khía trên ổ mắt và có
thể thực hiện gây tê thần kinh cùng với gây
tê SON. Tuy nhiên, trong phần lớn các trường
hợp (70%), dây thần kinh trên ròng rọc có
nguồn gốc tách biệt với lỗ trên ổ mắt, gây tê
15 mm phía ngoài so với đường giữa mặt, có
thể xấp xỉ bằng một ngón trỏ lên giữa đường
trán. Trong trường hợp này, cần phải tiêm
thêm (Hình 1.32).
1.6.3
Gây tê thần kinh dưới ổ mắt
(ION)
Gây tê dây thần kinh dưới ổ mắt là một kỹ thuật
cực kỳ hữu ích để sử dụng trong các phẫu thuật
thẩm mỹ vì cả hai phương pháp trong miệng và
ngoài miệng đều có thể thực hiện hiệu quả. Cả
hai phương pháp đều nhắm đến lỗ dưới ổ mắt
mà dây thần kinh dướiổ mắt đi qua. Lỗ dưới ổ
mắt nằm ở 1/3 trên, nơi đường giữa cánh mũi
trên so với đường thẳng đứng đi qua môi và
điểm ở cùng độ cao với bờ dưới ổ mắt được
chia thành ba phần (Hình 1.33 và 1.49).
Trong kỹ thuật thực hiện ngoài miệng, tiêm
thuốc gây tê vào vị trí của lỗ dưới ổ mắt như
mô tả ở trên. Tuy nhiên, cách tiêm qua da, qua
mũi-môi từ đường môi má hơn là gây tê dọc
cũng vẫn dùng. Kỹ thuật tiêm tại vị trí nơi phần
trên của đường rãnh môi má và rãnh mũi gặp
nhau để tạo thành hình chữ V lộn ngược và sau
đó chạy lên trên ra ngoài. Phương pháp thông
mũi qua da cho phép một cách tiếp cận phức
tạp hơn đối với lỗ dưới ổ mắt (Hình 1.33a).
Trong kỹ thuật thực hiện trong miệng,
đặt mũi tiêm song song với trục dài của
răng hàm thứ hai và tiêm từ từ và ở vị
trí trên. Tiêm thuốc gây tê khi mục tiêu
là đúng vị trí (Hình 1.33b). Cả hai phương
pháp đều yêu cầu thận trọng để tránh tiêm
thuốc gây tê vào bên trong ổ mắt. Trong
những trường hợp như vậy, bệnh nhân có
thể bị chứng nhìn đôi.
Hình 1.32 Phong bế thần kinh trên ổ mắt và trên ròng
rọc
1 Giải phẫu chung Mặt và Cổ

29
1.6.4
Gây tê thần kinh gò má
thái dương ( ZTN)
Điểm gặp nhau của xương trán và xương gò
má nhìn thấy như một điểm nổi bật bên cạnh
lông mày. Dây thần kinh bắt đầu từ phía
ngoài đi vào và chi phối cho phía ngoài của
lông mày và vùng trán giữa hai lông mày. Tuy
nhiên, các điểm mốc trên khuôn mặt không
rõ ràng. Do đó, gây tê thần kinh không phải
lúc nào cũng đạt kết quả tốt (Hình 1.32).
1.6.5
Gây tê thần kinh
cằm (MN)
Tương tự như dây thần kinh dưới ổ mắt, dây
thần kinh cằm cũng có thể thực hiện kỹ thuật
bên ngoài miệng hoặc thực hiện trong miệng.
Cả hai kỹ thuật đều nhắm mục tiêu ở lỗ hàm
dưới nằm cách 2 cm bên dưới so với góc môi.
Đối với gây tê ngoài miệng, mũi kim từ mặt
sau trên hướng đến lỗ cằm (Hình 1.34 a, c).
Cách gây tê trong miệng, tiêm chậm, dưới và
sau ở khu vực ổ răng thứ hai hàm dưới (Hình
1.34b, c).
1.6.6
Gây tê Thần kinh má (BN)
Các dây thần kinh má đi vào niêm mạc
miệng gần răng hàm trên thứ hai, thân
chính của nó chạy hướng vào trong. Khi nó
chạy qua các ổ răng, thân chính của dây thần
kinh má nằm ở vị trí hơi thấp. Các thân chính
của dây thần kinh miệng cung cấp toàn bộ
khu vực miệng bao gồm niêm mạc và da của khu
vực ngoài của góc miệng. Thân chính không chỉ
chạy vào trong-xuống dưới, mà còn ở các khu
vực khác. Khi thực hiện gây tê dây thần kinh má
với kim đâm từ góc miệng của răng hàm thứ
hai hàm dưới. Sau khi đặt kim song song với
mặt phẳng chẩm, tiêm thuốc tê từ từ dọc theo
góc miệng của răng hàm thứ 2 hàm dưới hoặc
đường xiên của hàm dưới (Hình 1.35).
a
Dây thần kinh dưới ổ mắt
b
Hình. 1.33 Kỹ thuật thực hiện ngoài miệng ( a ) và trong miệng ( b ) đối với gây tê thần kinh dưới ổ mắt
1.6 Phong bế Thần Kinh

30
c
a
b
Hình. 1.34 Gây tê ngoài miệng ( a ) và trong miệng ( b ) đối với gây tê thần kinh cằm (( c ) Hình ảnh minh
họa chỉ ra vùng được gây tê)
a
b
Hình. 1.35 Gê tê thần kinh má ( a , b )
1 Giải phẫu chung Mặt và cổ

31
1.6.7
Gây tê thần kinh ổ răng
dưới (IAN)
Để gây tê hoàn toàn phân ba trên cằm dưới, cần
phải gây tê trong miệng ở dây thần kinh ổ răng
dưới. Tiêm từ từ mũi kim dài hơn 1 cm so với
mặt phẳng cắn của răng cửa thứ nhất ở phía
đối diện của mục tiêu về phía điểm giữa trên
tam giác sau hàm. Nếu kim tiêm tiếp xúc với
nhánh hàm dưới, hơi kéo nó lại và tiêm thuốc
gây tê (Hình 1.36).
1.6.8
Gây tê Thần kinh tai-thái
dương (ATN)
Đối với gây tê thần kinh tai-thái dương, tiêm
2cc thuốc gây tê trước gò bình tai. Nếu gây tê
dây thần kinh tai-thái dương, cảm giác của gờ
bình tai, tai trước, và ống tai ngoài cũng bị mất
cảm giác. Việc gây tê các bộ phận khác của tai
ngoài cần gây tê thần kinh tai lớn (Hình 1.37)
1.6.9
Gây tê thần kinh tai lớn
(GAN)
Dây thần kinh tai lớn đi lên phía trên dọc
theo bề mặt trước của cơ ức-đòn-chũm. Đặt
tay lên thái dương của bệnh nhân để phân
biệt cơ ức đòn chũm và đánh dấu ranh giới
của cơ đó. Sau đó tiêm thuốc tê khoảng 6,5
cm dọc theo đường từ lỗ tai ngoài đến điểm
giữa ranh giới của cơ ức đòn chũm (Hình
1.37).
b
a
Hình. 1.36 Gây tê thần kinh ổ răng dưới ( a , b )
1.6 Phong bế thần kinh

32
1.7
Mạch máu trên mặt và
các kiểu phân bố
Các mạch máu trên mặt đều vô cùng quan
trọng. Vì tiêm chất làm đầy ngày càng phổ
biến nên các vấn đề liên quan đến mạch máu,
chẳng hạn như hoại tử da và mù, sẽ trở nên
đáng chú ý hơn. Do đó, cần có những nghiên
cứu chuyên sâu hơn về đường huyết mạch đối
với các kỹ thuật tiêm.
Về mặt lâm sàng, các mạch máu trên mặt
không tuân thủ theo một mô hình cụ thể. Các
lần giải phẫu cho thấy nhiều biến thể của mô
hình này. Hơn nữa, các mạch máu trên mặt
không chỉ chứa các động mạch mà còn chứa cả
tĩnh mạch và các nhánh của tĩnh mạch.
Hoàn toàn không thể tránh được từng mạch
máu đơn lẻ trong suốt quá trình tiêm mù. Tuy
nhiên, với việc trang bị đầy đủ kiến thức về
những mạch máu này, người ta có thể giảm
thiểu rủi ro và thực hiện tiêm an toàn.
Chương 1 đề cập đến các mô hình chung và
điển hình của động mạch mặt, và chương 3, 4,
và 5 mô tả các mô hình, độ sâu, và thay đổi của
các loại mạch máu phân nhánh theo vùng và ý
nghĩa lâm sàng.
Cung cấp máu cho đầu và cổ hầu hết là do
động mạch cảnh chung. Động mạch cảnh chung
phải và động mạch dưới đòn phải đều đi ra từ
thân động mạch cánh tay đầu. Mặt khác, động
mạch cảnh chung trái và động mạch dưới đòn
trái độc lập đi ra từ cung động mạch chủ,
Dây thần kinh tai lớn
Dây thần kinh
tai-thái dương
Dây thần kinh gò má
thái dương.
Dây thần kinh
trên ròng rọc.
Dây thần kinh
trên ổ mắt
Dây thần kinh dưới
ổ mắt
Dây thần kinh
má
Dây thần kinh chẩm lớn
Dây thần kinh chẩm nhõ
Hình. 1.37 Giải phẫu hình thái học của các nhánh thần kinh cảm giác ngoài biên ở đầu cổ
1 Giải phẫu chung Mặt và cổ

33
Ở vị trí bờ trên của sụn giáp, động mạch
cảnh phân chia thành động mạch cảnh trong
và động mạch cảnh ngoài. Mạch đập của động
mạch cảnh chung có thể cảm nhận được khi
chạm vào bờ trước của cơ ức chũm ở ngang
sụn giáp.
Động mạch cảnh trong không có các nhánh
động mạch khác ngoại trừ động mạch mắt
trước khi đi đến não. Động mạch cảnh trong
chạy hướng giữa trước thông qua ống động
mạch cảnh và đi vào hố sọ trước giữa. Động
mạch cảnh trong cung cấp máu cho não, và
một phần động mạch này xâm nhập vào vùng
ổ mắt, đi đến mặt trên giữa của ổ mắt, và
cung cấp máu cho mắt, ổ mắt, và tuyến lệ.
Động mạch cảnh ngoài bắt nguồn từ động
mạch cảnh chung trong bao động mạch cảnh.
Dù điểm gốc của động mạch cảnh ngoài nằm
phía trước và trong tính từ động mạch cảnh
trong, động mạch cảnh ngoài càng hướng ra
ngoài khi nó đi lên. Động mạch này chia
thành tám nhánh.
Nguồn cung cấp máu trên mặt được cấp
bởi động mạch cảnh trong và trong động
mạch cảnh ngoài. Những động mạch này đi
cùng với dây thần kinh cảm giác tương ứng.
Trên lớp nông của da, các nhánh của động
mạch cảnh ngoài (động mạch mặt, động
mạch thái dương nông, các nhánh trên mặt
của động mạch hàm trên) và các nhánh của
động mạch cảnh trong (động mạch trên ổ mắt
phân nhánh từ động mạch mắt, động mạch
trên ròng rọc, động mạch dưới ròng rọc) cung
cấp máu cho lớp này (Hình 1.38 và 1.39).
Động mạch cảnh chung
Động mạch cảnh ngoài
Động mạch cảnh trong
Động mạch chẩm
Động mạch môi dưới
Động mạch môi trên
Động mạch tai sau
Động mạch thái dương
nông
Động mạch mặt ngang
Động mạch hàm trên
Động mạch mặt
Động mạch
trên ổ mắt
Động mạch trên
ròng rọc.
Động mạch
mắt.
Hình. 1.38 Hệ thống động mạch cảnh trong và ngoài và các nhánh động mạch
1.7 Mạch máu trên mặt và mô hình phân bố

34
1.7.1
Các nhánh của động mạch
mắt trên mặt (Hình 1.40)
1.7.1.1 Động mạch trên ổ mắt
Động mạch trên ổ mắt, cùng với dây thần kinh
trên ổ mắt, bắt nguồn từ vết lõm, hoặc lỗ trên
ổ mắt và cấp (máu) cho mí mắt trên, trán, và
vùng da đầu.
1.7.1.2 Động mạch trên ròng rọc
Động mạch trên ròng rọc nằm ở vị trí trung
gian hơn so với động mạch trên ổ mắt và cấp
(máu) cho mí mắt trên, trán, và da đầu.
1.7.1.3 Động mạch sống mũi
Động mạch sống mũi bắt nguồn từ khóe mắt
trong của ổ mắt cùng với dây thần kinh dưới
ròng rọc và cấp (máu) cho phần giữa của mí
mắt trên, túi lệ, và sống mũi.
1.7.1.4 Động mạch Tuyến lệ
Động mạch tuyến lệ là phần nhỏ, cuối cùng của
động mạch mắt bắt nguồn từ phía ngoài của
viền trên ổ mắt và cấp (máu) cho phía ngoài
của mí mắt trên.
Động mạch và
tĩnh mạch mũi ngoài
Động mạch & tĩnh
mạch trên ròng rọc.
Động mạch & tĩnh
mạch trên ổ mắt.
Tĩnh mạch giữa hai khóe mặt
Tĩnh mạch Sentinel
Tĩnh mạch mí mắt dưới
Động mạch trụ mũi
Nhánh vách mũi
Động mạch môi trên
Động mạch môi dưới
Tĩnh mạch mí mắt trên.
Động mạch sống mũi.
Nhánh cánh mũi dưới.
Tĩnh mạch mặt
Động mạch mặt.
Hình. 1.39 Mô phỏng chung và vị trí của động mạch và tĩnh mạch trên mặt
1 Giải phẫu chung Mặt và cổ

35
1.7.1.5 Động mạch mũi ngoài
Động mạch mũi ngoài chạy qua phần tiếp giáp
giữa xương mũi và sụn mũi. Nó cấp (máu) cho
vùng đệm của mũi ngoài ở dưới xương mũi.
1.7.2
Các nhánh động mạch
hàm trên (Hình
1.41)
1.7.2.1 Động mạch dưới ổ mắt
Động mạch dưới ổ mắt đi ra khỏi lỗ dưới ổ
mắt ở dưới ổ mắt và phân nhánh thành nhánh
mí mắt dưới, nhánh mũi, và nhánh môi trên.
1.7.2.2 Động mạch gò má
Hai nhánh của động mạch gò má (nhánh gò má
mặt và nhánh gò má thái dương) đi qua ống
gò má trên thành ngoài của ổ mắt. Nhánh gò
má mặt đi ra khỏi lỗ gò má mặt và cấp (máu)
cho vùng gò má và lớp da của má. Nhánh gò
má thái dương đi ra khỏi lỗ gò má thái dương
và cấp (máu) cho lớp da của vùng thái dương.
1.7.2.3 Động mạch má
Động mạch má chạy tới phần cơ phía trong
giữa nhánh hàm dưới và cơ cắn. Nó phân nhánh
tới bề mặt của má và cấp (máu) cho lớp da và
niêm mạc má và vùng lợi răng hàm ở phía má.
1.7.2.4 Động mạch cằm
Động mạch cằm phân nhánh từ động mạch
huyệt răng dưới dưới bên trong ống răng
dưới. Nó đi ra khỏi lỗ cằm dọc theo dây thần
kinh cằm và cấp (máu) cho cằm, môi dưới, và
vùng lợi răng cửa hàm dưới.
1.7.3
Động mạch Mặt
Động mạch mặt phân nhánh từ động mạch
cảnh ngoài, chạy qua phần lõm góc hàm, qua
cơ cắn ở phía trước, và chạy uốn khúc tới
điểm mũi và vùng giữa hai đầu lông mày.
Được biết là động mạch mặt, chạy ở phía giữa
mặt, phân nhánh tới động mạch môi dưới,
Động mạch trên ổ mắt.
Động mạch trên ròng
rọc.
Động mạch sống mũi
Động mạch góc
b
Động mạch thái dương
nông
a
Hình. 1.40 Phân bố động mạch mặt quanh ổ mắt (Hệ thống động mạch cảnh trong) ( a , b )
1.7 Mạch máu trên mặt và mô hình phân bố

36
Động mạch dưới ổ mắt
Động mạch gò má mặt
Động mạch hàm trên
Động mạch thái dương sâu
Nhánh cằm
Động mạch huyệt răng dưới dưới
Động mạch cảnh ngoài
Động mạch Má
Hình. 1.41 Động mạch hàm trên và các nhánh của động mạch hàm trên
động mạch môi trên, và động mạch mũi ngoài
và dừng lại ở động mạch góc (Hình 1.42). Động
mạch mặt được mô tả trong nhiều giáo trình
là chạy từ góc hàm dưới đến gốc mũi và phụ
tránh phần lớn việc cấp máu cho khuôn mặt.
Động mạch mặt tiếp tục chạy tới động mạch
góc chỉ ở 36,3% trường hợp trong tổng số 91
nửa mặt người Hàn Quốc. Ở các chủng tộc khác,
động mạch góc được quan sát thấy ở 4% nửa
mặt người Pháp, 12% nửa mặt người Nhật Bản,
22% nửa mặt người Thổ Nhĩ Kỳ, và 68% nửa
mặt người Anh. Mặc dù nghiên cứu cho thấy
sự khác biệt về tỷ lệ xuất hiện động mạch góc
ở các dân tộc khác nhau, nhưng nguyên nhân
thực tế của sự khác biệt này vẫn chưa rõ ràng,
bởi những bộ phận nhỏ của các quần thể được
quan sát để phát hiện động mạch góc tương đối
khác nhau giữa quần thể người Pháp và Anh
mặc dù cả hai đều là người da trắng. Tuy nhiên,
một điều khá rõ ràng đó là các tài liệu chung
khẳng định rằng việc động mạch mặt kéo dài
đến góc của ổ mắt dường như là không đúng
(Hình 1.42).
Sự cân xứng của động mạch mặt chỉ được
quan sát thấy trong 30% các trường hợp, và
các vùng có ít nguồn cấp máu được cấp máu
bổ sung nhờ các nhánh của động mạch thái
dương nông (động mạch mặt ngang, động
mạch trên ổ mắt, động mạch trên ròng rọc), các
nhánh của động mạch mắt, và các nhánh của
động mạch hàm trên (động mạch dưới ổ mắt,
động mạch cằm). Những động mạch nổi trội
hơn ở phía mặt đối diện cũng có thể cấp máu
cho các vùng này.
1.7.3.1 Các nhánh động mạch mặt
Nhánh môi dưới, trên
Động mạch mặt chạy chếch phía trên đến góc
miệng, và xuất hiện các nhánh của động mạch
môi trên chạy đến môi trên và các nhánh của
động mạch môi dưới chạy đến môi dưới.
Nhánh cánh mũi dưới
Nhánh cánh mũi dưới tách biệt với động mạch mặt
ngay gần với cánh mũi và chạy tới trụ mũi. Nhánh
này hợp lại với các nhánh trụ mũi từ động mạch
môi trên và hình thành một động mạch chạy dọc
theo trụ mũi lên tới tận đầu mũi.
Nhánh Mũi ngoài
Nhánh mũi ngoài cấp (máu) cho cánh mũi và
sống mũi, phân tách phần bên với cánh mũi, và
chạy dọc theo bên ngoài của mũi. Nhánh này
chạy tiếp tới nhánh mũi của động mạch dưới
1 Giải phẫu chung Mặt và cổ

37
ổ mắt và nhánh mũi ngoài của động mạch mắt
Động mạch góc
Động mạch góc là động mạch tận của động
mạch mặt sau khi nó phân nhánh từ mũi ngoài
và chạy ở phía trên tới khóe mắt. Nó dừng lại
ở vùng khóe mắt trong và các nhánh tới phía
bên trong của mí mắt và mũi. Động mạch góc
đôi khi phân nhánh từ nhánh mắt thay vì từ
động mạch mặt nhưng theo quan sát, nó là
nhánh tận của động mạch mặt ở 51% trong số
các trường hợp.
1.7.3.2 Các mô hình phân bố điển
hình của động mạch mặt
Các nhánh của động mạch mặt được phân thành
bốn nhóm tùy theo hướng, vị trí và cùng cấp
(máu) của chúng (môi dưới, môi trên, vùng
mũi và dưới ổ mắt). Mô hình phân nhánh có
thể được tổ chức chung chung thành ba nhóm
tùy thuộc vào vùng loại I (mô hình mũi-môi;
51,8%), loại II (mô hình mũi-môi có ống dưới
ổ mắt; 29,6%) và loại III (Mô hình trán; 18,6%)
(Hình. 1.43 ).
1.7.4
Nhánh ở trán của động
mạch thái dương nông
Động mạch thái dương nông là nhánh tận của
động mạch cảnh ngoài xuất hiện từ bên mặt
giữa khớp thái dương-hàm dưới và tai và chạy
ở phía trên tới da đầu. Nó phân nhánh tới động
mạch mặt ngang ngay ở dưới tai và nằm dưới
khung gò má khoảng 2cm. Động mạch thái
dương nông phân nhánh tới cả nhánh ở trán
và nhánh đỉnh nằm trên gờ bình tai 37 mm
Động mạch mũi
Động mạch trên ròng
rọc
Động mạch trên ổ
mắt.
Động mạch sống
mũi.
Động mạch môi trên
Động mạch mặt
Động mạch góc
Nhánh cánh ở dưới
Hình. 1.42 Ý tưởng chung về động
mạch mặt. Ý tưởng này gây tranh cãi
theo nhiều nghiên cứu về động mạch
mặt.
1.7 Mạch máu trên mặt và mô hình phân bố

38
1.7.5
Tĩnh mạch mặt
Tĩnh mạch mặt có cùng mô hình phân bố như
động mạch mặt với một vài khác biệt. Thông
thường, tĩnh mạch mặt có sự thay đổi về mô
hình nhiều hơn so với động mạch mặt. (Hình.
1.45 ).
1.7.5.1 Các tĩnh mạch với dây thần
kinh Da và Động mạch
Tĩnh mạch mặt chạy ngược hướng so với
động mạch mặt tương ứng. Các tĩnh mạch của
trán, da đầu, và mí mắt trên chạy đến mắt tĩnh
mạch mắt ở trên trên ổ mắt. Các tĩnh mạch
của môi trên, mặt bên của mũi, và mí mắt dưới
chạy qua tĩnh mạch dưới ổ mắt đến vùng thái
dương và các đám rối chân bướm.
Loại I
a
b
c
Loại Ia
Loại Ib
Loại II
Loại IIa
Loại IIb
Loại III
Loại IIIa
Loại IIIb
Hình. 1.43 Ba mô hình
động mạch mặt (FA). ( a )
Loại I mô hình mũi-môi, ( b )
Loại II mô hình mũi-môi có
ống dưới ổ mắt, ( c ) Loại III
mô hình trán ( Ag động
mạch góc, LN động mạch
mũi ngoài., IA nhánh cánh ở
dưới., SL động mạch môi
trên., IL động mạch môi
dưới., FA động mạch mặt.)
1 Giải phẫu chung Mặt và cổ

39
Nhánh ở trán của động
mạch thái dương nông
Cơ trán
Nhánh đỉnh
của động
mạch thái
dương nông.
a
b
Hình. 1.44 Các nhánh ở trán và đỉnh của động mạch thái dương nông (a) và vị trí điểm chia nhánh của nhánh
ở trán của động mạch thái dương nông (b)
1.7.5.2 Tĩnh mạch mặt
Tĩnh mạch mặt song song với động mạch mặt
trong hầu hết các trường hợp. Tuy nhiên,
nó chạy ở phía sau nhiều hơn so với động
mạch mặt và ít cong hơn theo hướng ngược
lại của động mạch mặt. Các tĩnh mạch mặt
phân nhánh như sau: (Hình 1.45).
Tĩnh mạch góc
Tĩnh mạch góc được hình thành thông qua sự
kết hợp của tĩnh mạch trên ổ mắt và tĩnh mạch
trên ròng rọc tại khóe mắt. Tĩnh mạch góc
phân thành hai nhánh khác nhau trong đó một
nhánh chạy vào ổ mắt và tiếp tục chạy tới tĩnh
mạch mắt ở trên và nhánh còn lại nằm nông
và chạy ở phía dưới dọc theo khuôn mặt như
một tĩnh mạch mặt (Hình 1.46a).
Tĩnh mạch giữ hai khóe mắt
Tĩnh mạch giữa hai khóe mắt đã được quan
sát thấy ở vùng giữa hai đầu lông mày và gốc
mũi trong 71% các trường hợp và nằm dọc
theo trục đồng tử trên lớp dưới da. 63,4% các
trường hợp cho thấy tĩnh mạch giữa hai khóe
mắt đã được quan sát dọc theo đường nối
khóe mắt đã được quan sát dọc theo đường
nối khóe mắt hai bên, và 7,3% các trường hợp
khác cho thấy tĩnh mạch được quan sát ở phía
dưới đường này. Tất cả các tĩnh mạch giữa hai
khóe mắt quan sát được đều chạy qua lớp dưới
da nông hơn là cơ mảnh khảnh. (Hình. 1.46b
và 1.47 ).
Tĩnh mạch mặt
Tĩnh mạch mặt chạy xiên ở phía sau-dưới tới
góc hàm dưới, tiếp nhận nhiều nhánh.
Tĩnh mạch mũi ngoài
Tĩnh mạch mũi ngoài bắt nguồn từ phía bên
của mũi và kết nỗi với các nhánh của tĩnh mạch
dưới ổ mắt.
Tĩnh mạch mặt sâu
Tĩnh mạch mặt sâu kết nối với đám rối chân
bướm trong lớp sâu của mặt.
Tĩnh mạch môi
Tĩnh mạch môi bắt nguồn từ môi trên và môi
dưới. Tĩnh mạch môi phía trên kết nối với tĩnh
mạch dưới ổ mắt. Tĩnh mạch môi phía dưới kết
nối với tĩnh mạch cằm. Tĩnh mạch mặt tiếp tục
chạy ở phía dưới dọc theo phần lõm góc hàm
tới cổ. Tĩnh mạch mặt, không giống như động
mạch mặt, chạy qua phần nông của hàm dưới.
1.7.5.3 Tĩnh mạch sau hàm dưới
Tĩnh mạch thái dương nông chạy ở phía dưới,
nhập vào với nhánh từ tuyến mang tai và đi
khỏi viền dưới của tuyến mang tai. Tĩnh mạch
sau hàm dưới được rẽ đôi thành nhánh phía
trước và nhánh phía sau tại góc hàm dưới.
1.7 Mạch máu trên mặt và mô hình phân bố

40
Tĩnh mạch mũi ngoài
Tĩnh mạch trên ròng rọc.
Tĩnh mạch trên ổ mắt
Tĩnh mạch giữa hai khóe mắt
Tĩnh mạch Sentinel .
Tĩnh mạch góc.
Tĩnh mạch mí mắt dưới .
Tĩnh mạch mắt
Tĩnh mạch môi dưới
Tĩnh mạch mí mắt trên
Hình. 1.45 Mô phỏng chung về tĩnh mạch mặt và tương quan sắp xếp của tĩnh mạch với cơ mặt
1 Giải phẫu chung Mặt và cổ

41
a
b
Hình. 1.46 Tĩnh mạch ở vùng khóe mắt trong (a) và gốc rễ và cùng giữa hai đầu lông mày (b)
a
c
d
e
b
Hình. 1.47 Đường nối tĩnh mạch (tĩnh mạch giữa hai
khóe mắt) ở khu vực giữa hai đầu lông mày. (a) Tĩnh
mạch giữa hai khóe mắt (ICV) nằm trong mô dưới da
tại gốc rễ và vùng giữa hai đầu lông mày (siêu âm, b),
và các ICV được phân loại thành ba kiểu dựa trên vị trí
của chúng ((c) loại I tại vùng giữa hai đầu lông mày
(d) loại IIa tại tầng phía trên đường giữa hai khóe mắt
(e) loại IIb tại tần phía dưới đường giữa hai khóe mắt)
1.7 Mạch máu trên mặt và mô hình phân bố

42
Nhánh phía sau hợp nhất với tĩnh mạch tai sau
ra từ phần sau của tai và tạo thành tĩnh mạch
cảnh ngoài.
Nhánh phía trước của tĩnh mạch sau hàm
dưới kết hợp với tĩnh mạch mặt ở cổ và tạo
thành tĩnh mạch mặt chung. Tĩnh mạch mặt
chung tiếp tục chạy vào tĩnh mạch cảnh trong.
1.7.5.4 Tĩnh mạch Thái dương nông
Tĩnh mạch thái dương nông nhận nhánh tĩnh
mạch từ phía ngoài của đầu. Nó tiếp tục chạy ở
phía dưới dọc theo phía trước tai và đi vào tuyến
mang tai. Tĩnh mạch thái dương nông kết hợp
với tĩnh mạch hàm trên từ phần dưới của vùng
thái dương bên trong tuyến mang tai.
1.7.6
Kết nối của tĩnh mạch
Tĩnh mạch mặt thiếu các van và được nối với
tương đối ít nhánh. Hai kết nối tĩnh mạch sau
đây đặc biệt quan trọng.
1.7.6.1 Kết nối giữa tĩnh mạch mặt và
tĩnh mạch góc
Tĩnh mạch mặt chạy qua tĩnh mạch góc và kết
nối trực tiếp với tĩnh mạch mắt trên. Máu tĩnh
mạch từ khóe mắt trong chảy qua tĩnh mạch
mặt ở phía dưới đến cổ hoặc thông qua các
tĩnh mạch mắt trên tới ổ mắt. Tĩnh mạch mắt
trên tiến vào xoang hang với tốc độ chảy máu
chậm.
1.7.6.2 Kết nối giữa đám rối chân
bướm và xoang hang
Máu tĩnh mạch từ tĩnh mạch mặt lại một lần
nữa chảy qua tĩnh mạch mặt sâu và chảy vào
đám rối chân bướm phía dưới vùng thái dương.
Đám rối chân bướm kết nối với xoang hang
bên trong hộp sọ.
1.8
Các điểm mốc trên bề mặt
hộp sọ và khuôn mặt
1. 44 điểm mốc trên bề mặt khuôn mặt theo
các Nhãn giải phẫu (Hình. 1.48 )
2. Các điểm mốc trên bề mặt hộp sọ
Tốt nhất là nên làm quen với các lỗ của
hộp sọ, đóng vai trò làm những điểm mốc
mà các mạch máu và dây thần kinh chính
đi ra từ đó.
(a) Hõm trán và lỗ trên ổ mắt: Hõm trán ở
phía trong so với mắt có thể cảm thấy
gần vùng giữa hai đầu lông mày dọc
viền trên ổ mắt, và lỗ trên ổ mắt có thể
cảm thấy hơi ở bên ngoài một chút so
với hõm trán. Động mạch trên ròng rọc
và dây thần kinh trên ròng rọc đi qua
hõm trán, và động mạch trên ổ mắt và
dây thần kinh trên ổ mắt đi qua lỗ trên
mắt .
(b) Lỗ dưới ổ mắt: Lỗ dưới ổ mắt nằm ở
phần ba phía trên của đường kết nối
viền dưới ổ mắt với cánh mũi. Lỗ dưới
ổ mắt nằm ở phía trong so với đường
thẳng đứng kết nối giữa đồng tử và lỗ
cằm. Động mạch dưới ổ mắt và dây
thần kinh dưới ổ mắt đi ra qua lỗ dưới
ổ mắt (Hình 1.49).
(c) Lỗ cằm: Lỗ cằm nằm dọc theo cùng
đường được sử dụng để xác định vị
trí của lỗ dưới ổ mắt, cách mép miệng
2 cm về phía dưới. Dây thần kinh cằm
đi ra qua lỗ cằm (Hình 1.49).
3. Giải phẫu bề mặt (Hình. 1.50 )
4. Hoạt động của các cơ mặt và sự hình
thành các nếp gấp (Hình. 1.51 )
Có rất nhiều cơ khác nhau trên khuôn mặt
tham gia vào quá trình hình thành các biểu
cảm khuôn mặt và nếp gấp trên mặt. Ba
điểm dưới đây cần được xem xét.
1 Giải phẫu chung Mặt và cổ