Ebook-Làn-da-dẹp-Bs

Beautiful Skin- A Dermatologist’s Guide to a Younger Looking You

Biên dịch: Bs. Trương Tấn Minh Vũ

.

98



MỸ PHẨM VÀ CÁC THỦ THUẬT TRÊN MÓNG

Mỹ phẩm cho móng và các thủ thuật thẩm mỹ có thể có hại do có nguy
cơ chấn thương và nhiễm trùng móng. Các sản phẩm cho móng dùng ở nhà
và các cơ sở làm móng được quy định bởi Cục quản lý thực phẩm và dược
phẩm (FDA). Theo luật, các sản phẩm cho móng không chứa các sản phẩm
gây hại khi sử dụng theo hướng dẫn. Người tiêu dùng nên đọc nhãn của các
sản phẩm cho móng cẩn thận và chú ý các cảnh báo. Điều cần thiết là phải
hiểu các vật liệu và phương pháp thẩm mỹ an toàn để tránh các phản ứng
bất lợi và biến chứng ở móng [5].

Chăm sóc móng
Mọi người đã nhờ vào thợ làm móng để có được bộ móng sạch sẽ,
khỏe mạnh trong nhiều thế kỷ. Ở Babylonia, những người thuộc tầng lớp
cao được chăm sóc móng bằng các dụng cụ làm từ vàng nguyên khối. Ngày
nay, làm móng tay và móng chân vẫn là một thói quen phổ biến cho cả nam
giới và phụ nữ muốn chăm sóc móng tay và chân tốt hơn. Mọi người nên
đến các cơ sở với các kỹ thuật viên đã được cấp phép. Các chuyên gia được
đào tạo không chỉ hiểu biết về các biến chứng tiềm ẩn liên quan đến trị liệu
thẩm mỹ cho móng, mà còn thành thạo các phương pháp sẽ làm giảm nguy
cơ nhiễm trùng và chấn thương móng. Các biện pháp phòng ngừa nên được

Beautiful Skin- A Dermatologist’s Guide to a Younger Looking You

Biên dịch: Bs. Trương Tấn Minh Vũ

.

99
thực hiện trong các thủ thuật làm tổn thương lớp bảo vệ xung quanh phiến
móng và dẫn đến biến chứng móng. Bảng 1 liệt kê các biến chứng liên quan
đến làm móng tay và móng chân cũng như các lựa chọn để xử lý. Cắt bỏ
mạnh vết chai da và giũa móng có thể gây chấn thương móng và nhiễm trùng
sau đó. Hỏi kỹ thuật viên xem họ có sử dụng vật liệu dùng một lần hay
không. Các virus như herpes có thể lây từ người sang người từ các công cụ
không vệ sinh và dẫn đến tổn thương bóng nước nhỏ ở da. Cuối cùng, hãy
chắc chắn rằng các bồn rửa chân tại các spa được làm sạch thường xuyên vì
nó có khả năng còn tồn các mảnh vụn da tạo môi trường cho sự phát triển
của nấm [6].

Vấn đề
của móng
Nguyên nhân
Triệu chứng
Xử lý
Nhiễm
trùng nếp
gấp móng
cấp tính
Vi sinh vật xâm nhập qua
một vết nứt trên da (cạnh
móng, nếp gấp móng, chấn
thương do làm móng, cắn
hoặc mút móng tay)
Đỏ, đau và nóng
dọc theo bờ
móng
Tránh tổn thương cho
nếp gấp móng và lớp
biểu bì, dùng dụng cụ
được khử trùng làm
móng, dẫn lưu mủ, giữ
ẩm, kháng sinh đường
uống.
Nhiễm
trùng nếp
gấp móng
mãn tính
Vi sinh vật xâm nhập qua
một vết nứt trên da,
thường do tiếp xúc với
nước kéo dài (làm công
việc quét dọn và rửa chén)
Đỏ, đau và nóng
ở bờ móng.
Tách nếp gấp
móng khỏi phiến
móng
Giữ cho bàn tay khô,
bôi corticosteroid, điều
trị kháng nấm khi bị
nhiễm nấm
Móng tay
dễ gãy
Tiếp xúc kéo dài với môi
trường ẩm, sơn móng và
tẩy sơn móng, lão hóa,
tình trạng sức khoẻ (suy
giáp)
Móng tay bị nứt,
tách ra, bong
tróc
Tránh hóa chất mạnh,
tránh giũa móng, tránh
sử dụng quá nhiều
nước tẩy sơn móng
Nấm
móng
Vật dùng không khử trùng
Móng dày lên,
màu nâu vàng có
thể gây đau hoặc
khó chịu
Khử trùng và / hoặc
mang theo dụng cụ
riêng, điều trị kháng
nấm tại chỗ hoặc uống
Viêm da
tiếp xúc dị
ứng
nhựa tosylamide
formaldehyd trong sơn
móng, monome metyl
metacryit hoặc este axit
trong móng nhân tạo, ethyl
acetate và butyl acetate
trong tẩy sơn móng
Đỏ, sưng và nổi
mẩn ở đầu ngón
tay. Viêm da
quanh mí mắt,
miệng, cằm và
cổ.
Triệu chứng giảm
nhanh khi chất gây dị
ứng được loại bỏ và
dùng corticosteroid tại
chỗ
Bảng 1. Các vấn đề thường gặp về móng, nguyên nhân, triệu chứng và cách xử trí
liên quan đến móng tay và móng chân

Beautiful Skin- A Dermatologist’s Guide to a Younger Looking You

Biên dịch: Bs. Trương Tấn Minh Vũ

.

100
Sơn móng
Nguồn gốc của sơn móng được bắt nguồn từ 3000 trước công nguyên
ở Trung Quốc. Điều thú vị là sơn móng được sử dụng để phân chia thành
viên của các tầng lớp khác nhau ở Ai Cập cổ đại: các cá nhân thuộc tầng lớp
thấp sơn màu nude và nhạt hơn; trong khi những người có tầng lớp cao sơn
những màu đậm như màu đỏ. Các thành phần ban đầu bao gồm sáp ong,
lòng trắng trứng, gelatin và thuốc nhuộm thực vật [7].
Thành phần sơn móng đã thay đổi đáng kể theo thời gian để tăng cường
chất lượng của màu móng. Các biến thể khác nhau của sơn móng tồn tại bao
gồm sơn nền, sơn phủ, sơn mờ và các chế phẩm gel. Mặc dù sơn móng là
sản phẩm làm móng tương đối an toàn, một số hóa chất có trong thành phần
đòi hỏi phải thận trọng khi sử dụng. Tác dụng phụ của sơn móng bao gồm
nhiễm trùng, dị ứng và đổi màu móng. Việc sử dụng lâu dài các màu như đỏ
và tím đã được chứng minh là để lại sự đổi màu vàng trên móng. Bệnh nhân
bị đỏ và sưng các nếp gấp móng sau khi sơn móng thường bị dị ứng với một
chất có tên là nhựa toluene. Một người gặp phải phản ứng dị ứng với sơn
móng nên hỏi bác sĩ và xét nghiệm để xác nhận dị ứng và sử dụng sơn móng
không có các thành phần như toluene, formaldehyd và dibutyl phthalate
(Bảng 1) [6].

Tẩy sơn móng
Tẩy sơn móng là một kỹ thuật dễ dàng, hiệu quả để loại bỏ sơn móng.
Dung môi hữu cơ phổ biến nhất trong tẩy sơn móng là acetone. Acetone là
một hóa chất mạnh có khả năng loại bỏ ngay cả sơn móng gel và acrylic. Nó
có thể gây kích ứng các mô xung quanh móng nếu sử dụng thường xuyên
và gây ra móng khô, giòn [8]. Chất tẩy sơn móng không chứa acetone có
sẵn và chứa ethyl acetate, còn được gọi là cồn isopropyl, ít khó chịu hơn
acetone. Mọi người nên tránh sử dụng nước tẩy sơn móng tay quá mức và
hạn chế sử dụng một lần mỗi tuần hoặc ít hơn [9].

Móng nhân tạo: Acrylic, Gel và Lụa
Khi cần chuẩn bị cho một dịp đặc biệt hoặc cần hỗ trợ với móng dài,
móng nhân tạo được sử dụng để tăng thẩm mỹ bề ngoài của móng. Móng
acrylic, gel và lụa là những lựa chọn có sẵn cho móng nhân tạo. Hầu hết mọi
người sẽ chọn móng acrylic và gel nếu họ thích móng dài hơn trong một thời
gian dài; trong khi đó, móng lụa giúp sửa chữa chấn thương móng trong thời
gian ngắn hơn. Móng acrylic chứa hỗn hợp bột và chất lỏng được sơn lên
toàn bộ phiến móng và cứng lại khi tiếp xúc với không khí. Nếu móng
acrylic bị va chạm, nó có thể kéo theo toàn bộ móng và làm tăng nguy cơ
nhiễm trùng. Loại móng nhân tạo này sẽ dài ra theo sự phát triển của móng

Beautiful Skin- A Dermatologist’s Guide to a Younger Looking You

Biên dịch: Bs. Trương Tấn Minh Vũ

.

101
và cần được làm lại sau mỗi hai đến ba tuần. Gỡ bỏ móng acrylic đòi hỏi
phải ngâm móng trong một dung dịch tẩy sơn móng tay mạnh trong 15-30
phút. Móng gel tương tự như sơn móng thông thường và cũng được sơn lên
móng tay. Móng lụa được tạo thành từ lụa, vải lanh, giấy hoặc sợi thủy tinh,
là những vật liệu hỗ trợ để giúp giữ móng bị gãy hoặc nứt. Chúng hoạt động
như một chất kết dính tạm thời cho đến khi móng có thể lành lại. Học viện
Da liễu Hoa Kỳ khuyến cáo sử dụng móng tay nhân tạo không liên tục để
cho phép móng tay tự nhiên phát triển mà không gặp cản trở [9].

GIẢI PHÁP THẨM MỸ PHẨM CÓ LỢI CHO MÓNG

Nhiều người bị rối loạn phát triển móng trở nên xấu hổ hoặc cảm thấy
tự ti, ảnh hưởng đáng kể đến cuộc sống hàng ngày của họ. Trong số các rối
loạn này gồm móng giòn, móng dễ gãy có thể xảy ra thứ phát do móng tiếp
xúc quá nhiều với môi trường ẩm ướt, sơn móng hoặc tẩy sơn móng. Móng
giòn cũng có thể xảy ra thứ phát sau các tình trạng sức khoẻ như suy giáp.
Dù sao cũng có một số giải pháp thẩm mỹ giúp làm cứng móng, từ đó cải
thiện chức năng và bề ngoài của móng. Dưới đây là một vài lựa chọn có sẵn
cho người tiêu dùng trong các cửa hàng.

Poly-Ureaurethane 16% (NuvailTM)
Nếu móng tay giòn và dễ gãy, có thể sử dụng Poly-ureaurethane 16%.
Thuốc kê toa này đã được chứng minh là cải thiện vấn đề giòn và tách móng
khi sử dụng theo chỉ dẫn. Bệnh nhân nên được hướng dẫn sơn móng tay một
lần mỗi ngày khi đi ngủ. Phương pháp này tạo thành một lớp màng bảo vệ
móng khỏi bị hư hại do ma sát cũng như tổn thương do nước. Các vấn đề
bất lợi được báo cáo bao gồm châm chích, đỏ hoặc kích thích tại vị trí bôi.
Tác dụng đầy đủ của thuốc này có thể không được nhìn thấy nếu các sản
phẩm khác như kem hoặc thuốc mỡ được sử dụng cùng một lúc [10].

Beautiful Skin- A Dermatologist’s Guide to a Younger Looking You

Biên dịch: Bs. Trương Tấn Minh Vũ

.

102


Keryflex Nail Resin
Một lựa chọn phổ biến khác cho những người bị rối loạn móng là
Keryflex nail resin. Thuốc này được sử dụng để bảo vệ móng bên dưới và
có nhiều công dụng, bao gồm bệnh nấm móng nhẹ đến trung bình, thay đổi
móng do chấn thương, móng giòn và chẻ, và móng bị đổi màu. Các bước sử
dụng theo trình tự gồm bôi KeryflexTM, tiếp theo KeryflexTM resin và sau
đó với KeryflexTM seal trên móng. Bước cuối cùng sử dụng ánh sáng cực
tím để làm cứng nhựa trong 2 phút. Lợi ích của việc sử dụng nhựa này bao
gồm khả năng sử dụng sơn móng và tẩy sơn móng cùng một lúc [11].




KẾT LUẬN

Một số mỹ phẩm và quy trình thẩm mỹ làm móng có thể gây ra vấn đề
cho móng. Một số sản phẩm có sẵn cho người tiêu dùng muốn làm móng có
bề ngoài đẹp hơn bao gồm Poly-ureaurethane 16% và KeryflexTM. Bên
cạnh đó, điều kiện sức khoẻ, thuốc men và một số hành vi có thể dẫn đến
các loại rối loạn ở móng. Trao đổi với bác sĩ hoặc kỹ thuật viên làm móng
để tìm hiểu loại rối loạn móng mà đang gặp phải cũng như các phương pháp
điều trị tốt nhất.

Beautiful Skin- A Dermatologist’s Guide to a Younger Looking You

Biên dịch: Bs. Trương Tấn Minh Vũ

.

103
KHUYẾN NGHỊ

• Thực hiện dịch vụ với các chuyên gia chăm sóc móng tại các cơ sở
được cấp phép để đảm bảo kết quả tốt nhất với các tác dụng phụ tối
thiểu.
• Tránh lạm dụng các sản phẩm chăm sóc móng có thể làm thô ráp móng
tự nhiên.
• Dành vài tuần để móng tự nhiên có thể “thở” giữa các giai đoạn sơn
móng, tẩy sơn móng và móng nhân tạo để ngăn chặn sự đổi màu và
tổn thương móng.
• Hãy thận trọng với nhiễm trùng móng. Hãy chắc chắn rằng cơ sở làm
móng sử dụng vật liệu dùng một lần và khử trùng các vật dụng dùng
cho khách hàng.
• Duy trì rào cản tự nhiên của móng đối với các sinh vật bằng cách bảo
vệ lớp biểu bì liên móng. Tránh cắn móng tay hoặc cắt bỏ lớp biểu bì
liên móng.
• Trao đổi và đến gặp bác sĩ hoặc chuyên gia làm móng nếu cảm thấy
móng bị hư hại.
• Trao đổi với bác sĩ để chẩn đoán và điều trị nếu xuất hiện những thay
đổi nghiêm trọng về móng vì có thể liên quan đến một tình trạng sức
khoẻ khác.

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Haneke, E. 2006. “Surgical anatomy of the nail apparatus.” Dermatol Clin 24
(3):291-6. doi: 10.1016/j.det.2006.03.007.
2. Yaemsiri, S., N. Hou, M. M. Slining, and K. He. 2010. “Growth rate of human
fingernails and toenails in healthy American young adults.” J Eur Acad
Dermatol Venereol 24 (4):420-3. doi: 10.1111/j.1468- 3083.2009.03426.x.
3. Gregoriou, S., G. Argyriou, G. Larios, and D. Rigopoulos. 2008. “Nail disorders
and systemic disease: what the nails tell us.” J Fam Pract 57 (8):509-14.
4. Rehmus, Wingfield E. “Fingernail and Toenail.” Merck Manual.
5. 2013. Nail Care Products. Accessed November 30, 2015.
6. Mukta Sachdev, Swati Mogra. 2012. “Cosmetic Problems of Nails and their
Management.” In Textbook on Cutaneous and Aesthetic Surgery, edited by
Venkataram Mysore, 744-746. New Delhi, India: Jaypee Brothers Medical
Publishers.
7. John Toedt, Darrell Koza, Kathleen van Cleef-Toedt. 2005. “Chemical
Composition of Everyday Products.” Greenwood Publishing Group.
8. Tierney, E. P., M. J. Eide, G. Jacobsen, and D. Ozog. 2008. “Photodynamic
therapy for actinic keratoses: survey of patient perceptions of treatment

Beautiful Skin- A Dermatologist’s Guide to a Younger Looking You

Biên dịch: Bs. Trương Tấn Minh Vũ

.

104
satisfaction and outcomes.” J Cosmet Laser Ther 10 (2):81-6. doi:
10.1080/14764170802056117.
9. Gold, M. H. 2008. “Pharmacoeconomic analysis of the treatment of multiple
actinic keratoses.” J Drugs Dermatol 7 (1):23-5.
10. Gloster, Hugh M. 2008. Complications in cutaneous surgery. New York, NY:
Springer.
11. Gloster, H. M., Jr., and R. K. Roenigk. 1995. “Carbon dioxide laser for the
treatment of cutaneous lesions.” Clin Dermatol 13 (1):25-33.

Beautiful Skin- A Dermatologist’s Guide to a Younger Looking You

Biên dịch: Bs. Trương Tấn Minh Vũ

.

92
Chương 14


CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ SẸO


Tác giả: Sahal Samarkandy, MD, Mohammed Alsaidan, MD, Adam S.
Aldahan, BS, Keyvan Nouri, MD

University of Miami Miller School of Medicine, Department of Dermatology and
Cutaneous Surgery, Miami, FL, US

Biên dịch: Bs. Trương Tấn Minh Vũ


NHỮNG ĐIỂM CHÍNH

• Sẹo là một quá trình sinh lý phục hồi sự toàn vẹn của da sau chấn
thương

• Quá trình lành thương trải qua ba giai đoạn, giai đoạn viêm, giai đoạn
tăng sinh và giai đoạn sửa chữa

• Sẹo bệnh lý có thể xảy ra trong một số trường hợp

• Các hình dạng lâm sàng chính bao gồm sẹo phì đại, sẹo lồi và sẹo lõm

• Quá trình hình thành sẹo bất thường có thể được ngăn ngừa bằng cách
làm theo lời khuyên của bác sĩ, như tránh sức căng cho vết thương,
chăm sóc vết thương và sẹo đúng cách

• Một số phương pháp điều trị có sẵn được lựa chọn riêng cho từng bệnh
nhân, dựa trên loại sẹo, kết cấu, màu sắc và đáp ứng với điều trị

• Một số phương pháp điều trị hiệu quả, an toàn, dễ sử dụng, ít tác dụng
phụ và được các bác sĩ sử dụng làm lựa chọn hàng đầu

• Những phương pháp điều trị xâm lấn được sử dụng nếu sẹo khó trị
hoặc tái phát

Beautiful Skin- A Dermatologist’s Guide to a Younger Looking You

Biên dịch: Bs. Trương Tấn Minh Vũ

.

93
GIỚI THIỆU


Quá trình hình thành sẹo là một quá trình mà cơ thể khôi phục một
khiếm khuyết trên da, chẳng hạn như vết thương, bằng cách hình thành mô
sợi lấp đầy khiếm khuyết đó. Quá trình hình thành sẹo quá mức có thể ảnh
hưởng về mặt thể chất, xã hội và tâm lý [1]. Hậu quả về thể chất bao gồm
các triệu chứng mà bệnh nhân phải chịu như ngứa, cứng khớp, co thắt, đau
cũng như thẩm mỹ bên ngoài. Ảnh hưởng tâm lý xã hội bao gồm sự cô lập
xã hội, kỳ thị, tự kỷ, trầm cảm và lo lắng. Sẹo ảnh hưởng tiêu cực đến chất
lượng cuộc sống và cản trở giao tiếp xã hội, đặc biệt nếu vết sẹo lớn hoặc
xuất hiện ở các vị trí dễ nhìn thấy như mặt [2, 3].

Các vết thương và quá trình hình thành sẹo sau đó thường xảy ra sau
khi bị thương, phẫu thuật, chà sát, bỏng, và đôi khi do các bệnh lý da như
mụn trứng cá hoặc nhiễm trùng da.

QUÁ TRÌNH LÀNH THƯƠNG VÀ HÌNH THÀNH SẸO


Khi chúng ta bị thương, vết thương trải qua các giai đoạn chồng chéo
khác nhau để khôi phục tính toàn vẹn của da. Chúng bao gồm các giai đoạn
viêm, tăng sinh và sửa chữa [4, 5]. Trong giai đoạn viêm (ngày 1-3), cơ thể
cố gắng làm ngưng chảy máu, gọi là quá trình cầm máu, bằng cách hình
thành cục máu đông với sự trợ giúp của các thành phần như tiểu cầu và các
yếu tố đông máu. Cũng trong giai đoạn này, một số tế bào miễn dịch như
bạch cầu trung tính và đại thực bào đến vết thương để chống lại các vật thể
lạ và mảnh vụn mô. Trong giai đoạn tăng sinh (ngày 4-21), các tế bào khác
nhau trên da thực hiện một số nhiệm vụ vd như các nguyên bào sợi tạo ra
collagens mới, tế bào nội mô hình thành các mạch máu mới và tế bào sừng
tăng sinh để bao phủ lớp da ngoài cùng là lớp biểu bì. Quá trình này gọi là
tái cấu trúc, tất cả cùng hoạt động để khôi phục tính toàn vẹn của da. Trong
giai đoạn sửa chữa (ngày 21 đến 1 năm), một collagen khác sẽ thay thế cho
loại trước đó và vết thương bắt đầu co lại, được hỗ trợ bởi các tế bào gọi là
nguyên bào sợi xơ giúp thiết lập cấu trúc sẹo để tăng sức bền cho vết thương.
Giai đoạn này tiếp tục trong hơn một năm [4]. Trong quá trình chữa lành
thương, vết sẹo có hình thái là một đường sẹo mịn màu da mà không có bất
kỳ triệu chứng nào. Nếu bất cứ sai sót gì trong quá trình lành thương đặc
biệt là trong giai đoạn cuối của quá trình, việc hình thành sẹo bệnh lý xảy ra
[5].

Beautiful Skin- A Dermatologist’s Guide to a Younger Looking You

Biên dịch: Bs. Trương Tấn Minh Vũ

.

94


HÌNH ẢNH LÂM SÀNG CỦA SẸO


Có một số loại sẹo chính, bao gồm sẹo phì đại, sẹo lồi và sẹo lõm. Sẹo
phì đại (tăng trưởng quá mức) thường xuất hiện dưới dạng dày và nhô lên
nhưng không vượt ra ngoài rìa vết thương. Nó có thể là tuyến tính (tạo thành
một đường và thường là kết quả sau khi phẫu thuật hoặc cắt) hoặc lan rộng
(xảy ra sau khi bị bỏng hoặc các tình trạng da như nhiễm trùng hoặc mụn
trứng cá) [1]. Sẹo lồi tương tự như sẹo phì đại nhưng vượt ra ngoài rìa vết
thương ban đầu, phổ biến hơn ở loại da sẫm màu, ngứa hơn và đau hơn so
với sẹo phì đại [6]. Sẹo lõm (mất mô) có bề mặt thấp hơn bề mặt da. Có một
số loại sẹo nhỏ khác dựa trên nguyên nhân hình thành, ví dụ như sẹo mụn
[7].

Beautiful Skin- A Dermatologist’s Guide to a Younger Looking You

Biên dịch: Bs. Trương Tấn Minh Vũ

.

95

Có một số yếu tố khiến cơ thể dễ bị sẹo bất thường. Chúng bao gồm
tiền sử cá nhân và gia đình về sẹo, yếu tố chủng tộc như người Mỹ gốc Phi
[8]. Các yếu tố nguy cơ khác dựa trên vị trí giải phẫu như vai, trước ngực,
bụng dưới và vùng trên xương [8]. Nếu có một trong những yếu tố nguy cơ
được ở trên, nên báo cho bác sĩ trước khi phẫu thuật hoặc các thủ thuật khác
để có hướng điều trị dự phòng trước khi sẹo xảy ra.

BIỆN PHÁP PHÒNG NGỪA SẸO


Có một số biện pháp phòng ngừa mà bác sĩ có thể thực hiện hoặc
hướng dẫn bệnh nhân thực hiện trước, trong hoặc sau phẫu thuật để giảm
thiểu sự hình thành sẹo bất thường [8]. Chúng bao gồm giảm thiểu sức căng
khi đóng vết thương, bác sĩ biết các đường căng da và khi thực hiện phẫu
thuật sẽ sử dụng các đường căng da (đây là những đường trên da thể hiện
hướng sắp xếp của các sợi collagen bên trong lớp bì của da và vuông góc
với các sợi cơ) để rạch. Khi đóng vết thương, bác sĩ có thể thực hiện một số
bước để có vết thương đẹp, sạch để có vết sẹo đẹp; bao gồm chuyển dịch
vết thương, khâu ở lớp sâu và nông, cắt chỉ đúng thời gian, chọn chỉ đơn
(monofilament) thay vì đa sợi (dạng bện). Từ phía bệnh nhân, nên giảm
thiểu các cử động để tránh sức căng lên vết thương, nên chăm sóc vết thương
tốt và sử dụng băng vết thương để giữ vết thương sạch sẽ, đủ độ ẩm và để
giảm nguy cơ nhiễm trùng, vì vệ sinh kém và vết thương bẩn sẽ làm vết
thương lành kém và sẹo bất thường.

CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ


Các phương pháp điều trị tùy thuộc vào loại sẹo, vị trí, màu sắc và ảnh
hưởng đến thẩm mỹ của bệnh nhân. Tất cả các loại sẹo, đặc biệt là sẹo lồi,
rất khó điều trị và có tỷ lệ tái phát cao với hầu hết các lựa chọn điều trị, mặc
dù trong một số trường hợp, nó có thể tự cải thiện theo thời gian [3]. Một số
phương pháp điều trị đề cập dưới đây được liệt kê từ không xâm lấn đến các
lựa chọn xâm lấn hơn.


Liệu pháp áp lực

Áp lực được sử dụng để ngăn ngừa sự phát triển quá mức của sẹo, làm
cho sẹo phẳng hơn. Lý thuyết của phương pháp điều trị này là áp lực có thể
giảm oxy và giảm lưu lượng máu đến sẹo, dẫn đến thoái hóa collagen và
nguyên bào sợi, do đó làm giảm kích thước của sẹo. Cách thường dùng để
đạt thực hiện liệu pháp áp lực là sử dụng băng áp lực trong ít nhất 12 giờ
mỗi ngày ở mức 20-40 mm Hg và bắt đầu sau giai đoạn sửa chữa vết thương

Beautiful Skin- A Dermatologist’s Guide to a Younger Looking You

Biên dịch: Bs. Trương Tấn Minh Vũ

.

96
(sau khi vết thương lành 1 tuần) và trong 6-24 tháng [6]. Chú ý khi sử dụng
băng áp lực, không vượt quá 40 mm Hg để tránh hiện tượng ứ đọng và tê.
Áp suất dưới 10 mm Hg không hiệu quả [6]. Do bất tiện trong sử dụng, khó
chịu và khó tuân thủ liệu pháp này, cũng như kết quả không rõ ràng nên
không được khuyến cáo nhiều. Những nhược điểm khác như xuất hiện phát
ban da, sưng, ngứa và bong tróc da do độ ẩm và áp lực liên quan đến liệu
pháp này. Có thể yêu cầu bác sĩ lựa chọn phương pháp thay thế dễ chịu và
hiệu quả hơn [8, 6]


Gel silicon và băng gạc

Được sử dụng từ lâu trong nhiều thập kỷ, các loại gel hoặc tấm silicon
là sản phẩm có đặc tính làm cho da ẩm và ngậm nước, do đó cải thiện bề
ngoài của sẹo, đặc biệt là sẹo phì đại. Nó có sẵn ở một số dạng như tấm, dải,
gel, bọt, kem, và phun. Dạng ưa thích nhất là gel silicon vì dễ sử dụng [6].
Nó có một số lợi thế là ít tốn kém, sẵn có, dễ sử dụng và an toàn. Tuy nhiên,
hiệu quả của nó vẫn còn gây tranh cãi [8]. Áp dụng gel silicon vào vùng sẹo
hai lần mỗi ngày bắt đầu từ 2 tuần sau khi phẫu thuật hoặc chấn thương,
trong ít nhất 2 tháng hoặc cho đến khi đạt được kết quả tối ưu. Tấm silicon
có thể được đeo trong 12 giờ một ngày (hoặc theo khuyến nghị của nhà sản
xuất) và cùng thời gian sử dụng như dạng gel [6]. Nhược điểm có thể có như
viêm nang lông, và ít hiệu quả. Các bằng chứng đề nghị sử dụng các sản
phẩm silicon trên sẹo mới, ngay sau phẫu thuật hoặc chấn thương, sử dụng
trên sẹo lồi hoặc sẹo phì đại đã phát triển không hiệu quả [6].


Các sản phẩm thảo dược và thuốc thay thế

Chiết xuất hành tây hoạt động bằng cách giảm viêm và điều chỉnh phản
ứng miễn dịch của cơ thể với các vết thương. Ban đầu nó được sử dụng để
điều trị bỏng, sau đó được sử dụng để điều trị sẹo phì đại và sẹo lồi. Nó có
sẵn trong nhiều sản phẩm phối hợp và đơn chất. Mederma® có sẵn ở Mỹ
dưới dạng chiết xuất hành tây 10% và allantoin 1%. Nó được dung nạp tốt
bởi hầu hết bệnh nhân [5]. Vitamin E bôi tại chỗ cũng được sử dụng để điều
trị sẹo vì đặc tính chống oxy hóa được biết đến, có sẵn trên thị trường, tuy
nhiên, hiệu quả của nó còn chưa xác định [8, 5]. Trà xanh nổi tiếng với tính
chất chống oxy hóa và đã được sử dụng an toàn trong một số nghiên cứu để
điều trị sẹo lồi và sẹo phì đại. Trong khi một số nghiên cứu cho thấy kết quả
đầy hứa hẹn, những nghiên cứu khác cho thấy không có hiệu quả [5]. Thuốc
mỡ MEBO chủ yếu được sử dụng để trị bỏng, nhưng một số gợi ý lợi ích
của nó trong điều trị sẹo [5]. Nói chung, các phương pháp điều trị bằng thảo
dược có sẵn trên thị trường và có thể dùng thử, mặc dù hiệu quả của chúng
không được nghiên cứu kỹ.

Beautiful Skin- A Dermatologist’s Guide to a Younger Looking You

Biên dịch: Bs. Trương Tấn Minh Vũ

.

97



Corticosteroid (CS)

Corticosteroid là hormone steroid được sản xuất tự nhiên bởi tuyến
thượng thận, nó cũng được điều chế tổng hợp dưới nhiều hình thức sử dụng
tại chỗ và toàn thân, được sử dụng rộng rãi trong y học hiện đại và trong da
liễu. Trong điều trị sẹo, chủ yếu là sẹo phì đại và sẹo lồi, CS được xem là
lựa chọn điều trị đầu tiên do tác dụng chống viêm, ức chế tổng hợp collagen
quá mức và gây co thắt mạch máu. Sẹo có thể được điều trị bằng cách sử
dụng CS tại chỗ và tiêm (IL, intralesional). CS tại chỗ không hiệu quả như
tiêm và hiện nay không được chỉ định thường xuyên. Steroid tiêm thường
được sử dụng là Kenalog (triamcinolone acetonide) và liều thông thường
được sử dụng bởi hầu hết các bác sĩ trong khoảng 5-10 mg/ml và có thể lên
đến 40 mg / ml. CS được tiêm trực tiếp vào vết sẹo để giảm thể tích, giảm
đau và ngứa liên quan đến sẹo, có thể lặp đi lặp lại hàng tháng cho đến khi
phẳng vết sẹo. Với việc điều trị tập trung và thường xuyên, có thể gặp một
số tác dụng phụ như teo da, trắng da và giãn các mạch máu. Để giảm thiểu
tác dụng phụ và tăng hiệu quả của CS, bác sĩ có thể sử dụng liệu pháp kết
hợp như laser hoặc 5-FU cùng với CS [8, 6].


Imiquimod

Imiquimod là một loại thuốc điều chỉnh phản ứng miễn dịch. Nó có
sẵn dưới dạng kem 5% và được sử dụng trong một số chỉ định da liễu như
mụn cóc và dày sừng ánh sáng. Imiquimod có thể hoạt động bằng cách kích
thích một số chất gây ra sự phá vỡ collagen và cuối cùng làm giảm kích
thước của sẹo. Hầu hết các nghiên cứu cho thấy kết quả khả quan khi được
sử dụng để điều trị sẹo lồi và ngăn ngừa sự hình thành sẹo sau phẫu thuật,
kết quả tốt nhất đã được ghi nhận khi bôi imiquimod sau khi cắt bỏ sẹo lồi
dái tai để ngăn ngừa tái phát [5]. Có thể bôi imiquimod vào vùng sẹo hàng
ngày hoặc cách ngày trong vài tuần (khoảng 8 tuần sau phẫu thuật) hoặc
theo chỉ định của bác sĩ. Nó có thể gây ra một số tác dụng phụ như đỏ, sưng,
kích ứng da và tăng sắc tố [6].

Beautiful Skin- A Dermatologist’s Guide to a Younger Looking You

Biên dịch: Bs. Trương Tấn Minh Vũ

.

98



Laser trị liệu

Laser có thể được sử dụng để điều trị các dạng sẹo khác nhau bao gồm
sẹo phì đại, sẹo lồi, sẹo lõm và sẹo mụn. Có nhiều loại laser có thể được sử
dụng để điều trị sẹo, mỗi loại laser có thể điều trị hiệu quả loại sẹo nhất định
dựa trên màu sắc, kết cấu và phân loại. Các tia laser điều trị sẹo sẽ nhắm
mục tiêu chủ yếu là oxyhemoglobin và nước. Laser CO2 và Er:YAG được
sử dụng để điều trị sẹo lồi và sẹo phì đại bằng cách tái cấu trúc collagen với
hiệu quả khác nhau và có một số tác dụng phụ bao gồm bỏng và rối loạn sắc
tố. Những laser truyền thống này đã được thay thế bằng các loại laser an
toàn hơn và hiệu quả hơn.

Laser nhuộm xung (PDL), với bước sóng 585nm và 595nm được sử
dụng hiệu quả cho cả sẹo phì đại và sẹo lồi và hiện đang được xem xét như
một tiêu chuẩn điều trị, PDL cũng được sử dụng để ngăn ngừa hình thành
sẹo sau phẫu thuật [6]. PDL được biết đến như một laser mạch máu, hoạt
động thông qua sự hấp thụ năng lượng ánh sáng bởi oxyhemoglobin trong
mô sẹo gây ra sự phá hủy các mạch máu và gián tiếp can thiệp vào quá trình
tổng hợp collagen quá mức. Nó hiệu quả hơn đối với sẹo phì đại màu đỏ
hoặc các mạch máu bị giãn xung quanh sẹo. Có thể gặp một số tác dụng phụ
cục bộ sau khi điều trị bằng laser PDL như ban xuất huyết, có thể tồn tại đến
10 ngày. Sưng, đỏ và thay đổi sắc tố là một tác dụng phụ có thể có. Tránh
tiếp xúc với ánh nắng mặt trời trước và sau các buổi điều trị laser, bôi kem
chống nắng đầy đủ. Laser có thể được kết hợp với phương pháp điều trị khác
như tiêm steroid để tăng hiệu quả [8]. Các loại da sậm màu có thể gặp tình
trạng tăng sắc tố sau laser, vì vậy bác sĩ có thể sử dụng năng lượng thấp và
lặp lại thường xuyên hơn để đạt được kết quả tối ưu.

Beautiful Skin- A Dermatologist’s Guide to a Younger Looking You

Biên dịch: Bs. Trương Tấn Minh Vũ

.

99

Các loại laser khác được sử dụng cho sẹo phì đại và sẹo lồi là laser
Nd: YAG 1064nm, Nd:YAG Q-Switched 532 và IPL (ánh sáng xung mạnh).
Những loại này ít hiệu quả hơn so với laser PDL.


5-Fluorouracil (5-FU)

Fluorouracil là một loại thuốc chống chuyển hóa và được sử dụng làm
hóa trị cho một số bệnh ung thư. Nó có ở một số dạng bao gồm thuốc tiêm
và thuốc bôi, công thức thuốc bôi nổi tiếng là Efudex, được phê chuẩn để
điều trị bệnh dày sừng ánh sáng. Nó có hiệu quả khi được sử dụng tiêm mô
sẹo trong điều trị sẹo lồi, điều trị hàng tuần trong 12 tuần. Gần đây, 5-FU
được kết hợp với tiêm corticosteroid và PDL cho thấy kết quả tốt [6, 8]. Có
thể gặp tác dụng phụ nhỏ như đỏ và tăng sắc tố sau 5-FU.





Liệu pháp áp lạnh

Liệu pháp áp lạnh là phương pháp điều trị bằng cách áp các chất lạnh
như nitơ lỏng để điều trị các bệnh về da như mụn cóc và một số bệnh ung
thư da. Nó là một cách hiệu quả để điều trị sẹo phì đại và sẹo lồi nhỏ cũng
như sẹo mụn trứng cá. Khi kết hợp liệu pháp áp lạnh với các phương pháp
điều trị khác như tiêm CS sẽ cho kết quả tốt hơn [6]. Sự đông lạnh tại chỗ
có thể tiêu diệt các tế bào nguyên bào sợi và ngăn cản hình thành mạch máu
do đó làm giảm kích thước của sẹo. Một phương pháp mới và hiệu quả làm
đông lạnh mô sẹo là bằng cryoneedle, cho thấy kết quả tốt hơn trong một số
nghiên cứu so với phương pháp thông thường [8]. Bác sĩ có thể thực hiện
liệu pháp áp lạnh bằng cách sử dụng bình xịt, đầu dò hoặc tăm bông trong
vài giây. Liệu pháp áp lạnh có thể được lặp lại mỗi tháng cho đến khi vết
sẹo được cải thiện. Một số tác dụng phụ được dự báo trước như đau, châm

Beautiful Skin- A Dermatologist’s Guide to a Younger Looking You

Biên dịch: Bs. Trương Tấn Minh Vũ

.

100
chích trong các buổi điều trị, có thể bị sưng, đỏ và thậm chí hình thành mụn
nước vài ngày sau đó. Tác dụng phụ lâu dài có thể bao gồm làm trắng da,
đặc biệt trên da tối màu.


Phẫu thuật chỉnh sửa sẹo

Phẫu thuật chỉnh sửa sẹo là quá trình dùng phẫu thuật để chỉnh sửa lại
sẹo. Nó có thể được thực hiện riêng, nhưng kết quả tốt và ít hơn tái phát hơn
nếu phối hợp thêm các phương pháp điều trị như dán tấm silicon hoặc tiêm
steroid sau phẫu thuật [8, 6]. Một số sẹo lồi có thể cắt bỏ hoàn toàn hoặc
một phần với đường cắt hình thoi dọc theo đường căng da và vết cắt được
đóng lại bằng cách đơn giản hoặc chuyển vạt. Bác sĩ phẫu thuật có thể thay
đổi lại hoặc định hướng lại đường sẹo phì đại bằng cách sử dụng phương
pháp Z plasty hoặc W plasty để sắp xếp hoặc ẩn đi vết sẹo. Phẫu thuật
thường được coi là một trong những lựa chọn cuối cùng khi các phương
pháp ở trên không phải là chỉ định hoặc thất bại, hoặc không đủ hiệu quả
điều trị.


Xạ trị

Xạ trị là một phương thức cung cấp bức xạ ion hóa để nhắm mô mục
tiêu nhất định trong cơ thể để ngăn chặn chúng phát triển. Xạ trị được sử
dụng để điều trị nhiều ung thư bao gồm ung thư hắc tố và ung thư da không
phải hắc tố, ung thư vú, ung thư tuyến tiền liệt, ung thư phổi và ung thư cổ
tử cung... Nó là một cách trị sẹo hiệu quả và cách thức tương tự được sử
dụng để ngăn chặn sẹo phát triển bằng cách tiêu diệt nguyên bào sợi. Chiếu
tia X bề mặt, chùm tia electron và đặt chất phóng xạ bên trong là các cách
thực hiện xạ trị và cho thấy kết quả tốt trong việc giảm sẹo khi kết hợp với
phẫu thuật cắt bỏ sẹo lồi [6]. Có thể cần một số đợt điều trị với trung bình
5-6 lần bắt đầu 1-2 ngày sau khi cắt bỏ sẹo lồi. Hiện tại không nên sử dụng
xạ trị như một phương pháp điều trị ban đầu cho sẹo vì có nhiều tác dụng
phụ. Mặc dù hiếm gặp, điều đáng sợ nhất là nguy cơ phát triển ung thư mới.

PHẦN KẾT LUẬN


Quá trình hình thành sẹo bất thường có thể là một gánh nặng về mặt
chức năng và thẩm mỹ cho bệnh nhân. Bác sĩ thường chẩn đoán loại sẹo và
chọn phương pháp điều trị phù hợp nhất với từng trường hợp. Các phương
pháp điều trị khác nhau có thể được lựa chọn và đôi khi kết hợp điều trị để
có kết quả tốt hơn. Luôn luôn thảo luận với bác sĩ về loại phương pháp điều
trị, tác dụng phụ có thể xảy ra và các biện pháp phòng ngừa cần thực hiện.

Beautiful Skin- A Dermatologist’s Guide to a Younger Looking You

Biên dịch: Bs. Trương Tấn Minh Vũ

.

101
KHUYẾN NGHỊ

• Đến bác sĩ ngay khi sẹo phát triển, sẹo càng cũ, điều trị càng khó.
• Trao đổi với bác sĩ về loại sẹo, các lựa chọn điều trị, và biện pháp để
ngăn chặn.
• Nếu tiền sử cá nhân hoặc gia đình có liên quan đến hình thành sẹo bất
thường, thảo luận với bác sĩ trước khi thực hiện bất kỳ thủ thuật nào
và có kế hoạch dài hạn.
• Giảm sức căng cho vết thương và chăm sóc vết thương phù hợp để
tránh để lại sẹo xấu.
• Sử dụng gel hoặc tấm silicon trên sẹo mới, thường sau tuần thứ hai của
quá trình lành thương, dùng trong ít nhất 2 tháng.
• Bác sĩ có thể xem xét tiêm corticosteroid trong sẹo, lặp lại hàng tháng.
Điều trị kéo dài có thể dẫn đến đến các tác dụng phụ như teo da và làm
trắng da.
• Tránh phơi nắng và bôi kem chống nắng khi điều trị bằng laser, để
tránh tăng sắc tố quá mức.
• Phẫu thuật và xạ trị đối với sẹo không đáp ứng các điều trị bảo tồn
khác, không lựa chọn phẫu thuật khi chưa điều trị thử với các phương
pháp ít xâm lấn.
• Đề nghị bác sĩ kết hợp điều trị như tiêm corticosteroid, laser PDL và
liệu pháp áp lạnh để đạt được kết quả tốt hơn điều trị đơn lẻ.
• Luôn làm theo lời khuyên của bác sĩ và báo cáo các tác dụng phụ
không mong muốn ngay khi xảy ra.

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Monstrey, S., E. Middelkoop, J. J. Vranckx, F. Bassetto, U. E. Ziegler, S.
Meaume, and L. Teot. 2014. “Updated scar management practical guidelines:
non-invasive and invasive measures.” J Plast Reconstr Aesthet Surg 67 (8):1017-
25. doi: 10.1016/j.bjps.2014.04.011.
2. Reinholz, M., J. Poetschke, H. Schwaiger, A. Epple, T. Ruzicka, and G. G.
Gauglitz. 2015. “The dermatology life quality index as a means to assess life
quality in patients with different scar types.” Journal of the European Academy
of Dermatology and Venereology:n/a-n/a. doi: 10.1111/jdv.13135.
3. Smith, O. J., and D. A. McGrouther. 2014. “The natural history and spontaneous
resolution of keloid scars.” J Plast Reconstr Aesthet Surg 67 (1):87-92. doi:
10.1016/j.bjps.2013.10.014.
4. Profyris, C., C. Tziotzios, and I. Do Vale. 2012. “Cutaneous scarring:
Pathophysiology, molecular mechanisms, and scar reduction therapeutics Part I.

Beautiful Skin- A Dermatologist’s Guide to a Younger Looking You

Biên dịch: Bs. Trương Tấn Minh Vũ

.

102
The molecular basis of scar formation.” J Am Acad Dermatol 66 (1):1-10; quiz
11-2. doi: 10.1016/j.jaad.2011.05.055.
5. Sidgwick, G. P., D. McGeorge, and A. Bayat. 2015. “A comprehensive
evidence-based review on the role of topicals and dressings in the management
of skin scarring.” Arch Dermatol Res 307 (6):461-77. doi: 10.1007/s00403-015-
1572-0.
6. Arno, A. I., G. G. Gauglitz, J. P. Barret, and M. G. Jeschke. 2014. “Up- to-date
approach to manage keloids and hypertrophic scars: a useful guide.” Burns 40
(7):1255-66. doi: 10.1016/j.burns.2014.02.011.
7. Gauglitz, G. G., H. C. Korting, T. Pavicic, T. Ruzicka, and M. G. Jeschke. 2011.
“Hypertrophic scarring and keloids: pathomechanisms and current and emerging
treatment
strategies.”
Mol
Med
17
(1-2):113-
25.
doi:
10.2119/molmed.2009.00153.
8. Tziotzios, C., C. Profyris, and J. Sterling. 2012. “Cutaneous scarring:
Pathophysiology, molecular mechanisms, and scar reduction therapeutics Part
II. Strategies to reduce scar formation after dermatologic procedures.” J Am
Acad Dermatol 66 (1):13-24; quiz 25-6. doi: 10.1016/j.jaad.2011.08.035.

Beautiful Skin- A Dermatologist’s Guide to a Younger Looking You

Biên dịch: Bs. Trương Tấn Minh Vũ

.

103
Chương 15


GIẢM MỠ VÀ CELLULITE


Tác giả: Brian J. Simmons, BS, Jonathan Kennedy, BS, Vidhi V. Shah,
BA, Keyvan Nouri, MD

University of Miami Miller School of Medicine, Department of Dermatology and
Cutaneous Surgery, Miami, FL, US

Biên dịch: Bs. Trương Tấn Minh Vũ


NHỮNG ĐIỂM CHÍNH

• Có nhiều phương pháp điều trị giảm mỡ không phẫu thuật để giảm mỡ
quanh eo, đùi, cánh tay và các vị trí khác, và cần nhiều lần điều trị để
đạt được kết quả tối ưu.

• Các biện pháp này không nên dùng thay thế chế độ ăn uống và tập thể
dục phù hợp và cũng không thể mang lại kết quả tương đương với
phương pháp phẫu thuật hút mỡ hoặc cắt bỏ truyền thống.

• Đối với những người không muốn trải qua gây mê toàn thân và cần
thời gian phục hồi nhanh, các biện pháp này là lựa chọn thay thế phù
hợp.

• Một số thiết bị có thể cải thiện màu da và kết cấu da cùng với việc
giảm mỡ cục bộ.

GIỚI THIỆU

Giảm mỡ không phẫu thuật

Phương pháp điều trị truyền thống để loại bỏ một lượng lớn mỡ thừa
trong cơ thể là phẫu thuật hút mỡ, được thực hiện trong phòng mổ dưới gây
mê. Mặc dù cho hiệu quả cao, phương pháp này rất tốn kém và xâm lấn, đi
kèm với rủi ro đáng kể về các biến chứng, tác dụng phụ và thời gian phục

Beautiful Skin- A Dermatologist’s Guide to a Younger Looking You

Biên dịch: Bs. Trương Tấn Minh Vũ

.

104
hồi kéo dài sau phẫu thuật. Vì vậy, một số các công nghệ mới đã được phát
triển để giúp những bệnh nhân không phải béo phì loại bỏ một lượng nhỏ
mỡ cục bộ, đặc biệt là ở những vùng khó điều chỉnh chỉ bằng chế độ ăn
kiêng và tập thể dục. Quá trình điều trị cũng thường đem lại kết quả săn chắc
da hơn, giảm cellulite và cải thiện bề mặt của da ở vị trí được điều trị. Những
thiết bị mới này không phẫu thuật, có nghĩa là an toàn hơn, chi phí phù hợp
hơn và hầu như không có tác dụng phụ nghiêm trọng hoặc biến chứng, thời
gian nghỉ ngơi ngắn hay không cần, đặc biệt là khi so sánh với phẫu thuật.
Mặc dù các phương pháp không xâm lấn có hiệu quả một phần trong việc
giảm mỡ, nhưng các can thiệp y tế không thể thay thế cho lối sống lành
mạnh như chế độ ăn uống và tập thể dục phù hợp, các chế độ này có thể làm
giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch và tiểu đường cũng như tăng tuổi thọ và
sức sống.

Loại thiết bị
Mức độ đau Tác dụng phụ
Số lần điều trị
HIFU
Vừa
Bầm, đỏ, sưng
1-2
RF
Nhẹ- Vừa
Hơi khó chịu, bầm
nhẹ hoặc đỏ
3-6
Laser năng lượng
thấp
Không
Không
6
Cryolipolysis
Nhẹ
Tê lạnh, bầm, đỏ,
sưng có thể tới 1 tuần
1-2
Bảng 1. Các thiết bị giảm mỡ không xâm lấn thường gặp

SÓNG SIÊU ÂM HỘI TỤ CƯỜNG ĐỘ CAO (HIFU)

HIFU đã được sử dụng từ lâu trong việc tiêu diệt các tế bào khối u và
với cơ chế hoạt động này cũng được phê duyệt để giảm mỡ không xâm lấn.
Các thiết bị này hoạt động bằng cách đưa sóng âm thanh (ở tần số siêu âm)
hội tụ vào mô mỡ bên dưới da. Sóng âm thanh phá vỡ màng tế bào mỡ một
cách cơ học mà không làm tổn thương mô gần đó. Sự rung động của sóng
âm cũng có thể được sử dụng để tạo nhiệt dưới da, giúp tiêu diệt các tế bào
mỡ. Việc chữa lành sau khi các tế bào mỡ chết làm da săn chắc và giảm kích
thước vùng điều trị. Bác sĩ có thể thực hiện thủ thuật này trong phòng khám
ngoại trú. Bác sĩ sẽ đưa năng lượng siêu âm bằng cách đặt đầu dò vào khu
vực điều trị, có thể có cảm giác đau và hơi nóng tại chỗ. Thủ thuật mất
khoảng một giờ. Trung bình, một bệnh nhân có thể giảm 2-4 cm vòng eo
trong 12 tuần sau một lần điều trị duy nhất [1, 2] (Hình 1). Tuy nhiên, có thể
sẽ bị đau nhẹ hoặc khó chịu trong quá trình điều trị và đỏ bầm nhẹ đến trung
bình, sưng tới 2 tuần sau khi làm thủ thuật.

Beautiful Skin- A Dermatologist’s Guide to a Younger Looking You

Biên dịch: Bs. Trương Tấn Minh Vũ

.

105


Hình 1. Điều trị vùng bụng bằng HIFU (A) trước khi điều trị. (B) 12 tuần sau khi
điều trị.

LASER NĂNG LƯỢNG THẤP
LOW-LEVEL LASER THERAPY (LLLT)

LLLT là một phương pháp tạo hình cơ thể không xâm lấn, sử dụng tia
laser chiếu trên da để tạo ra những lỗ nhỏ tạm thời trên màng tế bào mỡ, làm
giải phóng chất béo bên trong tế bào ra ngoài. Thiết bị LipoLaser được FDA
phê chuẩn và đã được chứng minh là giảm mỡ trong hai tuần với 3 lần điều
trị mỗi tuần, với tổng số 6 lần điều trị. Thiết bị đã được sử dụng để giảm mỡ
ở eo, hông và đùi với khoảng 2-3 cm giảm ở mỗi vị trí [3]. Trong suốt quá
trình, khách hàng thoải mái, dễ chịu trong khi kỹ thuật viên hoặc bác sĩ chiếu
tia laser ở khu vực điều trị. Không có tác dụng phụ được báo cáo trong các
nghiên cứu lâm sàng, và trên thực tế, các thiết bị laser có tác dụng phụ ít
nhất và nhẹ nhất trong tất cả các thiết bị không xâm lấn.

Beautiful Skin- A Dermatologist’s Guide to a Younger Looking You

Biên dịch: Bs. Trương Tấn Minh Vũ

.

106
SÓNG VÔ TUYẾN ( RADIOFREQUENCY)

Các thiết bị RF đã được dùng cho nhiều mục đích bao gồm: làm săn
chắc da, điều trị sẹo mụn và nếp nhăn. Nhiều thiết bị đã được tạo với các
công nghệ RF khác nhau như đơn cực, lưỡng cực, 3 cực và nhiều cực. Các
thiết bị RF chưa được FDA chấp nhận cho tạo hình cơ thể, nhưng thường
được sử dụng cho mục đích này theo kiểu off-label. Khách hàng đang dùng
máy tạo nhịp tim, máy khử rung tim hoặc phình động mạch không phù hợp
với điều trị RF và nên thảo luận về một lựa chọn điều trị khác với bác sĩ.
Các thiết bị này hoạt động bằng cách đốt nóng có chọn lọc các tế bào
mỡ dẫn đến chết tế bào mỡ. Các thiết bị đơn cực có thể đưa năng lượng sâu
tới các tế bào mỡ, nhưng có thể gây đau trong quá trình thực hiện và đỏ da
có thể kéo dài một vài ngày. Các thiết bị lưỡng cực cho phép định hướng
năng lượng và nhiệt lượng tốt hơn, nhưng không thâm nhập sâu tới các tế
bào mỡ. Một loại thiết bị RF Tripolar® sử dụng 3 cực để cung cấp năng
lượng tập trung. Loại thiết bị này kết hợp một loại đơn cực cho năng lượng
thâm nhập sâu với loại lưỡng cực cung cấp năng lượng mục tiêu được kiểm
soát nhiều hơn. Các đợt điều trị là 20 phút mỗi lần trong tổng số 6 lần điều
trị trong hai tuần [4] (xem Hình 2). Các thiết bị RF đã cho thấy giảm 3-5cm
trên bụng sau 12 tuần [2]. Tác dụng phụ bao gồm đau nhẹ hoặc khó chịu
(cảm giác nóng) trong khi điều trị, và đỏ bầm nhẹ, hoặc sưng.



Hình 2. Điều trị bằng Tripollar®. (A) Trước (B) 8 buổi sau 4 tuần.

CRYOLIPOLYSIS

Cryolipolysis là một phương pháp không xâm lấn khác, hoạt động
bằng cách làm lạnh các tế bào mỡ, chúng rất nhạy cảm với những thay đổi
về nhiệt độ và có thể bị phá hủy. Thiết bị CoolSculpting® là một loại máy
Cryolipolysis sử dụng chân không để hút các mô mỡ ở giữa các tấm làm

Beautiful Skin- A Dermatologist’s Guide to a Younger Looking You

Biên dịch: Bs. Trương Tấn Minh Vũ

.

107
lạnh. Thiết bị này được FDA phê chuẩn để giảm mỡ quanh bụng, đùi và
hông. Ngoài ra, thiết bị đã được sử dụng off-label để điều trị mỡ vùng cánh
tay, chân và mông. Sau một lần điều trị 45 phút, khách hàng có thể đợi kết
quả tiến triển đáng kể bắt đầu từ 4 tuần. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng kết
quả tối ưu xảy ra đến 6 tháng sau khi điều trị. Do thiết bị này sử dụng đầu
hình hộp để hút vùng mỡ, nên các khu vực như lưng, đùi trong và ngoài khó
điều trị hơn và thường cần hai hoặc nhiều lần điều trị để thấy kết quả rõ rệt
[5].


Ngoài việc giảm các vùng mỡ, có thể thấy sự cải thiện về kết cấu da
và tăng độ săn chắc (xem Hình 3). Trong quy trình, lực hút chân không sẽ
hút da giữa các tấm làm lạnh. Khách hàng có thể cảm thấy hơi khó chịu và
cảm giác lạnh trong vài phút, nhưng cảm giác sẽ biến mất. Thông thường,
thiết bị sẽ giữ nguyên vị trí từ 20 phút đến 1 giờ. Các tác dụng phụ thường
thấy sau thủ thuật này bao gồm: đỏ, sưng, tê, khó chịu tạm thời, đau và bầm
tím; hầu hết sẽ tự khỏi trong vòng 2 tuần.



Hình 3. Điều trị bằng phương pháp Cryolipolysis cho vùng hông. (A) Trước khi điều
trị (B) Sau 3 tháng.

Beautiful Skin- A Dermatologist’s Guide to a Younger Looking You

Biên dịch: Bs. Trương Tấn Minh Vũ

.

108
CHUẨN BỊ TRƯỚC THỦ THUẬT
Gặp bác sĩ và trao đổi về rủi ro và lợi ích của các thủ thuật giảm mỡ
sẽ được thực hiện. Trao đổi về những kì vọng cá nhân về thủ thuật và lựa
chọn một phương pháp cải thiện đường viền cơ thể không xâm lấn phù hợp.
Khách hàng muốn giảm một lượng lớn mỡ tại một vị trí có thể không phù
hợp với một phương pháp không xâm lấn và nên chọn phẫu thuật thay thế.
Một số thủ thuật cải thiện đường viền cơ thể không xâm lấn có nhiều khả
năng gây ra vết bầm tím. Nếu đang dùng thuốc chống đông máu, aspirin,
Vitamin E hoặc các chất bổ sung thảo dược khác, nên thảo luận với bác sĩ
vì chúng có thể làm tăng nguy cơ bị bầm tím.

TRONG KHI THỰC HIỆN THỦ THUẬT

Các thủ thuật giảm mỡ thường được chịu đựng tốt bởi bệnh nhân mà
không có bất kỳ vấn đề lớn nào. Đôi khi có đau, cảm giác nóng rát hoặc
lạnh, hoặc áp lực thay đổi tùy thuộc vào thiết bị được sử dụng. Các tác dụng
phụ khác cũng thay đổi theo thiết bị cụ thể, nhưng nói chung là nhẹ, tạm
thời và chỉ giới hạn ở đỏ, bầm tím, sưng.

CELLULITE

Cellulite tạo thành do sự nhô ra của mỡ qua các mô liên kết dưới da
dẫn đến sự hình thành vết lồi lõm trên trên da. Sự xơ cứng của các vách ngăn
liên kết xung quanh các tế bào mỡ và mỏng da do lão hóa góp phần vào tình
trạng nghiêm trọng của cellulite trên da. Nguyên nhân của cellulite bao gồm
thay đổi trọng lượng cơ thể, thay đổi nội tiết tố, thay đổi quá trình trao đổi
chất, thay đổi cấu trúc của da, sự lão hóa và di truyền. Giống như các vấn
đề thẩm mỹ khác, có nhiều lựa chọn để điều trị cellulite bằng chế độ ăn
kiêng và tập thể dục để đạt được hiệu quả giảm cân, thuốc bôi, thủ thuật
không xâm lấn và phẫu thuật xâm lấn tối thiểu.


THUỐC BÔI TẠI CHỖ CHO CELLULITE

Beautiful Skin- A Dermatologist’s Guide to a Younger Looking You

Biên dịch: Bs. Trương Tấn Minh Vũ

.

109

Thuốc bôi là lựa chọn điều trị đơn giản và dễ dàng nhất cho cellulite.
Tuy nhiên, các phương pháp điều trị có thể có kết quả khác nhau. Loại thuốc
đầu tiên có thể sử dụng để điều trị cellulite là Methylxanthines, trong đó
Aminophyllline đã được sử dụng trong điều trị cellulite. Các nghiên cứu cho
phương pháp này còn ít. Cơ chế hoạt động có thể bằng cách tăng sự trao đổi
chất của các tế bào mỡ. Kem được bôi hai lần một ngày vào vùng điều trị
trong 12 tháng. Không có tác dụng phụ được ghi nhận khi sử dụng thuốc
này. Vì vậy, có thể thử trước khi đầu tư vào các phương pháp điều trị đắt
tiền hơn hoặc xâm lấn hơn cho cellulite.



Kem retinoid tại chỗ là một phương pháp điều trị thay thế có thể được
áp dụng. Điển hình là kem retinol 0,3% (cũng là loại được sử dụng để điều
trị mụn trứng cá) đã được chứng minh là có một số cải thiện trong điều trị
cellulite. Tuy nhiên, thiếu dữ liệu mạnh để hỗ trợ việc sử dụng nó. Nó có thể
làm tăng sự hình thành collagen và do đó lấp đầy các khu vực của cellulite.
Tuy nhiên, retinoids tại chỗ có thể khiến da nhạy cảm với ánh nắng mặt trời,
gây bỏng và đỏ. Do đó, nếu sử dụng thuốc này để điều trị cellulite, nên thoa
kem chống nắng ít nhất 30 SPF khi ra ngoài. Phụ nữ đang mang thai, hoặc
dự định có thai nên tránh sử dụng thuốc này vì nó có thể gây dị tật bẩm sinh
ở em bé.

THỦ THUẬT KHÔNG XÂM LẤN ĐIỀU TRỊ CENLULITE

Có một số các thiết bị không xâm lấn có thể được sử dụng để điều trị
cellulite. Nhiều thiết bị sử dụng phối hợp đa phương pháp cùng một lúc.
Điều cần quan tâm khi sử dụng các thiết bị điều trị không xâm lấn để điều
trị cellulite là chi phí cho mỗi đợt điều trị, số buổi điều trị có thể cần, và cần

Beautiful Skin- A Dermatologist’s Guide to a Younger Looking You

Biên dịch: Bs. Trương Tấn Minh Vũ

.

110
điều trị định kỳ để duy trì kết quả. Nhiều phương pháp điều trị không xâm
lấn không đem lại kết quả vĩnh viễn và có thể yêu cầu lặp lại điều trị hàng
tuần, điều này có thể không phù hợp với lịch trình của một số người (xem
Bảng 2, danh sách các phương pháp điều trị không xâm lấn phổ biến).

Phương pháp điều trị
Tên thiết bị
Hút chân không và massage
Endermologie
RF và tia hồng ngoại
Velasmooth, Velashape
RF đơn cực
Exilis
Sóng siêu âm
Ultrashape
Laser và ánh sáng
SmoothShape, TriActive
Bảng 2. Các phương pháp điều trị Cellulite không xâm lấn

VelaSmooth®
VelaSmooth® là một thiết bị được sử dụng để điều trị cellulite bằng
cách kết hợp ánh sáng hồng ngoại, RF lưỡng cực, hút và mát xa. Phương
pháp này thường được sử dụng trên đùi và mông để điều trị cellulite. Các
đợt điều trị có thể thay đổi từ 2 lần điều trị mỗi tuần và tổng số 8 đến 12 lần
điều trị trong 4 - 6. Tuy nhiên, điều trị bổ sung sẽ là cần thiết nếu bạn muốn
duy trì kết quả giảm cellulite.

Beautiful Skin- A Dermatologist’s Guide to a Younger Looking You

Biên dịch: Bs. Trương Tấn Minh Vũ

.

111

(A) trước VelaSmooth® (B) Sau 6 tuần điều trị bằng VelaSmooth®

TriActive®
TriActive® là một thiết bị sử dụng làm lạnh, mát xa và laser để điều
trị cellulite. Tuy nhiên, số lần điều trị cần nhiều lần hơn để đạt được kết quả.
Có thể cần hai lần một tuần trong tổng cộng 8 tuần để hoàn thành điều trị.
Tuy nhiên, các đợt điều trị có thể khác nhau. Các nghiên cứu báo cáo rằng
17% đến 84% bệnh nhân thấy cải thiện trong cellulite. Có thể có vết bầm
tím tạm thời hoặc khó chịu, tự khỏi sau một thời gian ngắn.


(C) Trước TriActive® (D) Sau 6 tuần điều trị bằng TriActive®.

SmoothShapes®
SmoothShapes® là một thiết bị kết hợp con lăn và máy hút để xoa bóp
vùng cellulite. Kỹ thuật này hoạt động để cho phép giải phóng chất béo từ
các tế bào mỡ.

Beautiful Skin- A Dermatologist’s Guide to a Younger Looking You

Biên dịch: Bs. Trương Tấn Minh Vũ

.

112


VelaShape®
VelaShape® sử dụng kết hợp hút chân không theo xung, mát xa, RF
lưỡng cực và ánh sáng hồng ngoại. Thiết bị này hoạt động bằng cách làm
tăng quá trình phân hủy chất béo và tăng lưu lượng máu thông qua hút và
mát xa.

Beautiful Skin- A Dermatologist’s Guide to a Younger Looking You

Biên dịch: Bs. Trương Tấn Minh Vũ

.

113
ĐIỀU TRỊ CELLULITE BẰNG PHƯƠNG PHÁP
XÂM LẤN TỐI THIỂU

Có những phương pháp điều trị bằng phẫu thuật được sử dụng để điều
trị cellulite. Các thủ thuật này có thể cần cắt bỏ da và cần gây tê.

PHẪU THUẬT CẮT ĐÁY CELLULITE

Một phương pháp cũ là phẫu thuật cắt đáy cellulite. Phương pháp này
sử dụng kim hoặc dao mổ được đưa vào da và được sử dụng để cắt các vách
ngăn dạng sợi kéo các vùng mỡ xuống, tạo thành các vết lõm nhìn thấy trong
cellulite. Phương pháp này cần gây tê, các nghiên cứu đã chỉ ra rằng có tới
78,8% bệnh nhân hài lòng khi sử dụng phương pháp điều trị đặc biệt này
[6]. Phương pháp này có thể là một lựa chọn tốt nếu khánh hàng không ngại
có xâm lấn tối thiểu và không có thời gian để đến phòng khám bác sĩ nhiều
lần.

LASER CẮT ĐÁY CELLULITE

Một cách khác thay vì sử dụng kim hoặc dao mổ để điều trị cellulite
là dùng tia laser đưa vào da để điều trị cellulite. Cellulaze® là một thiết bị
có thể làm điều này. Một camera nhỏ được đưa vào da và cho phép tia laser
cắt các dải sợi gây ra vết lõm nhìn thấy trong cellulite tương tự như cách
kim hoặc dao mổ. Gây tê cục bộ là cần thiết. Ngoài việc làm giảm sự xuất
hiện sần sùi của cellulite, tia laser cũng có thể làm cho làn da săn chắc hơn.
Có thể bị đỏ, sưng, bầm tím, ngứa và tê ở vùng điều trị, kéo dài đến 6 tuần.
Kết quả điều trị có thể thấy đáng kể sau một lần, tuy nhiên cần đợi đến sáu
tháng để thấy kết quả tối ưu.

Beautiful Skin- A Dermatologist’s Guide to a Younger Looking You

Biên dịch: Bs. Trương Tấn Minh Vũ

.

114
KẾT LUẬN

Nhìn chung, có nhiều phương pháp điều trị được sử dụng trong việc
giảm mỡ không xâm lấn (tạo đường viền cơ thể) và trong điều trị cellulite.
Nhiều thiết bị trong số này hiệu quả trong việc giảm mỡ, giảm cellulite và
cải thiện sự lỏng lẻo của da và bề mặt da.
Các phương pháp này không có tác dụng phụ nghiêm trọng hoặc vĩnh
viễn, không cần thời gian nghỉ ngơi nhiều. Tuy nhiên, nên có những kỳ vọng
hợp lý và thực tế với từng phương pháp điều trị. Xem xét mức chi cho các
phương pháp điều trị này, thời gian cho các buổi điều trị, sự cần thiết phải
điều trị duy trì và tác dụng phụ có thể của từng phương pháp điều trị. Những
cân nhắc cẩn thận này sẽ cho phép chọn lựa phương pháp điều trị tốt nhất
cho mình.

KHUYẾN NGHỊ

• Duy trì chế độ ăn uống và tập thể dục phù hợp. Phương pháp điều trị
giảm mỡ không phẫu thuật không thay thế được một lối sống lành
mạnh.
• Trao đổi cởi mở. Nói chuyện với bác sĩ về các phương pháp điều trị
giảm mỡ không phẫu thuật nếu quan tâm đến việc giảm mỡ và
cellulite. Bác sĩ sẽ giới thiệu công nghệ tốt nhất phù hợp với mục tiêu
của từng cá nhân.
• Nếu đang sử dụng máy tạo nhịp tim, máy khử rung tim hoặc tiền sử
phình động mạch, không nên điều trị bằng RF để giảm mỡ. Các
phương pháp điều trị giảm mỡ không phẫu thuật có thể mất đến vài
tháng hoặc phối hợp nhiều phương pháp điều trị để có hiệu quả.

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Jewell, M. L., R. A. Baxter, S. E. Cox, L. M. Donofrio, J. S. Dover, R. G. Glogau,
M. A. Kane, R. A. Weiss, P. Martin, and J. Schlessinger. 2011. “Randomized
sham-controlled trial to evaluate the safety and effectiveness of a high-intensity
focused ultrasound device for noninvasive body sculpting.” Plast Reconstr Surg
128 (1):253-62. doi: 10.1097/PRS.0b013e3182174278.
2. Kennedy, J., S. Verne, R. Griffith, L. Falto-Aizpurua, and K. Nouri. 2015. “Non-
invasive subcutaneous fat reduction: a review.” J Eur Acad Dermatol Venereol.
doi: 10.1111/jdv.12994.
3. Jackson, R. F., D. D. Dedo, G. C. Roche, D. I. Turok, and R. J. Maloney. 2009.
“Low-level laser therapy as a non-invasive approach for body contouring: a

Beautiful Skin- A Dermatologist’s Guide to a Younger Looking You

Biên dịch: Bs. Trương Tấn Minh Vũ

.

115
randomized, controlled study.” Lasers Surg Med 41 (10):799-809. doi:
10.1002/lsm.20855.
4. Manuskiatti, W., C. Wachirakaphan, N. Lektrakul, and S. Varothai. 2009.
“Circumference
reduction
and
cellulite
treatment
with
a
TriPollar
radiofrequency device: a pilot study.” J Eur Acad Dermatol Venereol 23
(7):820-7. doi: 10.1111/j.1468-3083.2009.03254.x.
5. Stevens, W. G., L. K. Pietrzak, and M. A. Spring. 2013. “Broad overview of a
clinical and commercial experience with CoolSculpting.” Aesthet Surg J 33
(6):835-46. doi: 10.1177/1090820x13494757.
6. Hexsel, D. M., and R. Mazzuco. 2000. “Subcision: a treatment for cellulite.” Int
J Dermatol 39 (7):539-44.

Beautiful Skin- A Dermatologist’s Guide to a Younger Looking You

Biên dịch: Bs. Trương Tấn Minh Vũ

.

116
Chương 16


RADIOFREQUENCY


Tác giả: Brian J. Simmons, BS, Johnathan Kennedy, BS, Adam S.
Aldahan, BS, Mohammed Alsaidan, MD, Keyvan Nouri, MD

University of Miami Miller School of Medicine, Department of Dermatology and
Cutaneous Surgery, Miami, FL, US

Biên dịch: Bs. Trương Tấn Minh Vũ


NHỮNG ĐIỂM CHÍNH

• Thiết bị sóng vô tuyến (RF) được sử dụng rộng rãi trong các chỉ định
điều trị về thẩm mỹ.

• Các thiết bị này cung cấp các giải pháp điều trị xâm lấn tối thiểu qua
các đợt điều trị ngắn.

• Sử dụng phù hợp cho tất cả các loại da.

• Hiệu quả điều trị có thể được thấy sau ít nhất hai tuần và được ghi nhận
kéo dài trong nhiều năm.

GIỚI THIỆU


Các thiết bị RF hoạt động bằng cách tạo ra các dòng điện trong da.
Dòng điện đi qua da nơi nó gặp điện trở. Khi gặp điện trở, nó sinh ra nhiệt,
tương tự như hiện tượng xảy ra khi dòng điện đi qua các cuộn dây lò xo
trong bếp điện. Càng nhiều dòng điện chạy qua da, nhiệt được tạo ra càng
nhiều. Các thiết bị RF có thể cung cấp năng lượng được kiểm soát đến các
độ sâu cụ thể. Một số mô như mỡ có điện trở cao hơn, làm chúng trở thành
mục tiêu được chọn lọc. Hơn nữa, các thiết bị RF có thể được sử dụng trên
nhiều loại da, khiến chúng trở thành một công cụ linh hoạt trong các điều trị
thẩm mỹ.

Beautiful Skin- A Dermatologist’s Guide to a Younger Looking You

Biên dịch: Bs. Trương Tấn Minh Vũ

.

117
LỊCH SỬ SÓNG RF


Năng lượng RF đã được sử dụng nhiều trong y tế. Nó được phát triển
lần đầu tiên vào những năm 1920 để sử dụng như một dao điện. Kể từ đó nó
đã được sử dụng trong điều trị nhiều loại bệnh bao gồm: điều trị ung thư
tuyến tiền liệt và hẹp bao khớp [1]. Thiết bị này đã được FDA chấp thuận
vào năm 2002 cho các nếp nhăn trên khuôn mặt và kể từ đó, nhiều thiết bị
đã được chấp thuận để sử dụng trong thẩm mỹ.

CÁCH THỨC HOẠT ĐỘNG CỦA SÓNG RF


Sóng RF hoạt động bằng cách làm nóng có chọn lọc lớp sâu hơn của
da (trung bì), tạo ra tổn thương nhiệt cục bộ trong khi không ảnh hưởng đến
lớp trên cùng của da (biểu bì). Bằng cách làm nóng lớp trung bì, các mô
nâng đỡ (collagen) co lại, làm săn chắc da. Ngoài ra, nhiệt có thể kích hoạt
cơ chế sửa chữa của cơ thể, dẫn đến sản sinh nhiều mô nâng đỡ hơn, có thể
lấp đầy các khiếm khuyết trên da như sẹo hoặc nếp nhăn. Có 3 loại thiết bị
RF thường được sử dụng: đơn cực, lưỡng cực và phân đoạn (fractional),
khác nhau về cách chúng cung cấp năng lượng cho mô.

MONOPOLAR RF (RF ĐƠN CỰC)


Các thiết bị này sử dụng một điện cực duy nhất tiếp xúc với da và có
miếng dán kim loại cho phép dòng điện đi từ điện cực đến miếng dán. Loại
thiết bị này lần đầu tiên được FDA chấp thuận cho các nếp nhăn quanh mắt,
nhưng kể từ đó đã được sử dụng để điều trị nếp nhăn ở nhiều vùng xung
quanh khuôn mặt, cũng như trị mụn và nâng chân mày (Xem Bảng 1 để biết
danh sách đầy đủ các công dụng). Ngoài ra, RF đơn cực đã được sử dụng để
làm săn chắc da (xem Hình 1 cho trước và sau). Các tình trạng có thể được
điều trị trong 1 đến 3 buổi. Tuy nhiên, có thể chưa thấy kết quả tối ưu trước
3 tháng cho đến khi mô nâng đỡ mới được hình thành hoàn toàn, nhưng có
thể bắt đầu thấy kết quả sau ít nhất là hai tuần.

Beautiful Skin- A Dermatologist’s Guide to a Younger Looking You

Biên dịch: Bs. Trương Tấn Minh Vũ

.

118
Thiết bị
Công dụng
Monopolar (Thermacool, Biorad)
Cải thiện nếp nhăn quanh mắt và mặt
Nâng chân mày
Săn chắc da cổ, nếp mũi má, nếp
marionette và jawline
Mụn trứng cá và sẹo mụn
Bipolar
Săn chắc da
Giảm nếp nhăn
Mụn trứng cá và sẹo mụn trứng cá
Tẩy lông và cellulite
Combination Bipolar treatments
Electro-optical synergy (Aurora
SR, Polaris WR, VelaSmooth)
Functional aspiration controlled
electrothermal
stimulation
(Aluma)
Giảm nếp nhăn
Lão hoá da do ánh sáng
Sẹo mụn
Da nhão

Fractional
(Matrix RF, Miratone)
Trẻ hóa da
Giảm nếp nhăn
Bảng 1. Công dụng của các thiết bị RF




Hình 1. Điều trị bằng RF đơn cực để làm săn chắc da cổ (Thermage) (A)
Trước khi điều trị (B) 16 tháng sau khi điều trị.

Beautiful Skin- A Dermatologist’s Guide to a Younger Looking You

Biên dịch: Bs. Trương Tấn Minh Vũ

.

119
BIPOLAR RADIOFREQUENCY (RF LƯỠNG CỰC)


Các thiết bị này hoạt động thông qua một phương pháp tương tự như
của các thiết bị đơn cực. Sự khác biệt là ở cấu hình của thiết bị, nó sử dụng
hai điện cực thay vì một. Do đó, các thiết bị này cung cấp năng lượng không
thâm nhập sâu vào da như các thiết bị đơn cực và có thể cần nhiều lần điều
trị hơn để có được kết quả như mong đợi. Tuy nhiên, sự khó chịu khi điều
trị thường ít hơn so phương pháp đơn cực. Thiết bị RF lưỡng cực có thể
được sử dụng trong trẻ hóa da để cải thiện độ săn chắc, cấu trúc và nếp nhăn
của da, ngoài ra có thể được sử dụng để điều trị mụn trứng cá và cellulite.

Một số thiết bị lưỡng cực mới hơn kết hợp ánh sáng hoặc hút chân
không với sóng RF để cho phép thâm nhập dễ dàng hơn. Điều này có thể
làm giảm nguy cơ đau vì cần ít năng lượng hơn (xem Bảng 1). Các phương
pháp này kết hợp ánh sáng xung mạnh (IPL), được chứng minh là cải thiện
từ 75% đến 95% độ săn chắc, cấu trúc và nếp nhăn của da khi được điều trị
hai tuần một lần với tổng số 6 buổi điều trị [2]. Ngoài ra, có thể nhận thấy
kích thước lỗ chân lông trên da giảm và màu da được cải thiện.


Hình 2. Kết hợp RF lưỡng cực và ánh sáng hồng ngoại để điều trị nếp nhăn
quanh mắt (A) Trước (B) 3 tháng sau 3 lần điều trị.

FRACTIONAL RADIOFREQUENCY (RF PHÂN ĐOẠN)


Đây là phương thức mới nhất điều trị bằng sóng RF. Phương pháp này
hoạt động bằng cách phát tán (phân đoạn) sóng RF giữa nhiều điện cực, cho
phép đốt nóng có chọn lọc ở các lớp sâu của da mà không ảnh hưởng đến
mô xung quanh. Điều này có tác dụng duy trì cấu trúc của da trong khi
collagen mới đang được hình thành. Nếu chọn phương pháp điều trị cụ thể
này, có thể chọn một trong hai thiết bị. Một loại sử dụng các điện cực đặt
trên da (fractional RF) trong khi loại còn lại có các kim siêu nhỏ xuyên qua

Beautiful Skin- A Dermatologist’s Guide to a Younger Looking You

Biên dịch: Bs. Trương Tấn Minh Vũ

.

120
da (needle RF) để cung cấp năng lượng. Các thiết bị này đã được sử dụng
tương tự như các thiết bị RF khác để trẻ hóa da và trị sẹo mụn (xem Hình
3).

Nói chung, cần 3-4 buổi điều trị để đạt được kết quả tối ưu. Tuy nhiên,
nên biết rằng mặc dù các phương pháp điều trị bằng sóng RF phân đoạn đã
được sử dụng để trẻ hóa da mặt, nhưng sự cải thiện không đáng kể như căng
da mặt bằng phẫu thuật [3]. Nếu cần sự thay đổi đáng kể, nên thảo luận với
bác sĩ về các phương pháp điều trị thay thế.



Hình 3. Tần số vô tuyến Microneedle Fractional để trị sẹo mụn. (A) Trước
(B) 1 tháng Sau khi điều trị duy nhất.

CHUẨN BỊ CHO BUỔI ĐIỀU TRỊ


Trao đổi với bác sĩ của bạn về các vấn đề sức khoẻ đang mắc phải
trước khi điều trị, đặc biệt nếu đang mắc bệnh tự miễn hoặc sử dụng máy
tạo nhịp tim và / hoặc máy khử rung tim, vì những tình trạng hoặc thiết bị
này sẽ chống chỉ định điều trị bằng sóng RF.

Ngừng hút thuốc ít nhất 6 tuần trước khi làm thủ thuật để vết thương
mau lành hơn. Tránh dùng các loại thuốc có thể làm tăng nguy cơ chảy máu
hoặc bầm tím như aspirin, ibuprofen hoặc vitamin E. Thông báo cho bác sĩ
về các thực phẩm chức năng bổ sung đang dùng, vì chúng cũng có thể làm
tăng nguy cơ chảy máu. Ngừng sử dụng thuốc bôi hoặc các sản phẩm bôi
ngoài da khác để giảm nguy cơ phản ứng có hại.

DIỄN BIẾN BUỔI ĐIỀU TRỊ BẰNG RF


Thủ thuật có thể được thực hiện trong phòng khám hoặc tại một cơ sở
y tế. Hầu hết các thủ thuật có thể được hoàn thành trong thời gian nghỉ trưa,
tuy nhiên, nên có mặt tại phòng khám trong 30-90 phút để hoàn tất quá trình
điều trị. Có thể bị bỏng hoặc đau trong khi thực hiện, tùy thuộc vào loại thiết

Beautiful Skin- A Dermatologist’s Guide to a Younger Looking You

Biên dịch: Bs. Trương Tấn Minh Vũ

.

121
bị được sử dụng. Bác sĩ có thể bôi thuốc tại chỗ hoặc điều chỉnh cài đặt để
giảm lượng năng lượng mà thiết bị truyền tải nhằm giảm nguy cơ đau.

DIỄN BIẾN SAU ĐIỀU TRỊ


Các cơn đau sau khi điều trị sẽ hết ngay sau thủ thuật. Có thể bị đỏ và
sưng sau khi điều trị, tuy nhiên sẽ tự hết sau 3-5 ngày. Nếu đau hoặc sưng
vẫn còn, hoặc nếu có phát ban mới, nên liên hệ với bác sĩ để đánh giá phản
ứng bất lợi với việc điều trị như nhiễm trùng hoặc vi rút tái phát.

KẾT LUẬN


Kết quả sau khi điều trị bằng RF là từ từ, có thể chưa thấy kết quả tối
ưu trong 3 tháng sau khi hoàn thành các đợt điều trị [4]. Do đó, nên thảo
luận với bác sĩ về những kỳ vọng đối với thủ thuật để xem liệu phương pháp
điều trị bằng sóng RF có phù hợp hay không.

Hiểu chi phí của thủ thuật và số lần điều trị để có được kết quả mong
muốn. Nếu là nếp nhăn hoặc sẹo nghiêm trọng, nên xem xét một phương
pháp điều trị thay thế vì có thể không đạt được kết quả mà phương pháp này
có thể mang lại. Có nhiều phương pháp điều trị bằng sóng RF và tất cả đều
cho một số mức độ cải thiện. Tuy nhiên, không có nghiên cứu so sánh giữa
các loại thiết bị RF khác nhau để xác định xem một phương pháp điều trị có
tốt hơn phương pháp điều trị khác hay không. Nhìn chung, sóng RF là một
công cụ an toàn và hiệu quả trong việc trẻ hóa da. Nó cung cấp những cải
thiện da vừa phải trong phòng khám, phục hồi nhanh chóng với ít tác dụng
phụ.

KHUYẾN NGHỊ

• RF đơn cực có thể được sử dụng cho các nếp nhăn nhỏ quanh mắt và
mặt, cũng như trị mụn trứng cá, nâng chân mày và làm săn chắc da
quanh cổ.
• RF lưỡng cực có thể phù hợp nếu không thể chịu đựng được sự khó
chịu khi điều trị bằng RF đơn cực. RF lưỡng cực thường cần nhiều lần
điều trị hơn để thu được kết quả mong muốn.
• RF phân đoạn thường được sử dụng để điều trị sẹo mụn.
• RF không khuyến khích dùng trong điều trị các nếp nhăn hoặc sẹo
nghiêm trọng, vì có thể không thu được kết quả mong muốn, ngay cả
khi điều trị nhiều lần.

Beautiful Skin- A Dermatologist’s Guide to a Younger Looking You

Biên dịch: Bs. Trương Tấn Minh Vũ

.

122
TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Alster, T. S., and J. R. Lupton. 2007. “Nonablative cutaneous remodeling
using radiofrequency devices.” Clin Dermatol 25 (5):487- 91. doi:
10.1016/j.clindermatol.2007.05.005.
2. El-Domyati, M., T. S. El-Ammawi, W. Medhat, O. Moawad, M. G.
Mahoney, and J. Uitto. 2010. “Electro-optical Synergy Technique: A New
and Effective Nonablative Approach to Skin Aging.” J Clin Aesthet
Dermatol 3 (12):22-30.
3. Lolis, M. S., and D. J. Goldberg. 2012. “Radiofrequency in cosmetic
dermatology: a review.” Dermatol Surg 38 (11):1765-76. doi:
10.1111/j.1524-4725.2012.02547.x.
4. Simmons, B. J., R. D. Griffith, L. A. Falto-Aizpurua, and K. Nouri. 2014.
“Use of radiofrequency in cosmetic dermatology: focus on nonablative
treatment of acne scars.” Clin Cosmet Investig Dermatol 7:335-9. doi:
10.2147/CCID.S74411.