Căng da mặt bằng chỉ & Tiêm
Botulinum Toxin
ĐIỀU TRỊ NẾP NHĂN
Editor
Bongcheol Kim
Seungmin Oh
Wonsug Jung
Rebacca Smell
Biên dịch:
Ths.Bs Đinh Công Phúc
Bs Văn Thị Như Ý
Mục Lục
Phần I: Tại sao kỹ thuật sửa chữa lại quan trọng ?
1 Định nghĩa Thuật Ngữ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2
1.1 Điểm cố định . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2
1.2 Hướng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2
1.3 Điểm treo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3
2 Tầm quan trọng của điểm cố định . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .5
3 Hình thành điểm cố định trong kỹ thuật nâng chỉ là gì? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .8
3.1 Phương pháp tạo điểm cố định . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .8
Phần II Giải phẫu vùng mặt cho nâng chỉ không phẫu thuật
4 Giải phẫu cho nâng chỉ tự tiêu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .16
4.1 Các lớp của mặt . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .16
4.1.1 Da . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .16
4.1.2 Lớp mỡ nông . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16
4.1.3 Lớp cân - cơ/ SMAS. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16
4.1.4 Lớp mỡ sâu. . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17
4.1.5 Cân sâu... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . ..17
4.2 Các lớp của vùng trung tâm trên xác . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22
4.3 Cấu trúc giải phẫu có thể bị ảnh hưởng trong quá trình nâng chỉ . . . . . . . . . . . .25
4.3.1 Mạch máu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .25
4.3.2 Dây thần kinh . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .28
4.3.3 Ống tuyến mang tai . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .28
Phần III Kỹ thuật cho từng vùng
5 Trán (nông mày) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30
5.1 Phương pháp cố định đơn giản . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .32
5.2 Phương pháp X-Cross . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34
5.3 Phương pháp neo cố định . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .34
6 Nếp nhăn quanh mắt . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .36
6.1 Tóm tắt vùng nâng mắt . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .36
6.1.1 Vùng nâng mắt . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . .36
6.2 Giải phẫu vùng mắt . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .36
6.2.1 Giải phẫu học . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .36
6.3 Các kỹ thuật nào có thể sử dụng ở vùng mắt .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . .......37
6.3.1 Điều kiện đầu tiên để bọc tách dung dịch Tumescent. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .37
6.3.2 Phương pháp tạo điểm cố định ở vùng mắt. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ..37
6.3.3 Phương pháp khâu buộc hoặc phương pháp đặt chỉ gai đơn giản. . . . . . . ......39
6.3.4 Phương pháp X-Cross. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . .39
6.4 Cẩn thận. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .39
7 V-Line (Mặt dưới). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . .. .. ...... 41
7.1 Phương pháp neo cố định cân. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ....41
7.2 Phương pháp buộc. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 42
7.3 Phương pháp X-Cross.................. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 43
8 Nếp gấp mũi - má............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. ..45
8.1 Phương pháp neo cố định............ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .45
8.2 Phương pháp cố định với các chỉ gai hai hướng......................... . . . . . . . . . .. . . . . .45
9 Đường Má-môi. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ..47
9.1 Kỹ thuật góc . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .49
9.2 Kỹ thuật hình dạng L (Kim’s Technique). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ....49
9.3 Kỹ thuật neo cố định: Phương pháp kéo phía sauđường hàm . . . . . . . . . . . . .. . .49
9.3.1 Thiết kế. . ... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .49
9.4 Phương pháp bổ sung Tornado (chỉ gai xoắn) ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . .49
10 Đường hàm (Cằm đôi) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 52
10.1 Kỹ thuật vòng cổ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 53
10.1.1 Thiết kế . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 53
10.1.2 Làm một điểm cao . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 53
10.1.3 Đặt chỉ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 53
10.1.4 Lực kéo và cắt . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . 54
10.1.5 Tác dụng phụ: Đau và lõm da . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. .. .54
10.1.6 Lưu ý trong việc lựa chọn bệnh nhân . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 54
10.1.7 Các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả của kỹ thuật. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . 54
10.2 Phương pháp neo cố định dưới tai(Kỹ thuật thông thường) ............. . . . . . . . . 59
10.3 Phương pháp kết hợp cổ: Đường má-môi. . . . . . .......... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 59
10.4 Phương pháp buộc hoặc chôn đơn giản . .. ..... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .59
11 Nếp nhăn cổ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 62
11.1 Phương pháp làm đầy nếp nhăn . . .. . . . . . . . . . ... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 62
Phần IV: Đánh giá kết quả kỹ thuật................... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .64
12 Phương pháp đánh giá kết quả của nâng chỉ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .65
13 Đánh giá kết quả bằng hệ thống Morpheus®. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .66
13.1 Mô phỏng bằng Morpheus® . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ...66
13.1.1 Mô phỏng kết quả. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .....66
13.1.2 Đánh giá kết quả . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 66
13.1.3 Giải thích kết quả . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. ..66
13.2 Đánh giá ảnh trước và sau khisử dụng Morpheus® . . ... .. . . . . . . . . . . . . . . . . . 68
13.3 Tiềm năng và tương lại của hệ thống Morpheus® . . . .... . . . . . . . . . . . . . . . . . . .68
13.3.1 Sử dụng . . . . . . . . . . . ...... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 68
14 Sử dụng Morpheus®. . . . . . . . . ........ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 73
Phần V: Tác dụng phụ và phương pháp điều trị............ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .75
15 Không hài lòng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .76
15.1 Bệnh nhân kỳ vọng không thực tế . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 76
15.2 Những bệnh nhân khó thành công. . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 77
15.3 Giới hạn cấu trúc của sản phẩm chỉ nâng . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 77
15.4 Vấn đề kỹ thuật của bác sĩ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .77
16 Cứng và đau . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 78
16.1 Điểm để xác minh. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . 78
16.2 Nguyên nhân của đau . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .78
16.2.1 Nhiễm trùng nghi ngờ . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 78
16.2.2 Kết quả đau do tụ máu. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... .... ... 78
16.2.3 Chỉ gai treo trong một vùng cụ thể. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... .. ....79
16.2.4 Kích thích da bởi đầu của sợi chỉ gai . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 79
16.3 Điều trị theo nguyên nhân đau.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. .. .. .. ......79
17 Bầm tím và tụ máu. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . .80
17.1 Tổn thương của đám rối da do kim. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 80
17.1.1 Phương pháp phòng. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .... .. 80
17.2 Chảy máu tại điểm vào . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. .80
17.2.1 Phương pháp phòng. . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. .. .81
17.3 Chảy máu trên đường đặt Cannula . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... .. .81
17.3.1 Phương pháp phòng. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. .. ..81
18 Nếp gấp da . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. .. .84
18.1 Những điều cần kiểm tra thông qua khám . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 84
18.2 Nguyên nhân và giải pháp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .84
19 Chỉ trồi lên khỏi da. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 86
19.1 Trồi ra ngoài da . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .87
19.2 Trồi trong miệng (Intraoral) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .88
19.3 Loại chỉ sắp trồi ra (sắp xảy ra) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .89
20 Chỉ di chuyển . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 90
20.1 Loại chỉ không có gai . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .90
20.2 Cắt không chính xác các loại chỉ gai hai hướng .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .91
20.3 Phá vỡ các loại chỉ PDO do đã đặt thời gian lâu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 92
21 Phồng lên tại điểm vào . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .93
21.1 Vùng hay xảy ra . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .93
21.2 Giải pháp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 93
21.3 Phòng ngừa . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 93
22 Lõm da (vết lõm trên da) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 95
22.1 Cơ chế hình thành lõm da . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 95
22.1.1 Độ sâu không hằng định khi đặt chỉ gai . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 97
22.1.2 Lõm chỗ cắt chỉ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .98
22.1.3 Khi một số chỉ gai không treo hằng định trong lớp hạ bì...... . . . . . . . . . . .. . . .98
22.2 Loại lõm da tùy thuộc vào vùng....... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 98
22.2.1 Lõm da trên đường đi của chỉ.............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .98
22.2.2 Ngăn ngừa lõm da . . . . . . . .... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .101
22.2.3 Lõm da tại điểm vào (Kỹ thuật U:Phương pháp neo) . .. . . . . . . . . . . . . . .......102
23 Lõm Má . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 104
23.1 Cấu trúc giải phẫu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 104
23.2 Tầm quan trọng lâm sàng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 106
23.3 Cẩn thận . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 106
24 Liệt tạm thời thần kinh mặt . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .108
24.1 Nguyên nhân . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 108
24.2 Đặc tính lâm sàng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .108
24.3 Giải pháp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .108
25 Nâng góc mắt ngoài lên cao quá . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ...110
25.1 Nguyên nhân . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 110
25.2 Giải pháp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . 110
25.3 Phòng ngừa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .110
26 Nhiễm trùng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 112
26.1 Nâng và nhiễm trùng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 112
26.2 Phòng chống nhiễm trùng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 112
26.3 Điều trị . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 113
PHẦN VI: GIẢI PHẪU................. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 114
PHẦN VII: GIỚI THIỆU CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN...................... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .122
PHẦN VIII: ĐIỀU TRỊ BOTULINUM TOXIN THEO VÙNG..................... . . . . . . . . . . . . . . .136
1. Nếp nhăn cau mày.................... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 137
2. Nếp nhăn trán - horizontal forehead lines..................... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 145
3. Nếp nhăn đuôi mắt (nếp nhăn chân chim)............................ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 152
4. Nếp nhăn mí mắt dưới........................ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . 161
5. Nâng cung mày - eyebrow lift...................... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 170
6. Nếp nhăn thỏ - bunny lines....................... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 175
7. Nếp nhăn môi..................... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .180
8. Cười hở lợi (gummy smile)................ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 188
9. Nếp nhăn marionette.................... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .193
10. Cằm................... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . 201
11. Dải cơ cổ - neck bands..................... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 208
12. Tăng tiết mồ hôi nách.................. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 215
Phục lục 1: Bảng liều điều trị botulinum toxin ........... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 220
Phục lục 2: Mẫu lấy thông tin điều trị ................... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .222
Phục lục 3: Phiếu thông tin cho bệnh nhân .................... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 223
Phục lục 4: Phiếu đồng ý làm thủ tục........................... . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .224
Phục lục 5: Ghi chú thủ thuật ....................... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ....227