da-lieu-tham-my-tap-2

"
~
TIEMVIDIEM
/
/
f.-
/\'
VOl CAC THIET Bl HO TRO
.
.
TOM TAT
u~u phap tiem vi diem Ia phU'(Yng phap dLPa thuoc vao da biing nhifw diem tiem nh6,
ban dflu dlJlQ'c &ng dt,mg trong kiem soat dau tf;li cho, sau do ngay cang pho bitm va phat
trien trong nganh tham my da. Tuy nhien, ky thu~t tiem vi diem biing tay co cac nhlK)'c diem
nhLP litw llJlQ'ng khong chinh xac, d{) sau khong dung, mllt nhieu thai gian ... do do cac cong
ct.) ho trc;r tiem vi diem nhLP sung tiem vi diem dlJlQ'c san xullt ngay cang nhieu va da df;lng de
kh~c phl.)c cac tr& ngf;li nay cho qua trinh tiem dien ra de dang han.
GI01THI~U
Li~u phap tiem vi di~m la m9t kY thu~t duqc gi&i thi~u l~n d~u tien vao nam 1952 b6·i
bac sT ngmJ'i Phap Michel Pistor. La m9t phuang phap xam l~n t6i thi~u d~ dua s6 luqng r~t it
h6n hqp thu6c vao trong da ho~c du&i da b~ng each tiem nhi~u mui tiem nh6.
U ng dt,mg d~u tien cua li~u phap tiem vi di~m lad~ giam dau nhung ngay nay li~u phap
tiem vi di~m tra nen ngay cang thong dvng trong nganh th~m my da tren toan th€ gi6i
V &i li~u phap tiem vi di~m truy~n th6ng, c6 vai kh6 khan nhu trong m9t l~n di~u tri c~n
tiem r~t nhi~u mui v&i luqng thu6c r~t nh6 va phai a mot vi tri chinh xac trong lap da. f)~ phvc
Vlf cho li~u phap tiem Vi di~m ngay cang tra nen ph6 bi€n va d~ kh~c phl)C nhfrng kh6 khan
nay, sung tiem vi di~m duqc san xu~t va l~n d~u tien dugc Slr dvng a chfm Au va Nam My.
Ngay nay, sung tiem vi di~m dugc san xu~t r~t nhi~u va c6 th~ chia lam hai dong sung tiem vi
di~m ca ban: dung kim va khong dung kim. Lqi ich cua sung tiem bao g6m: tiem nhanh han,
v&i li~u chinh xac, dQ sau trong da c6 djnh, t~o S\f thoai mai han cho bac sT va b~nh nhan.
SO ~r\NH SUNG TIEM VI DIEM VA TIEM TAY VI DIEM
I Tiem tay
I Dung sung tiem
Lieu tiem
Kh6ng chinh xac
Chinh xac
Kiem soat d(l sau
Kh6ng chinh xac
Chinh xac
Thai gian dieu tri
Mat nhieu thai gian
Nhanh han
£>au
Dau han
ft dau han
That thoat thuoc khi tiem
ft han
Nhieu han
Lrng d1,mg dieu tri
Tat ca cac Ll'ng d1,mg dieu tri tiem vi diem v&i tiem tay
trong li~u phap tiem vi diem deu c6 the thay the bang
sung tiem vi diem. Ngoai ra, v&i m(lt so loc;~i sung tiem
kh6ng dung kim con c6 tac d1,mg lam keo cang da.

CHONG CHi DfNH
Ca dia s~o l6i
C6 thai ho~c h~u san
B~nh di ung, vibn da ca dia
u ac tinh
S6tcao
B~nh tim (d~t may t~o nhip tim)
Sung tiem su· dl)ng kim
cdu tqo may
Thong s6 CO' bim cua sung tiem
5 kim
Tiem vi di~m v&i cac thi~t bi ho trq
D~t thi€t bi kich thich my s6ng va
bang quang
cAc LO~ SUNG TIEM VI DIEM
C6 th~ chia thanh 2 nh6m: sung tiem su
dt,mg kim va sung tiem khong su dt,mg kim
-
Kim: 5,9 kim
~- Ong tiem: 1 ,2,3,5cc
Co sung
Sung tiem
9 kim
Kim
5 dau kim (31G), 9 dau kim (31G)
6ng tiem
1 cc/3cc/5cc
89 sau
0-5mm
Lieu tiem thea che d9
Tiem gian doc;~n 1-11
Tiem lien t1,1c cc/ phut
Hut chan khong khi tiem
0-5

Da lieu tham my
Co· ch~ hot;Lt d9ng
Ti~p xuc da
Hu t chan khong m~ t da
Tiem
f)ua san ph~m vao
vi trf mong mu6n
Rut kim
M1:1c dich hut chfm khong la d€ giam th~t thoat sim ph~m tiem, giam chay mau, giam
dau, giam bfrm.
Kim va h,rc d~y pit tong giup tiem duqc t~t ca cac dung dich c6 do nh6t khac nhau.
Sung tiem khong sif dt.mg kim
Cdu tt;LO may
Than may
Thong s6 cO' bim
Kit
Kit siJ' d1,mg m9t l~n
Sung tiem
Cac thong s6 quan trQng quy~t dinh di~u tri bao g6m: ap su~t d~y pit tong va li€u san
ph~m/ m6i dqt b~n.

Tiem vi diem v&i cac thiet bi ho trQ'
Co· chi hor;zt a(mg
Thi€t b! tiem d;;mg tia nuac t6c d() cao Uet injector) la thiSt b! kh6ng c6 kim tiem, t~o ap
h,rc cao dfty dong thu6c long qua 16 phun eve nh6, d~ dua san phftm vao cac m6 trong da hay
duai da.
Ngoai tac dt,mg dua thu6c vao da dua dSn cac hi~u qua tuong tv nhu li~u phap tiem vi
di~m, m()t s6 dong sung tiem d~ng tia nuac t6c d9 cao nay con c6 tac d\}ng keo ding, nang da
khi Slr dt,mg san phftm phil hQ'p va tiem vao m()t sf> v! tri nhu thai duang, tran, chftm, ...
Pit tong .
Ap su~t khi nen l&n
V6i phun
8~ m~t da ..
M6 du•&i da
Khang tr&
KETLU~N
Ngay cang c6 nhi~u thi€t b! h6 trQ' cho
li~u phap tiem vi di~m. Vi~c Iva ch9n c6ng
C\1 h6 trQ' phil hQ'P ngoai vi~c t<:LO S\1' thoai mai
cho bac sT va b~nh nhan con giup vi~c di~u tr!
chinh xac han dem l<:ti k€t qua t6t hon. Ngoai
cac ling d\lng di~u tri nhu li~u phap tiem vi
di~m truy~n th6ng, cac lo~i sung tiem hi~n
d~i cling phat tri~n them cac ky thu~t mai
cua rieng n6 giup cho vi~c di~u tri thftm my
da ngay cang phat tri~n toan di~n han.
B~ m~t da
Khang h,.l'c tu lap
bl, m&, lap can ca
Ap su~t kh f nen
TAl LI~U TRAM KHAO
l.
Maya Vedamutihy. Mesotherapy in Aesthetic Medi-
cine. Cosmetic Surgery 2013 ( 13): 205-218
2.
G Sivagnanam. Mesotherapy - The french connec-
tion. J Pham1acol Phannacother. I (I): 4-8
3. Tai li ~u huang d~n Slr dl)ng Clla vai lo~i sung tiem vi
di~m tren thi tnrcmg nhu aqua skin ii, introfil1, aqua
injector, vital injector 2, airjet.

KY THUAT MICRONEEDLING
•
TOM TAT
Ky thu~t Jan kim (Microneedling) Ia ky thu~t it xam Jtm, dan gian, an toan b~ng each
dua nhfmg dau kim nh6 xu yen qua da. Ky thu~t Jan kim dlJlQ'C &ng dt,mg r{)ng rai trong th~m
my n{)i khoa bao gam: tre h6a da, ditw tri s~o mt,m, s~o phau thu~t, m3p nhan, ram ma, Jo
chan long to. Khi nhffng dau kim xuyen vao da, chung tt;Jo nhffng vi thlJlang t6n tren da,
kich hot;Jt qua trinh lanh thlJlang tv nhien va dong thai kich thich tang sinh cac sqi collagen
va elastin giup tai tt;Jo lt;Ji Jan da. Ben c;;1nh do, ky thu~t Jan kim con tt;Jo nhffng Jo nh6 trong
da nen dlJlQ'C ifng dl)ng d~ dan cac hot;Jt chat ditJu tri vao da.
GIOITHI~U
Ky thu~t lan kim da duqc nha phat minh nguai Due Liebl dua ra vao nam 2000 va m()t
bac s1 ph~u thu~t th~m my Fernandes vao nam 2006 da ung d1,1ng di~u trj nh~m tang sinh
collagen cua da. Lan kim la m()t thu thu~t xam l~n t6i thi~u , dan gian va an toan. Thong qua
cac vi thuang t6n tren da, ky thu~t nay da t~o nhfrng kenh nho giup cho cac ho~t ch~t di~u
tri duqc th~m sau vao da. £>6ng thai qua nhfrng d~u kim nho, s6ng RF va cac anh sang di~u
tri cling duqc d~n vao trong da m()t each d§ dang va nhanh chong. Tu d6, lan kim da duqc
SU d1,1ng r()ng rai trong chuyen nganh da li§u bao gf>m tre h6a da, di~u trj SyO m1,1n, SyO ph~u
thu~t, ram rna, 16 chan long to, tang ti~t m6 hoi.
COCHE
Ky thu~t lan kim t~o ra cac vi thuang t6n va kich thich dong thac lanh thuang cua da.
Qua trinh lanh thuang g6m ba giai do~n: viem, tang sinh va tai t~o.
Giai do~n I, ti~u c~u va b~ch du trung tinh duqc h6a trng d()ng vao vi tri thuong t6n
do kim t~o ra.
Giai do~n II, b~ch du dan nhan thay th~ b~ch c~u da nhan va giai ph6ng cac y~u t6
tang tru6ng bao g6m y~u t6 tang tru6ng chuy~n d~ng (TGF-a, TGF-~) , y~u t6 tang
tru6ng c6 ngu6n g6c ti~u c~u (PDGF), y~u t6 tang tru6ng nguyen bao sqi (FGF), cac
protein ho~t h6a mo lien k~t. Chinh di~u nay kich thich sv tang sinh cua nguyen bao
sqi. Sau d6, cac t~ bao sl.rng tang san xu~t laminin va collagen lo~i IV va VII.
Giai do~n III, qua trinh chuy~n d6i collagen thanh collgen lo~i I xay ra. £>6ng thai c6
sv tan sinh cac vi m~ch mau. Qua trinh nay c6 th~ keo dai vai thang d~n vai nam.

Ky thu~t li'in kim con duqc ling d1,mg d~
dftn cac ho~t chfrt, anh sang trj li~u va song
RF vao da qua CO' ch~ t~o nhfrng kenh dftn la
nhfrng 16 nh6 trong da.
cAc THIET BJ- Dl)NG Cl) LAN KIM
Co r:it nhi~u thi~t bj lan kim tren thj
truong. Cac thi6t bi nay khac nhau dl,fa tren
chi~u dai kim, s6 Iuqng, duong kinh, c:iu
hinh va v~t li~u.
Dt,mg Cl} Bin kim tay (Dermaroller)
Thong thuong dt)ng cv co tay cftm dai
12 em, 8 hang kim, m6i hang g6m 24 kim,
chi~u dai kim thay d6i tlr 0,1-3 mm. Kim
duqc lam b~ng thep khong gi.
Tay c~m
ma ian
Kim ian
Hinh 1. Dt,mg ct,J ian kim tay
(Ngu6n: Leica MZ 8, Switzerland)
But Hin b~ng di~n (Dermapen)
La m9t thi~t bi Ian kim tv d(>ng trong
gi6ng nhu m9t cay bl!t. But lan co th~ di~u
chinh t6c d9 ( 400-700 luqt/phut) va d9
sfm tham nh~p cua kim d~ dang. Do do,
cho phep di~u trj di~n tich b~ m~t Io·n m(>t
each hi~u qua va cling cho phep di~u trj cac
t6n thuong klm tru nh6 nhu tren moi, mui,
quanh m~t.
Ky thu<;it Microneediing
Kim hin d~ng con dfiu (Derma-stamp)
Kim co chi ~u dai 2 mm va dm'mg kinh
0, 12 mm dUQ'C su· d1,1ng trong di ~U trj S(;fO
eve b9 nhu s<:;o thuy d~u . V u di~m so v6"i
dermaroller la co th~ di~u tri s<:;o rieng Ie
nhi~u hon. No gay ra Sl,f xam nh~p dQc d~
t~o cac kenh truy~n vao da va duqc coi la
Iy tuang d~ Slr d1,1ng tren cac V~t SyO va n~p
nhan bt co l~p.
DermaFra
La phuong thuc k~t hqp vi mai mon, lan
kim, truy~n huy~t thanh va den LED. Duqc
dung d~ di~u trj mvn trung ca, I6 chan long
to, da khong d~u mau, n~p nhan, tang s~c
t6 va SyO 15m. Mfrt khoang 45 phut d~ hoan
thanh di~u tri toan di~n khi ca b6n phuong
thuc duqc su dvng.
Lan kim RF vi di~m (Fractional radiofre-
quency microneedling)
S\f k~t hqp cua Ian kim v6"i song RF da
rna r(>ng u·ng dt;mg cua ky thu~t Jan kim. Kim
each di~n duqc su dt,mg d~ tham nh~p vao da
va giai phong dong di~n tlr dftu kim t~o ra cac
vling nhi~t trong cac thanh phftn c:iu true da
va cac tuy~n ph1) cua da rna khong lam t6n
thuong 16-p thuvng bi. Di~u nay kich ho~t
S\f tai t~o da va tan sinh collagen Iau dai. D9
sau cua kim co th~ duqc di~u chinh tlr 0,5
mm d~n 3,5 mm cho phep nh~m d~n cac 16-p
khac nhau cua da. f)i~u quan trQng la co th~
ki~m soat t6t t6n thuong mo b~ng each di~u
chinh mu·c nang Iuqng va thai gian xung.
U ng dt,mg trong th~m my n(>i khoa bao g6m
di~u tri s<:;o, tang ti~t m6 hoi, san ch~c da.
D1,1ng Cl} kim Ian k~t hQ'P den LED (Light
emitting microneedling device)
K~t hqp kim Jan b~ng titan va anh sang
LED d~ di~u trj n~p nhan va s<:;o.

Da lieu tham my
UNGDl)NG
Kenh d§n ho:;tt chftt
Ky thu~t liin kim t~o ra nhi~u 16 tren da
va cho phep cac ho~t ch~t xam nh~p qua 16p
thuqng bi d~n m6 da tn,rc ti~p. V u diem la
an toan, kh6ng dau, it xam l~n, kh6ng lam
giam sinh kha dvng cua ho~t ch~t vi kh6ng
chuyen h6a qua gan. Kim c6 chi~u dai 10-
2000 J..Lm va chi~u rong 10-50 J..Lm. Ho~t
ch~t thucmg duqc dung g6m: vitamin C,
tretinoin, retinyl retinoate, ax it transenamic,
minoxidil, huy~t thanh giau tieu du .. U ng
dt,mg di~u tri syo ml.)n, tre h6a da, rl.)ng t6c.
Ngoai ra, kenh d~n nay giup tang cuemg
hi~u qua cua axit 5-aminolevulinic de di~u
tri quang dong hi~u qua hon trong day sung
ti~t ba.
Mi~ng dan kim: mieng dan c6 hang
tram kim nh6 de cung dp luqng ho~t ch~t
Thu6c b6i Tiem dU'ai da
Mieng dan kim
c~n thi~t. Ho~t ch~t th~m trvc ti~p vao lap
thuqng bi ho~c 16p bi sau d6 di vao tu~n
hoim h~ th6ng.
S~o ml)n
Day la ung dl.)ng thuemg g~p nh~t cua
ky thu~t Ian kim. Ben q.nh d6 lan kim con
c6 th€ duqc su dvng k~t hqp v&i cac phuong
phap khac nhu: lot da bing h6a ch~t, huy~t
thanh giau tieu du (PRP), b6c tach day syo
va ky thu~t CROSS trong di~u tri SyO mvn.
Trong cac d~ng SyO mvn, SyO 15m hinh
thuy~n va SyO 15m day VUOng dap trng tf>t
v&i Ian kim. Syo day nhQn tuong d6i it hi~u
qua hon. K y thu~t lan kim an to an cho t~t ca
cac lo~i da, d~c bi~t v&i da s~m mau (tuyP da
IV-VI) v&i thai gian nghi duong it. C~n thvc
hi~n Ian kim l~p l~i nhi~u l~n (trung binh 3-6
l~n), de hi~u qua cai thi~n dang ke.
Mieng dan kim
-:~~~~====~nrnrnm~~~~=£~~·~· ~~~
J=
• · ·: • • •• • •••
Lap siYng
1----~·-----l..t..-r'-r.,.-,,1-f-.t:..+.L:-Ir------~
Lap thU'qng bi
f
Lap bi
L_i__1
:··~
· ·_i __
.i__~L
_ _j __ _:::=:::f= Tht,J the dau
Hinh 2. Mlic d('> tham nh~p ho(Nguon: Tejashree Waghule, Rajasthan, 333031, India)

Ky thu<\'lt Microneedling
Bang 1. Cac nghien CLPU ve hi$u qua dieu tri SE;!O mvn
Tac gia
In I Nghien cU>u
I Ket qua
Dogra (2014)
36
Danh gia hi$u qua trong dieu tri SE;!O mvn
Cai thi$n 50-75%
Fabbrocini 60
Danh gia hi$u qua cua ian kim giCPa nhCPng Cai thi$n r6 (P<0,05) a tat ca tuyp da,
(2014)
tuyp da khac nhau
kh6ng c6 roi loc;~n sac to sau ian kim
EI-Domayati 10
Danh gia cai thi$n tr€m lam sang va m6 cai thi(fln r6, tang sinh collagen
(2015)
hQC CUa ian kim
(P<0,05)
Pandey (2015)
30
Danh gia hi$u qua cua ian kim
Cai thi$n 80%
Hassan (2015)
70
So sanh hi$u qua cua ian kim va ian kim Hi$u qua cua nh6m ket hqp b6c tach
ket hqp b6c tach day sE;!o
S~o khong do ml)n
N goai SyO m\}n, ky thu~t Uin kim con c6
hi~u qua trong di€u trj cac lo~i SyO khac bao
g6m: syo do bong, SyO do chftn thuong, syo
do thuy d~u.
Nghien Clru d~u tien cua Camirand,
nguai da su d\lng but Hin kim d~ di€u tri syo
sau ph~u thu~t. K~ ru d6, ky thu~t Hin kim da
dugc SU dt,mg cho h~u h€t cac lo~i SyO ph~u
thu~t va hi~u qua cai thi~n dang k~. Trong
m()t nghien Clru cua Aust va c()ng S\f di€u
tri tren 16 b~nh nhfm bi syo bong, hi~u qua
cai thi~n len den 80%. Ngoai ra, ky thu~t Hin
kim con hi~u qua trong di€u trj SyO do chftn
thuong va do thuy d~u.
Hinh 3. SE;!o bong a dui dieu trj bang ky thu$t ian
kim. (a) tm&c dieu tri; (b) sau 3 l~m ian kim
(Nguon: Dr Arshdeep, Kubba Skin Clinic, New Delhi)
day SE;!O cao han nh6m khong ket hqp
(100% so v&i 77%)
M()t s6 tac gia d€ xuftt r~ng c6 th~ k€t
hgp ky thu~t Uin kim v6i laser C02 vi di~m
trong di€u tri syo bong d~ tang hi~u qua
di€u trj. Vi S\f k€t hgp nay se giup din b~ng
thu~n lgi gifra nang lugng nhi~t va vi~c t~o
lf> xuyen sfm vao SyO va it tac d\}ng ph\1.
Ml)D tru·ng ca
Sl! ra do·i cua lan kim RF vi di~m da m6'
r()ng ung d\lng ky thu~t Ian kim vao di~u trj
m1,m trung ca. Trong lan kim RF vi di~m ,
kim each di~n xuyen qua da va giai ph6ng
nang lugng cua s6ng RF ru kim vao 16p h~
bi, t~o ra nhi~t gay t6n thuong tuyen ba nhan
va d~n dSn giam bai tiet ba nhan. Ben c~nh
d6, phuong phap nay con giup lam giam qua
trinh tang sinh cua cac te bao sung. M()t lgi
thS cua Ian kim RF vi di~m so v6i cac thiSt
bi laser vi di~m khac la nang lugng dugc
cung cftp ChQn lQC han vi khoang each va dQ
sau cua m6i kim. Tuy nhien, trong truang
hgp mt,m trung ca viem nhi€u thi ch6ng chi
djnh dung ky thu~t Ian kim.
Rl)ng toe
U ng d\lng cua ky thu~t Ian kim tren da
d~u bao g6m di€u tri r\}ng t6c do n()i tiSt
t6 nam va f\}ng t6c tung mang. Trong cac
nghien ClfU SO sanh hi~u qua di€u tfi r\}ng
t6c b~ng boi minoxidii va Ian kim kSt hgp
v6i boi minoxidii thi cho thfty S\1' kSt hgp

Da lieu th§m my
cho hi~u qua cao hun. B~nh nhan c6 th~
di~U trj tc;ti nha bing each SU d1,1ng d1,1ng Cl,l
lan kim tc;ti nha va sau d6 boi minoxidil. f)~
di~u tri rvng t6c tung mang, ky thu~t lan
kim duqc st:r dvng k~t hgp v6i boi triamcin-
olone. N goai ra, d~ di~u tri rvng t6c c6 th~
ling d1,mg sv k~t hop gifra huy~t thanh giau
ti~u c~u v6'i ky thu~t Ian kim.
Ram rna va tham quing m~t
Sv ra dai cua ky thu~t Dermafrac v6'i
kich co· kim khoang 0,5 mm da lam cho ky
thu~t lan kim tra nen d~ dang khi di~u tri
tham qu~ng quanh mit. Hun th~ nfra, c6 th~
k~t hop lan kim v6i cac chit lam sang da va
19t da bing h6a chit d~ di~u tri ram ma cling
nhu tham qu~ng mit. Budamakuntla va
CQng S\f thl,fC hi~n nghien CUU SO sanh hi~u
qua cua lan kim k~t hQ"P boi axit tranexamic
so v6'i tiem vi di~m axit tranexamic trong
di~u tri ram ma mile d9 tlr trung binh d~n
n~ng a 60 b~nh nhan. Sau ba dqt di~u tri
(h1c 0, 4 va 8 tu~n), b~nh nhan duqc thea
doi trong 3 thang. K~t qua chi s6 MASI cua
nh6m k~t hQ"P lan kim va boi thu6c cai thi~n
cao hun nh6m tiem vi di~m (pchu y, chi c6 26% b~nh nhan trong nh6m
tiem vi di~m dc;tt duqc cai thi~n 50% so v6'i
d~n 41% b~nh nhan trong nh6m lan kim k~t
hop boi thu6c. B~nh nhan phai su dvng kem
ch6ng ning hang ngay d~ tranh tang sic t6
sau viem. Trang mtochristopoulos va CQng S\f SU d1,1ng cy thu~t
Ian kim k~t h9P v6'i 19t da bing h6a chit
trong di~u tri tang sic t6 sau viem. H6a chit
duqc su d1,mg la ax it trichloroacetic 10%.
H~u h~t tit ca cac b~nh nhfm (92,3%) d~u
cai thi~n t6t (p<0,05).
N~p nhan va tre boa da
Ky thu~t Ian kim kich thich sip x~p lc;ti
cac sqi collagen eli va tan sinh cac sqi colla-
gen m6'i, elastin va mao mc;tch dftn d~n hi~u
qua lam da san chic. Sv gia tang dang k~
mt'rc d9 collagen loc;ti I, III va VII, collagen
va tropoelastin m6'i duo·c t6ng hop. f)~ dc;tt
duqc hi~u qua, b~nh nhan phai duqc di~u tri
it nhit 3 l~n, m6i l~n each nhau 1-2 thang d~
dc;tt duqc S\f cai thi~n t6i U'U. Hi~u qua tre h6a
da cua ky thu~t Ian kim duqc th~ hi~n qua
sg giam n~p nhan, giam kich thu6'c 16 chan
long, da m~m mc;ti va dan h6i hO'll. Hi~u qua
duqc tang cuang khi k~t hop ky thu~t lan
kim v6i boi vitamin C, tretinoin giup giam
dang k~ cac n~p nhan va sic t6. Ben cc;tnh
d6, ky thu~t lan kim k~t hQ"P v6·i anh sang
den LED con c6 tac dt,mg di~u tri n~p nhan
mcua Seo va CQng S\f tre h6a da a nguai da
sftm mau bing lan kim RF vi di~m cho 15
b~nh nhan nfr tuyp da III-IV. Sau ba l~n di~u
tri, hai ben m~t cho thiy cai thi~n v~ d9 min
mang va san chic.
Tang ti~t mfi hoi
Lan kim RF vi di~m da duqc su dvng
d~ di~u tri tang ti~t m6 hoi a b~nh nhan da
s~m mau. Trang 1 nghien cuu, 20 b~nh nhan
tuyp da IV v6'i chung tang ti~t m6 hoi nach
tien phat, trai qua 2 l~n di~u tri v6'i thi~t bi
lan kim RF vi di~m. K~t qua cho thiy c6 sv
giam dang k~ di~m s6 tang ti~t m6 hoi ru
2,2 d~n 1,8 di~m. Xet nghi~m tinh b9t i6t
cling cho thiy S\f cai thi~n dang k~ o· 95%
b~nh nhan. K~t qua mo hoc xac nh~n giam
s6 luong va kich thu6'c cua tuy~n m6 hoi
ngoc;ti ti~t lftn n9i ti~t. Tac d1,mg ph\1 thuang
g~p nhit la tang sic t6 sau viem thoang qua
va 1\f h~t trong vong 2 tu~n.
B~ch bi~n
Hi~u qua cua ky thu~t lan kim trong
di~u tri ph6i hqp b~nh bc;tch bi~n duqc ghi
nh~n trong mqua chua hing djnh. Cu ch~ duqc gia thuy~t
dua ra la ky thu~t Ian kim kich thich lam
tang S\f di chuy~n cua hie t6 bao vao vung
da bc;tch bi~n.

Ml)n coc
U ng dl.,mg di~u tr! mvn c6c cua ky thu~t
Ian kim Ia lam tang sv th~m nh~p ctm thu6c
boi vao thuang t6n. Thu6c boi duqc dung la
bleomycin.
Day simg anh sang
Lan kim giup lam tang hi~u qua cua delta
aminolevulinic acid PDT (ALA-PDT) trong
di~u tr! day sung anh sang. Thu(mg duqc su
dvng d~ di~u tr! mvn c6c ngoai vting m~t.
QUYTRINHKYTHU~T
Chuftn b! da
Tranh ti€p xuc v6i anh n~ng m~t tn'ri
ho~c b~t k)r cac thu thu~t th~m my tren m~t
trong it nh~t m(>t tu~n . N€u b~nh nhfm c6
ti~n su· bt herpes moi, di~u tr! dl,l' phong bing
thu6c khang virus. Tho·i gian b~t d~u dung
thu6c la m(>t ngay tru&c Ian kim, keo dai 1-2
tu~n sau ian kim.
T~y trang
Rua m~t
Boi thu6c te (n€u dung kim dai 2':0,5mm),
phu bing dinh gi~y bong kinh d~ tang tac
dvng cua thu6c te. Sau 45-60 phut iau thu6c
te bing g<;tc t~m nu6c mu6i sinh ly
Sat trung da.
Ll)'a chQn kim Hin
Vung da tren tran, mi m~t du6i va s6ng
mui OUQ'C di~u tri bing kim c6 dQ sfm dao
d(>ng tt'r 0,5-1,0 mm. Vung rna, vting s~o ho~c
nhi~u vting khac nhau b(> ph~n ca th~ thm'mg
duqc di~u tri v6·i d(> sfm kim 1,5-3,0 mm.
Ti~n hanh Bin kim
Da duqc keo cang bing m(>t tay. Kim
lan duqc d~t vuong g6c v6i b~ m~t da. Uin
kim theo nhi~u hu6ng (ngang, dQc, cheo) v6i
Ky thu~t Microneedling
Ivc tay vti·a phai. L~p l<;ti khoang 3 d€n 6 l~n
ho~c cho d€n khi da ru6m mau d<;tng di~m .
Cham soc da sau Ian kim
Ngay sau Ian kim, chm'rm l<;tnh d~
cam mau.
Boi khang sinh ho~c kern tai t<;to da
Sau d6, b~nh nhan c~n su d1,1ng kern
ch6ng n~ng thuong xuyen va tranh
n~ng. H6ng ban va phu n~ nh~ trong
vong 2-3 ngay d~u. B~nh nhan c6 th~
di lam vao ngay hom sau. Khoang thai
gian l~p l<;ti cua lan kim la 2-8 tu~n tliy
thu(>c vao chi dinh va d(> sau cua kim.
C~n thvc hi~n nhi~u l~n d~ d<;tt duQ·c
hi~u qua mong mu6n tren da. Sau khi
d<;tt hi~u qua, c6 th~ thvc hi~n kY thu~t
lan kim m6i 6 thang d€n 1 nam d~ duy
tri hi~u qua duqc lau dai.
CHONG CHi DJNH
Nhi~m trung dang ho<;tt d(>ng
R6i lo<;tn dong mau va b~nh nhan su·
dvng thu6c ch6ng dong
Mvn tn'rng ca, tn'rng ca do giai do<;tn
viem nhi~u.
Cac b~nh da m<;tn tinh khac nhu viem
da CO' dia, vay n€n IDUC OQ trung binh
tra len
Ti~n su dung isotretinoin trong vong
6 thang
Ca dia s~o I6i
Ung thu da dang h6a tri ho~c X<;t tri.
KETLU~N
Ky thu~t lan kim la m(>t phuang phap
thftm my n(>i khoa an toan, it xam l~n va hi~u
qua trong di~u tri mt,m tr(mg ca, s~o mvn, s~o

do ch~n thuong, n~p nhan, f\lng t6c. V 6i kha
nang phvc h6i sau di~u tri nhanh chong, it
tac dvng phv. Ngoai ra, ky thu~t Ian kim con
c6 the k~t hgp v6i cac phuong phap di~u tr!
khac nhu tai t::to da b~ng h6a ch~t, b6c tach
day st:;o, huy~t thanh giau tieu du ... nh~m
lam tang hi~u qua di~u tri.
TAl LI~U THAM KHAO
I.
Tina S. Alster, Paul M. Graham. Microneedling: A
Review and Practical Guide. Dermatologic Surgery.
2017.
2.
Aashim Singh, Savita Yadav. Microneedling: Ad-
vances and widening horizons. Indian Dermatol On-
line J. 20 16; 7( 4): 244- 254.
3.
Maeliosa T.C. McCrudden, Emma McAlister, et.al.
Microneedle applications in improving skin appear-
ance. Experimental Dermatology, 2015, 24, 561-
566.
4.
Ramaut Lisa, Hoeksema Henk, et.al. Microneedling:
Where do we stand now? A systematic review of the
literature. Journal of Plastic, Reconstructive & Aes-
thetic Surgery. 20 17.
5.
Brandon E. Cohen, BS, and Nada Elbuluk. Micronee-
dling in skin of color: A review of uses and efficacy.
JAM ACAD DERMATOL. 2015.
6.
Christopher Iriarte, Olabola Awosika. Review of ap-
plications of microneedling in dennato1ogy. Clinical,
Cosmetic and Investigational Dermatology. 2017:10.
7.
Pragya A. Nair; Tale! Badri. Microneedling. Sta-
tPearls Publishing. 2018.
8.
John J. Martin. Review of Fractionated Microneedle
Radiofrequency For Skin Rejuvenation. Dermatolo-
gy. 2018
9.
Tejashree Waghulea, Gautam Singhvia. Micronee-
dles: A smart approach and increasing potential for
transdennal drug delivery system. Biomedicine &
Pharmacotherapy. 2019:1249-1 258.
I 0. Ying Hao, Wei Li, et.al. Microneedles-Based Trans-
dennal Drug Delivery Systems: A Review. Journal of
Biomedical Nanotechnology. 2017; 13: 1581- 1597.

~
A
~
PHOI HOP TIEM VI DIEM
•
/
/
rv
1\
/
VOl CAC KY THUAT KHAC
TOM TAT
Con ngu&i khong th~ tranh duqc quy lu~t lao h6a va bi~u hi~n ro nhat Ia nhCmg bitm d6i
tren khuon m~t. Khi qua trinh lao h6a di{m ra, n6 se tac d{)ng dtm toan b{) h~ thong cau true
nhu: da, ma, ca, xuang va cac day chfJng. Vi v~y, khi ditJu tri thllm my tre h6a khuon m~t
phai phan tich sv bitm d6i & tat ca cac thanh ph;jn giai phau, t& do c;jn chQn Iva va ket hqp
nhitJu phU'ang phap ditJu tri v&i nhau d~ giai quyet toan di~n nhat cho cac van dtJ cua b~nh
nhan. Trang ky thu~t tiem vi di~m, co th~ phoi hqp cac hoc;Jt chat v&i nhau (vd: HA + PRP; HA
+ BoNT; TXA + vit C + glutathione .. .) hay phoi hqp tiem vi di~m v&i cac ky thu~t khac nhu tai
tc;Jo da biJng h6a chat, laser ... d~ cho hi~u qua toi uu.
GiffiTHI~U
Hi~n nay, tu6i thQ con ngm'ri gia tang nha vao di€u ki~n dinh du&ng va h~ thflng cham s6c y
t~ ngay cang phat tri€n. Tuy nhien cho dli tu6i thQ tang cao, chung ta v~n khong th€ tninh khoi
qua trinh Uio h6a rna bi€u hi~n r5 nhfrt la qua khuon m~t gia nua, dfty n~p nhan. Vi v~y, nhu
cftu cftn cac can thi~p th~m my nh~m cai thi~n ve b€ ngoai, dao nguqc nhfrng dfru hi~u lao h6a,
d~c bi~t nhfrt la cho vling m~t , cling ngay cang tang cao. u€ di€u tri hi~u qua, quan tr<;>ng nhfrt
la phai n~m fO nhfrng bi~n df>i v€ m~t lam sang va mo hQC di cling vai qua trinh lao h6a da.
PHAN TiCH KHUON M~T LAO HOA
Lao h6a dado hai y~u t6: n(>i sinh va ngo~i sinh. Lao h6a n(>i sinh la h~u qua cua bi~n d6i sinh
ly khong th€ tranh kh6i do tac d(>ng cua thai gian va t6c d(> lao h6a do y~u t6 di truy€n quy~t
d!nh. Lao h6a ngo~i sinh la nhfrng bi~n d6i do nhfrng y~u t6 ben ngoai nhu: ti~p xuc lfm dai
v&i anh n~ng m~t trai, hut thu6c la, lfli s6ng ...
Cfru true giai ph~u vling m~t di ru ngoai vao trong g6m c6 nam lap: da, rna, ca, xuang va cac
day ch~ng . Khi qua trinh lao h6a di~n ra, n6 se tac d(>ng bi~n d6i toan b(> h~ thflng cfru true nay.
Lap ngoai cling la da, se xay ra nhfrng bi~n d6i v€ mau s~c hay k~t cfru. C6 th€ thfry cac r6i
lo~n s~c t6 da nhu: nam, d6i m6i, tan nhang, da c6 d~m d9 khong d€u ... Cac bi~n d6i v€ k~t
cfru nhu: da kho, mfrt d9 min mang, chay nhao, hinh thanh n~p nhan do mfrt di cac sqi dan
h6i collagen, elastin, mfrt di acid hyaluronic do qua trinh lao h6a. u€ cai thi~n cac r6i lo~n

Da lieu thllm my
sic t6, chung ta co th~ su dt,mg laser, IPL, tai
t~o da b~ng hoa chftt hay tiem vi di~m acid
tranxemic, acid hyaluronic... Con d6i v6i
tinh tr~ng da kh6 nhan, chung nhao co th~
di~u trj b~ng song RF don qrc, song sieu am
h9i h,l, tiem vi di~m botulinum toxin, acid
hyaluronic, vitamin C .. .
K~ d~n Ia 16p ma, g6m 2 16p: 16p ma n6ng
va lop rna· sau. Theo thai gian, cac lop ma
nay se bj tieu di ho~c djch chuy~n, t~o ra cac
vung mftt th~ tich tren khu6n m~t, lam sau
cac ranh, cac hom nhu ranh mlii rna, hom
1~ ... Ngoai ra, sv djch chuy~n cua cac rui mo·
con gay ra cac bi~u hi~n lao hoa khac cho
khu6n m~t nhu phinh rui mo· mi mit, khu6n
m~t bj chay xu6ng ... Chung taco th~ di~u
trj cac dftu hi~u lao hoa m'ty b~ng phuong
phap tiem chftt lam d~y, tiem vi di~m acid
hyaluronic. 0 .d~ cai thi~n cac ranh, cac hom;
D6ng thai, dung song sieu am h9i h,l, tiem
vi di~m tan rna d~ lo~i b6 di cac vling ma
kh6ng mong mu6n.
Ti~p d~n phia du6i 16p mo· n6ng va phia tren
16p rna sau la ca. Ca vling m~t co d~c di~m
khi co se t~o ra cac bi~u cam cho khu6n m~t.
Tuy nhien, khi cac ca nay co lien h,lc theo
thai gian se t~o ra cac n~p nhan. Cac n~p
nhan nay ban d~u la n~p nhan d()ng, xuftt
hi~n khi co sv co cua cac ca vling m~t. Cac
n~p nhan d()ng se cai thi~n rftt t6t v6i tiem
botulinum toxin. Lau d~n cling v6i sv mftt
m6 lien k~t cua da, theo thai gian cac n~p
nhan d()ng se chuy~n thanh cac n~p nhan
tlnh xuftt hi~n thuang xu yen tren khu6n m~t ,
ngay ca khi kh6ng co sv co cua cac ca vling
m~t. N~p nhan tlnh co th~ dugc di~u trj v6i
laser, IPL, tai t~o da b~ng hoa chftt, tiem chftt
lam d~y, tiem vi di~m botulinum toxin, acid
hyaluronic ...
L6p giai ph~u trong cling la xuong. Theo
qua trinh lao hoa, xuong cling se d~n tieu
di lam cac h6c to ra, khu6n m~t tra nen th6
hon, mftt di cac duo·ng net. Ph~n xuong bj
tieu di co th~ di~u trj thay th~ b~ng vi~c tiem
cac chftt lam d~y.
Ngoai ra, d~ k~t n6i toan b9 cac cftu true
vling m~t la h~ th6ng day ch~ng. Ban chftt
day ch~ng cling la cac sgi dan h6i, vi v~y
cling se bj thoai bi~n d~n theo thai gian. Khi
day ch~ng long leo se kh6ng con gifr dugc
cac dm true giai ph~u a vi tri c6 djnh nhu
ban d~u khi chung ta con tre, ma co xu huang
sa xu6ng phia duoi D ~ giup nang da khu6n
m~t len, phai k~t hgp di~u tri tiem chftt lam
d~y, tiem vi di~m botulinum toxin, song RF
don eve, song sieu am h9i h,l. 0
0
Nhu v~y co th~ thfty, m~c du da la 16p ngoai
cling bi ~u hi~n ro nhftt cac dftu hi~u cua sv
lao hoa nhung th~t ra khi qua trinh lao hoa
di~n ra, no se tac d()ng d~n toan b9 cftu true
giai ph~u cua vling m~t. Chinh vi v~y khi
di~u trj th~m my tre hoa khu6n m~t c~n phai
phan tich sv bi~n d6i a cac 16p va dn k~t
hQ'P nhi~u phuang phap di~u trj v6i nhau.
Bang 1. Tom tat mot so phU'ang phap dieu tri cac tinh trc;~ng lao hoa khuon m~t
Roi loc;~n sac to
B6i ch§t lam trang, laser, IPL, tai tc;~o da bang hoa ch~t . tiem vi diem acid tranxemic,
tiem vi diem acid hyaluronic ...
Cac nep nhan
Tiem vi diem botulinum toxin, tiem vi diem acid hyaluronic, tai tc;~o da bang hoa ch§t,
IPL ...
Da chung nhao
Song RF dan cl)'c, song sieu am h(li tt,J, tiem vi diem botulinum toxin, ..
M§t the trch
Tiem ch§t lam day
Vung ma thll'a
Tiem vi diem tan ma, song sieu am h(li tt,J, ly giai ma do lc;~nh ...

PHOI H(JP TRONG TIEM VI DIEM
PhBi hQll cac ho~t chftt v6i nhau
Qua trinh Hio h6a da gay bi~n d6i a ca
hai 16p thugng bi va 16p bi. Giai do~n d~u la
sv thoai triSn cua chit nSn ngo~i bao (extra-
cellular matrix) lam da tra nen chung nhao
do mit d~n cac sgi dan h6i nhu collagen,
elastin. Ben c~nh d6 con c6 sv thoai bi~n
cua cac proteoglycan lam giam d9 ding va
~m cua da.
Huy~t tuong giau tiSu du (Platelet-rich
plasma: PRP) da dugc chtmg minh la c6
kha nang kich thich cac thanh ph~n ch~t nSn
ngo~i bao bi t6n thuong do anh n~ng m~t
trai va t~o ra qua trinh t6ng hgp collagen,
nguyen bao s9·i m6i.
Acid hyaluronic la m()t pharr ill ai nu6c
c6 tv nhien trong ca th€, la thanh ph~n chu
y~u cua ch~t n~n ngo~i bao giup duy tri d9
~m cho da, giup tai t~o va phvc h6i cho 16p bi.
Tiem vi di€m rieng le PRP va acid hyal-
uronic d~u cho k~t qua di~u tri tre h6a da r~t
t6t. Theo ly thuy~t n~u k~t hgp hai phuang
phap nay se mang l~i hi~u qua di~u tri cao
han do acid hyaluronic cung c~p moi truong
c6 d9 nh6t va d() ~m ly tuang d€ cac y~u t6
tang truang ho~t d()ng t6t.
Nam 2016, Betul GU (Th6 Nh1Ky) ti~n
hanh di~u tri tre h6a da tren 94 b~nh nhan
v6i ky thu~t tiem vi di€m k~t hgp nay. Cac
b~nh nhan dugc rut khoang 12,5 ml mau,
sau d6 cho quay ly tam 20-50 phut cho d~n
khi h6ng c~u bi tach h~t khoi huy~t tuang.
Ph~n PRP dugc chi~t ra va pha k~t hgp v6i
0,5 ml acid hyaluronic d~ng gel 3,5% va
0,5 ml procaine. Sau khi YO cam bing thu6c
boi te khoang 30-40 phut, cac b~nh nhan
dugc ti~n hanh tiem vi di€m trong 16p bi
va h~ bi dung d!ch k~t hgp nay v6i d9 sau
kim khoimg 5-6 mm (kim 300, d9 dai kim
Ph6i hQ'p tiem vi di~m v&i cac ky thu~t khac
13 mm) cho toan b9 vung m~t va c6. C6 hai
giai do~n di~u tri: t~n cong va duy tri. Giai
do~n t~n cong g6m ba dgt di~u tri, each
nhau 3-4 tu~n. Giai do~n duy tri thvc hi~n
nam dgt, each nhau 8-10 tu~n. K~t qua cho
thiy sau hai d~n ba dgt diSu tri, cac b~nh
nhan d~u c6 sv cai thi~n d~n cac n~p nhan
va mau s~c da, d~c bi~t vung quanh m~t. d
cac dgt di~u tri ti~p theo, da giam kho va
giam tinh tr~ng dan m~ch do d9 day va d9
~m cua 16p bi dugc phl)C h6i. Sau sau dgt
di~u tri, nghien ctru cho th~y cac n~p nhan
h~u nhu bi~n m~t, cai thi~n luon ca tinh
tr~ng da chung nhao a vling m~t va c6. Tuy
nhien, d6i v6i ranh mlii rna sau, n~p nhan
quanh moi tren, duang vi~n ham ghi nh~n
sv cai thi~n it, c~n k~t hgp them cac phuang
phap khac nhu tiem ch~t lam d~y, song sieu
am h()i tl) ... cho cac vung nay.
Nam 2017, tac gia Barbara cling ap
dvng phuang phap tiem vi di€m k~t hgp
gifra PRP va acid hyaluronic (2ml PRP va 2
ml acid hyaluronic khong c6 lien k~t cheo)
cho 31 b~nh nhan Phap. Qua trinh di~u tri
dugc thvc hi~n ba dgt, each nhau m6i 4
tu~n. Tru6c h~t, Barbara dung 1 ml dung
d!ch k~t hgp tiem sau khoang 5 mm trong
bi (kim 320). Sau d6, tac sir dvng kim Ian
va boi 3 ml dung djch k~t hgp con l~i len
vung da Ian kim. Danh gia hi~u qua di~u tri
a cac thai di€m 1, 3, 6 thang sau l~n di~u
tri cu6i. K~t qua cho th~y tinh tr~ng lao h6a
da cua t~t ca b~nh nhan d~u cai thi~n r~t
t6t, cac n~p nhan giam, da min mang va ~m
han, khong ghi nh~n c6 tac dvng phl) nao
xay ra.
M()t sv k~t hgp tiem vi di€m khac v&i
acid hyaluronic cling r~t thu vi, d6 la k~t hgp
v6i botulinum toxin. Nhu chling ta da bi~t
hi~n nay xu hu6ng th~m my thuang dung
phuong phap tiem vi di€m botulinum toxin
nhu m()t phuong phap tre h6a toan di~n cho
59 ~
~ I
h);

Da lieu th~m my
toan b<) khuon m~t. v 6i kY thu~t tiem nong
trong bi va pha loang, tiem vi di~m botulinum
toxin khong gay li~t ca hoan toan, chi lam
giam hot;tt d<)ng cua cac sgi ca phia tren, giup
cai thi~n cac n~p nhan; d6ng th(yi con giup
cai thi~n k~t du da, giam nhem, thu nh6 16
chan long. Chinh vi v~y, vS m~t ly thuy~t vi~c
tiem vi di~m k~t hgp gifra botulinum toxin va
acid hyaluronic se mang lt;ti lgi ich han rimg
phuang phap diSu tri rieng le, wa cai thi~n ca
n~p nhan d<)ng va n~p nhan tinh, vira cai thi~n
k~t du da, d9 ~m, giam nhon .. .
Nam 2014, tac gia Kim JS ti~n hanh
diSu trj tre h6a cho 50 b~nh nhan Han Qu6c
v6i Icy thu~t tiem vi di~m k~t hgp nay. Dung
dich k~t hgp bao g6m 1ml acid hyaluronic,
1 ml ( 40U) incobotulinum toxin va 1 ml nu6c
mu6i sinh ly. Sau khi vo cam b~ng thu6c hoi
te khoang 30-40 phut, cac b~nh nhan dugc
ti~n hanh tiem vi di~m trong 16p bi va ht;t
bi dung dich k~t hgp nay b~ng may tiem c6
d<) sau kim la 1 mrn (kim 32G) cho toan b<)
vling m~t. Qua trinh diSu trj chi thvc hi ~n
m<)t J§n. K~t qua sau hai tu§n cho thfty c6
S\f cai thi~n cac n~p nhan va mau S~C da, da
sang han, min mang va san ch~c han a tftt ca
cac b~nh nhan. Hi~u qua diSu td nay duy tri
keo dai dugc 6 thang.
Ngoai cac n ~p nhan, qua trinh lao h6a
da a nguai chau A con bi~u hi~n a sv bi ~n
d6i vS mau s~c , vi dv nhu nam rna. Ca ch~
b~nh sinh cua nam rna vftn chua r6, lien
quan d~n vi~c ti ~p xuc v6i anh n~ng m~t
trai, bao g6m ca tia eve tim A, tia C\fC tim
B, anh sang nhin thfty, thai ky, diSu tri n<)i
ti~t , y~u t6 gen va tang sinh mt;tch mau. Do
ca ch~ b~nh sinh phuc tt;tp nen vftn chua c6
phuang phap diSu tri rieng le nhanh chong
va dut di~m nam rna.
Hi~n nay c6 nhiSu nghien cuu cho thfty
vai tro cua tiem vi di ~m acid tranxemic trong
disu tri cac tinh trt;tng tang s~c t6 nhu nam
rna, tang s~c t6 sau viem, tang s~c t6 do anh
n~ng m~t trai ... thong qua ca ch~ uc ch~ v i~c
chuy~n plasminogen thanh plasmin, ru d6
lam giam hot;tt d<)ng cua men tyrosynase,
giup giam sv hinh thanh s~c t6. Ben qnh d6,
vitamin C cling da dugc ghi nh~n c6 vai tro
tre h6a da khi dung tho·i gian keo dai. G§n
day, glutathione dugc dS c~p nhiSu d~n vai
tro lam tr~ng da thong qua cac ca ch~ nhu
bftt hot;tt trv·c ti ~p h~ th6ng kinase trong t~
bao s~c t6, tac d<)ng gay bi~n d6i sv san xuftt
eumelanin thanh pheomelanin, lot;ti b6 cac
g6c tv do.
Chinh vi v~y vS m~t ly thuy~t , vi~c
tiem vi di~m k~t hgp gifra acid tranxemic,
vitamin c va glutathione se mang lt;ti lgi ich
han rung phuang phap rieng Ie trong diSu
tri nam rna.
Nam 2018, tac gia Iraji F ti ~n hanh diSu
trj nam rna cho 30 ph\l nfr Iran. Nghien cuu
dm;Yc chia lam 2 nh6m: nh6m 1 tiem vi di ~m
dung djch k~t hQp A (acid tranxemic 4mg/
ml, vitamin c 3% va glutathione 2%), nh6m
2 tiem vi di~m dung dich k~ t hgp B (acid
tranxemic 4mg/ml, vitamin C 3%). Qua
trinh diSu trj dugc thvc hi~n sau l§n, each
nhau m6i hai tu§n. K~t qua nghien cliu cho
thfty sau 12 tu§n, a ca hai nh6m dSu c6 S\f
cai thi~n vs s~c t6, giam tinh trt;tng nam rna,
ghi nh~n hi~u qua disu tri cao han a nhom 1.
Nhu v~y, cac nghien cuu cho thfty sv k~t
hgp trong tiem vi di ~m c6 th ~ mang lt;ti hi~u
qua diSu tri th~m my cao.
Ph6i hqp tiem vi di~m v6i cac ky thu~t khac
Qua trinh lao h6a bi ~u hi~n v6i khuon
m~t nhan nheo, chay x~ lien quan d~n tac
d<)ng trQng lvc, co ca, mftt th~ tich, SIJ tieu
giam va dich chuy€n cua cac l6p rna nong va
16p mo· sau, tieu xuang. Vi v~y, khi diSu tri
khuon m~t lao h6a d n phan tich va k~t hQp
cac phuang phap th~m my v6i nhau.

M(>t nghien dru v€ k~t hqp di€u tri
tre h6a da v6i laser vi di~m Fraxel, tiem
vi di~m botulinum toxin va tiem acid hyal-
uronic c6 d(> cling thftp duqc ti~n hanh tren
45 b~nh nhan Y. Tru6c h~t, tac gia di€u tri
nam dqt laser Fraxel 1550 nm, each nhau
m6i ba tu~n . Sau d6, cac b~nh nhan duqc
di€u tri tiem vi di~m botulinum toxin va
cu6i cling la tiem acid hyaluronic. K~t qua
sau 12 thang theo doi, c6 98% b~nh nhan
nh~n thfty da sang han, min mang va san
chile han, 68% b~nh nhan cai thi~n cac n~p
nhan va 98% giam nhcm da.
Ben qmh cac nghien cuu danh gia S\f
k~t hqp trong di€u tri tre h6a x6a nhan, con
c6 cac nghien cliu v€ S\f k~t hqp trong di€u
tri nam rna.
Nam 2017, tac gia Betul GU ti~n hanh
danh gia hi~u qua di€u tri k~t hqp gifra tiem
vi di~m vitamin C va acid salicyclic trong
nam rna. Nghien CllU th\fC hi~n tren 50 ph\l
nfr duqc chia lam hai nh6m. Ca hai nh6m d€u
duqc di€u tri v6i acid salicyclic 30% m6i 2
tu~n trong 2 thang. Rieng nh6m A k~t hqp
them tiem vi di~m vitamin C (5ml vitamin C
chua 500 mg acid ascorbic). K~t qua nghien
cuu sau l~n di€u tri cu6i cho thfty chi s6 danh
gia d(> n~ng cua nam rna (Melasma Area and
Severity Index score: MASI score) c6 cai
thi~n a ca hai nh6m va cao han a nh6m c6
S\f k~t hqp gifra tiem vi di~m vitamin C va
acid salicyclic, tuy nhien S\f khac bi~t nay
khong c6 y nghia th6ng ke.
M(>t nghien cuu khac duqc ti~n hanh
t<;ti Ai C~p (20 18) so sanh hi~u qua di€u tri
gifra 3 nh6m: nh6m 1 k~t hqp laser vi di~m
C02 v6i b6i acid tranxemic, nh6m 2 k~t
hqp laser vi di~m C02 v6i tiem vi di~m acid
Ph6i hqp tiem vi diem v&i cac ky thu~t khac
tranxemic va nh6m 3 chi lam laser vi di~m .
Trong nh6m 1, acid tranxemic duqc b6i
ngay l~p tuc sau khi lam laser. Con nh6m 2,
tiem vi di~m acid tranxemic duqc th\fc hi~n
tru6c khi lam laser. Qua trinh di€u tri g6m
5 l~n , each nhau 4-6 tu~n. K~t qua nghien
cuu sau l~n di€u tri cu6i 2 tu~n cho thfty chi
s6 MASI cai thi~n a ca 3 nh6m, cao nhftt Ia
a nh6m 3 (chi di€u tri laser vi di~m CO),
k~ d~n la nh6m 1 (k~t hqp laser v6i boi acid
tranxemic) va cu6i cling la nh6m 2 (k~t hqp
laser v6i tiem vi di~m acid tranxemic ). Tuy
nhien, chi s6 melanin (do bAng may Der-
macatch dung d~ danh gia luqng melanin
cua b€ m~t) cho thfty chi s6 nay a nh6m 2la
thftp nhftt. Nhu v~y, tiem vi di~m acid tranx-
emic c6 lqi ich trong vi~c h<;tn ch~ tinh tr<;tng
tang sic t6 sau viem khi lam cac thu thu~t
CO xam lftn, vi d\} nhu trong nghien Clru nay
Ia laser vi di~m C02. K~t qua nghien nay
tuang tv v6i bao cao cua tac gia Rattima
Srieakpanit cho thfty lqi ich cua vi~c tiem
vi di~m acid tranxemic sau thvc hi~n laser
N_d:r:AG 532 nm se giup giam nguy ca tang
sac to sau viem.
Tuy nhien, k~t qua nghien cliu cho thfty
vi~c tiem vi di~m tru6c khi lam laser kh6ng
bi~u hi~n cai thi~n tinh tr<;tng nam rna cao
han, c6 th~ do tiem vi di~m acid tranxemic
dn di€u tri lien ti~p nhi€u dqt each nhau 1-2
tu~n . N goai ra, vi~c k~t hqp di€u tri chung
trong cling m(>t thai di~m se t<;to ra pharr
ung viem nhi€u han, d~n d~n giam hi~u qua
trong di€u tri nam rna.
Nhu v~y, cac nghien cliu cho thfty sv k~t
hqp tiem vi di~m v6i phuang phap khac v~n
c6 lqi ich trong di€u tri th~m my.

..
Da lieu tham my
Bang 2. Tom tM m(>t s6 nghien cU>u v~ k~t hQ'p di~u tr! tiem vi di ~m
Tile gia
I Nam I Quoc gia
IN I Nghien cU>u
I Kl!t qua
Betul GU
2016
Tho NhT Ky
94
PRP + HA
Cai thi$n t6t
Barbara H
2017
Phap
31
PRP + HA
Cai thi$n t6t
Kim JS
2018
HEm Qu6c
50
HA + BoNT
Cai thi$n t6t
lraji F
2018
Iran
30
So sanh 2 nh6m:
Nh6m k~t hQ'p ca 3 cho k~t
-TXA + vit C +glutathione
qua t6t hO'n
-TXA + vit C
Bertossi D
2019
Iran
45
Laser + BoNT + HA
Cai thi$n t6t
Betul GU
2017
Th6 NhT Ky
50
So sanh 2 nh6m:
Nh6m k~t hQ'p cho k~t qua
-SA 30% + TXA
t6t hO'n
-SA30%
Tawfic SO
2018
AiCAp
30
So sanh 3 nh6m:
cai thi$n
nhi~u nhflt Ia
-Laser C02 + b6i TXA
nh6m la_ser C02, k~ d~n Ia
nh6m ket hQ'p b6i TXA
-Laser C02 + tiem vi di~m
TXA
-Laser C02
KETLU~
Qua trinh Hio h6a tac d()ng d~n toc'm b()
c~u true giai ph~u cua vung m~t. Vi v~y,
khi di€u tri th~m my tre h6a khuon m~t phai
pharr tich S\1' bi~n df>i a cac lap va c~n k~t
hgp nhi€u phuang phap di€u tri vai nhau.
Trang ky thu~t tiem vi di~m , c6 th~ ph6i
hgp cac hoc;tt ch~t vai nhau (vd. HA + PRP;
HA + BoNT; TXA + vit C +glutathione ... )
hay ph6i hgp tiem vi di~m vai cac ky thu ~ t
khac nhu tai tc;to da b~ng h6a ch~t, laser ...
d~ cho hi~u qua t6i uu. Tuy nhien, c~n c6
nhi€u b~ng chung han nfra tu cac nghien
Clru lam sang CO gia trj.
TAl LI~U THAM KHAO
I.
Balevi A eta!. Salicylic acid peeling combined with
vitamin C mesotherapy versus salicylic acid peeling
alone in the treatment of mixed type melasma: A
comparative study. Journal Of Cosmetic And Laser
Therapy. 20 17; 19(5):294-299.
2.
Barbara H. Efficacy of autologous platelet-rich plas-
ma combined with hyaluronic acid on skin facial re-
juvenation: A prospective study. JAm Acad Derma-
to/. 2017;77(3):584-586.
3.
Bertossi D et al. The skin rejuvenation associated
treatment- Fraxel laser, Microbotox, and low G
prime hyaluronic acid: preliminary results. Lasers in
Medical Science. Published online: 14 Feb 20 19. doi:
I 0.1007 Is I 0 I 03-0 19-02738-z.
4.
Ulusal BG. Platelet-rich plasma and hyaluronic acid
- an efficient biostimulation method for face rejuve-
nation. Journal of Cosmetic Dermatology. 2017 Mar;
16( 1):1 12-11 9.
5.
Iraji Fetal. Efficacy ofmesotherapy with tranexamic
acid and ascorbic acid with and without glutathione
in treatment of melasma: A split face comparative
trial. J Cosmet Dermatol. 20 19 Feb 8. doi: 10.1111 /
jocd.l2874.
6.
Kim JS. Clinical Effects on Skin Texture and Hy-
dration of the Face Using Microbotox and Micro-
hyaluronicacid. Plast Reconstr Surg Glob Open.
20 l8;6:e 1935.
7.
Tawfic SO et al. Assessment of Combined Fractional
C02 and TranexamicAcid in Melasma Treatment. La-
sers in Surgery and Medicine. 2019 Jan;5l(l ):27-33

~
cHAM SOC DA viJNG QUANH MAT
TOM TAT
Vung da quanh mat Ia nai m6ng nhflt ca th~, de bj t6n thU'ang va c6 nhCmg khac nhau
v~ sac t6, mr;Jch mau, oijc ailim cflu true giai ph~u cua moi ngU'&i, ti~n trinh lao h6a va cac
r6i lor;Jn n¢i khoa oi kern. NhCmg tinh trr;Jng b~nh ly thU'&ng gijp a vung nay Ia quang tham
quanh mat, bQng ma dU'&i mat va v~t nhan quanh mat. Can c6 m¢t chi~n IU'Q'C cham s6c,
ai~u tri toan di~n dlfa vao can nguyen, ph6i hQ'p nhi~u bi~n phap va phai GLrQ'c ca nhan h6a
ali c6 thli mang lr;Ji St.J' hai long cho t&ng khach hang.
D~ICUONG
Th~n thai cua m(>t ngm)'i th~ hi~n r6 net nhftt a c~p m~t va Ian da xung quanh no. Vung
da khu vvc nay mong nhftt CO" th~, dS bi t6n thuang, rftt c~n duqc cham soc va di~u tri bing
nhi~u phuang phap ph6i hqp.
QUANG THAM QUANH MAT (PERIORBITAL HYPERPIGMENTATION)
Tri~u chrrng Him sang
Da vling quanh m~t ho~c du6i mi m~t bi s~m mau, nau ho~c tim nh~t; ba du6i theo duang
cong cua h6c m~t, gi6i h~n kh6ng r6; d6i khi c6 dan mao m~ch. C~n phan bi~t qu~ng tham
v6i hi~n tuqng d6 bong ram do lao hoa, giam luqng rna du6i da, giam th~ tich xuang va day
ching tra nen long leo, ca chung xu6ng. Nghi~m phap keo dan vling da du6i mi m~t bing hai
ngon tay se thfty vling da do con tham nau nh~ ho~c hai xanh.
Nguyen nhan
Qu~ng tham quanh m~t co th~ do ba nhom nguyen nhan:
Ca dia di truy~n gay tich 1\1 s~c t6 qua muc t~i ch6,
Cftu true giai phfru vling quanh m~t: m6 rna du6i da it, da mong, cac m~ch mau dan, co
hi~n tuqng hemoglobin thoat m~ch, thoai hoa gay l~ng d(>ng hemosiderin
Cac nguyen nhan khac g6m: mftt ngu, tam tr~ng bu6n r~u (lam cac ca chung xu6ng),
cac b~nh ly gay tang S~C t6 nhu: S~ffi da, cac b~nh ly khac nhu viem da CO" dja, viem da
ti~p xuc di (mg, thoi quen cha xat da xung quanh m~t, sv lao hoa da do mftt collagen
va!ho~c elastin, mong da, tac dvng cua uv lam thay d6i cftu true thuqng bi. ..

Huang va cs da phan nh6m cac nguyen
nhfm thu<'mg g~p a qufrng tham nhu sau:
Do tang s~c t6 melanin don thufrn 5%,
Do thay d6i c~u true giai ph~u vting
da duai mi m~t 3%,
Do m<;tch mau (thu6ng c6 mau xanh
ho~c hai tim) 14%,
H6n hqp cua 3 lo<;ti tren 78%.
Di~u trj
Cac lot~-i thubc thoa
Retina ids la d~n xu~t vitamin A c6 tic d-t,mg
giam sv xu~t hi~n cua qufrng tham a vling
duai 6 m~t. Chung thuc dAy sv t6ng hqp
collagen va thuc dAy vi~c tai t6 chile cac b6
collagen d~ cai thi~n lan da va ch~t luQllg da.
Chung cling lam giam ham luQllg melanin
t<;ti ch6.
Hydroquinone n6ng d9 th~p nhu hydro-
q~in~ne 2-4% thu<'mg dud~ d<;tt duqc giam
sac t6.
Kojic acid cling c6 tic d\lllg ngan ch~n t6ng
hqp melanin.
Arbutin la m(>t chiSt xu~t cua la cay nam
vi~t qu~t, ho~c qua vi~t qu~t. N 6 uc chS ho<;tt
d(>ng tyrosinase va cling uc chS SlJ truang
thanh melanosome. N6 thu<'mg duqc dung
vai n6ng d9 3%
Peptide: Hi~n nay, c6 hon 25 c6ng thuc pep-
tide khac bi~t dUQ'C Slr d1,1ng trong CaC hqp
ch~t duqc truSt kS d~ cai thi~n ch~t luQllg
da. Cac phan m nay ho<;tt d(>ng trong rna tr~n
ngo<;ti bao (ECM) trong da d~ thuc dAy sv
hinh thanh collagen. Cac peptide nhu pal-
mitoyl pentapeptide-4 kich thich ECM diSu
chinh ho<;tt d(>ng cua nguyen bao sqi d~ tang
luQllg collagen va fibronectin lo<;ti I va III.
Col van L va cs (20 19) da danh gia hi~u
qua va sv dung n<;tp cua kern thoa c6 chua
Low Molecular Weight Heparan Sulfate
(LMW/HS) tren 15 nguai sau 12 tufrn. KSt
qua: 93% giam qufrng tham va 73% giam
b<;mg m~t.
Kern chimg ndng va kern du:ong drn la 2
thanh phfrn quan trong cfrn thvc hi~n xuyen
su6t trong qua trinh cham s6c phong va tranh
qufrng tham m~t.
Cac phuung phap khac
Tai t90 da bJng h6a chdt: Phuang thuc nay
c6 hi~u qua trong vi~c diSu tri cac qufrng
tham do hi~n di~n cac s~c t6 b~t thuang
tren da.
Vavouli va cs dung trichloroacetic TCA
3,75% va lactic acid 15% cho 30 BN bi
qufrng tham quanh m~t vai type da II, III va
IV, m6i tufrn 1 lfrn trong 4 tufrn. 93,3% dip
ilng t6t. Hi~u qua keo dai > 4 thing.
u~ tang hi~u qua diSu tri, nen dung
tretinoin va hydroquinone thoa 2 tufrn truac
khi dung TCA. Tic d1,1ng ph1,1 cua phuong
phap nay la c6 th~ g~p tang s~c t6 sau viem
t<;ti ch6.
IP L: kich thuac dfru chiSu cua IPL thu<'mg
gay kh6 khan trong diSu tri vling da quanh
m~t. Cfrn phai eve ky cAn th~n khi su d1,1ng
IPL a vling quanh m~t vi da c6 bao cao t6n
thuong m~t sau diSu tri IPL a vling nay.
Q-switched lasers
Watanabe va cs dung QS Ruby laser
(694nm) 2-4J/cm2, spot size 5mm; 1,5Hz;
b~nh nhan c6 cai thi~n sau 1- 5 lfrn diSu trj.
Xu et al (Trung Qu6c) diSu tri cho 30
BN b~ng QS Nd-YAG spot size 3,5 mm, 4,2
J/cm2 2 pass, 8 dqt each quang 3-5 ngay. KSt
qua cai thi~n so% dSn 75% sau 3 thang va 6
thing. Kh6ng c6 tic d1,1ng ngo<;ti y.
Pulsed-Dye Lasers
Laser xung mau (585 and 595 nm) duqc
chi dinh diSu tri ph6i hop cho cac tru<'mg
hqp qufrng tham lien quan vai m<;tch mau.
Goldman diSu tri dan m<;tch n6ng vai spot

size 7mm, 6-8ms va 9 - 12 J/cm2• 3 l~n v6i
each quang 4-8 tu~n c6 hi¢u qua.
Chdt lam ady axit hyaluronic
Chftt b6 sung axit hyaluronic (HA) da
tr6 thanh phuong phap diSu trj duqc h.ra
chQn trong nhi~u truemg hqp de giai quySt
cac duemg vi~n du6i mit bftt thuemg c6 the
d~n dSn qu~ng thfnn.
Microneedling
Kontochristopoulos va cs (20 16) da kSt
hqp microneedling va trichloracetic acid
10% peels cho 13 BN nfr bi qu~ng tham
quanh mit c6 type da tlr II dSn IV. 94% BN
dap (rug t6t, theo doi sau 4 thang kh6ng thfty
tai phat.
BQNG MO nucn MAT (PUFFINESS)
Nguyen nhan
BQng rna du6i mit Ia m{)t m6i quan tam
v~ thftm my thuong g~p, do nhi~u nguyen
nhan khac nhau.
Trong m{)t phan tich cua 114 d6i tuqng
(67 nam gi6i va 47 phv nfr, tu6i trung binh
52 tu6i, d{) tu6i tir 23-76), Goldman va cac
c{)ng sv kSt lu~n cac nguyen nhan sau:
Cham s6c da vung quanh mM
-
Go rna thftp va h6c mit sau (52%)
-
Svp rna vting quanh mit ( 48%)
-
Da nhao va t6n thuong da do anh
ning (35%)
U dich mi mit (32%)
-
Tang ho<;tt d{)ng cua CO' vong mi (Or-
bicularis) (20%)
-
Duemg vi~n tam giac go ma (Triangu-
lar cheek festoon) (13%).
Di~u trj
ThuiJc thoa t~i chJ
Retinoids va cac peptid co the lam san chic
vting da du6i mi mit, lam giam kich thu6c
cua bQng mit.
Cac lo<;ti kern s~n c6 tren thj tru(mg
thuemg ph6i hqp cac thanh ph~n sau de dem
l<;ti hi¢u qua giam bQng mit khi cham s6c
h~ng ngay trong mQt thai gian dai. Cac c6ng
thuc d6 thuemg c6: NeoGlucosamine™
(melanin production inhibitor), palmitoyl
oligopeptide, palmitoyl tetrapeptide-7, to-
copheryl acetate (vitamin E), sodium hy-
aluronate, caffeine, Malus domestica fruit,
cell culture extract (apple stem cell extract),
cafein, ...
Cac phU'o·ng phap khac
Radiofrequency (RF)
va High Intensive
Focus Ultrasound (HIFU): pha huy vi diem
cac SQ'i collagen va elastin CU, CO' the Se tai
t<;to collagen va elastin, lam cho m6 da san
chic hon.
Chdt lam ady axit hyaluronic
Goldberg mieu ta ba vung quanh mit c6
the b6 sung chftt lam d~y: Vung r6ng quanh
h6c mit (orbital rim hollow), vting r6ng go
rna (zygomatic hollow) va vung r6ng nga ba
vach ngan (septal confluence). Nhfrng vting
65 ~
4r

giai ph~u nay tuong frng v6i S\f g~n b6 m~t
thi ~t gifra da va cac mo sau han va xuong
dugc t~o ra b6i day ch~ng m~t-go rna ( orbi-
tozygomatic ). Tiem t[\fc ti~p ch~t lam d~y
vao cac c~u true nay c6 the giup rna r('>ng
cac day ch~ng, lam rna cac duang vi~n trong
vling quanh h6c m~t.
Laser b6c tach: la m('>t cong C\l m~nh vira
giam s~c t6 cua qu~ng tham (thuang di kern
v6i bQng m~t) va tai t~o collagen lam san
ch~c vling da du6i mi m~t.
NEP NHAN QUANH MAT (PERIOR-
BITAL WRINKLES)
Nhu a cac vling da khac, n~p nhan
quanh m~t la bieu hi~n cua S\f lao h6a, do
S\f tich h1y cua ti~p XUC anh n~ng , ti~n Slr gia
dinh va n~p s6ng.
Cac phuong phap di~u trj g6m c6:
Kem thoa lf!-i chb
Retinoids
(tretinoin, Retin-A, Renova).
Trang s6 cac phuong phap di~u trj y t~, day
la each dugc chung minh va hi~u qua nh~t
de cai thi~n cac d~u hi ~u lao h6a chiing lwn
nhu s~c t6 khong d~u , d('> nham va nhan.
Bang 1. Tong hQ'p cac phU'O'ng phap dieu trj va cham s6c da vung quanh mat
Cac phLPO'ng phap
I
QUANG THAM MAT I BONG 01.1'6'1 MAT I NEP NHAN QUANH MAT
dieu trj/cham soc
Periorbital hyperpigmen-
Puffiness
Periorbital wrinkles
tation
Sunscreeen
+
+
+
Tretinoin
+
+
+
Hydroquinone
+
-
-
Kojic acid
+
+
+
Arbutin
+
-
-
Nh6m Vitamin A, C, E,
+
+
+
Chong goc tl,l' do
Peptide
+
+
+
OU'ang am
+
+
+
Chemical peeling
+
+
+
IPL
-
-
-
Laser s+
-
-
Laser mc;~ch mau
+
-
-
Laser b6c tach
+
+
+
RF HIFU
-
+
+
Filler
+
+
+
Botulinum toxin A
-
-
+
Microneedling
+
+
+
PRP
-
+
+

Axit alpha-hydroxy: fHy 1<1 nhfrng cai gQi la
«axit trai cay» va bao g6m glycolic va axit
lactic. Cac ch€ ph~m chua cac axit boa qua
nay kha an toan va chi gay kich ung nht; va
t~m thoi
Chdt ch6ng oxy hoa: Chung bao g6m
vitamin A, C va E, cling nhu beta-carotene.
Duong dm: Nhfrng ch~t nay c6 th@ lam
cho n€p nhan tra nen it duqc chu y han.
Ted tc;zo da bdng hoa chdt: su d1,mg cac thanh
phfrn nhu axit salicylic va axit trichloroacetic
va tham nh~p sau han vao da.
Kem ch6ng ndng va duong dm.
RF va HIFU: Son va cs (20 16) dung ky thu~t
monopolar radiofrequency (MRF May Duet
RF; Eunsung Global Inc., Wonju, Korea) d@
di~u tri giam n€p nhan quanh m~t cho 70 BN
Han Qu6c, 3 lfrn m6i lfrn each nhau 2 tufrn.
Theo d6i 1 thang sau khi ngung di~u tri th~y
giam 15,9% cac n€p nhan.
Cac phuong phap khac: Laser tai t~o b~ m~t ,
tiem ch~t lam dfry, gay li ~t ca b~ng Botox.
KETLU~N
Cac t6n thuang vung da quanh m~t
thucmg do nhi~u lo~i nguyen nhan ph6i
hqp: tang s~c t6 melanin t~i ch6, thay d6i v ~
m~ch mau, d~c di@m cftu true giai ph~u cua
m6i nguai, ti€n trinh Hlo h6a va cac r6i lo~n
n<)i khoa di kern. Cfrn c6 m<)t chi€n luge
cham s6c toan di~n dva vao can nguyen,
ph6i hqp nhi~u bi~n phap va phai duqc ca
nhan h6a d@ c6 th@ mang l~i st,r hai long cho
tung khach hang.
Cham soc da vung quanh m~h
T AI LI~U THAM KHAO
I.
Catherine J Hwang, (20 16), Periorbital lnjectables:
Understanding and Avo iding Complications, J Cutan-
Aesthet Surg. 201 6 Apr-Jun; 9(2): 73- 79.
2.
Col van L, Fleck T, Vega VL. (20 19) Global periorbit-
al skin rej uvenation by a t? pical eye cream contain-
ing low mo lecular weight heparan sulfate (LMW-HS)
and a blend of naturally derived extracts. J Cosmet
Derma to!. 20 19 Apr; 18(2):530-538.
3.
Huang YL, Chang SL, Ma L, et al.(20 14) Clinical
analysis and classification of dark eye circle. Int J
Dermatol. 2014;53(2): 164- 170.
4.
Ivan Yrcek, Omar Ozgurl , Tanuj Nakra (201 6) In-
fraorbital Dark Circles: A Review of the Pathogen-
esis, Evaluation and Treatm ent J Cutan Aesthet Surg
20 16;9:65-72.
5.
Kontochristopoulos G, Kouris A, Platsidaki E. (20 16)
Combination ofmicroneedling and I 0% trichloroace-
tic ac id peels in the management of infraorbital dark
circles. J Cosmet Laser Ther. 20 16 Oct; 18(5):289-92.
doi: 10.3 109/ 14764 172.20 16. 11 57363. Epub 20 16
Apr 15.
6.
Rashmi Sarkar, MD, et a! (20 16) Peri orbita l Hyper-
pigmentation: A Comprehensive Review (J Clin Aes-
thet Derma to/. 20 16;9( I)
7.
Sarah A. Vickery, et al, (20 16), Eye Cosmetics,
Cosmetic Dermatology Products and Procedures,
2nd edi tion, John Wiley & Sons, Ltd, The Atrium,
Southern Gate, Chichester PO 19 8SQ, UK Col.
8.
Song Hee Han, Yeong Min Yoonl , et al (201 8)
Usefu lness of Monopolar Thennal Radiofrequency
Treatm ent for Periorbital Wrinkles Ann De1matol
Vol. 30, No. 3, 201 8.
9.
Suh DH, Oh YJ, Lee SJ, et al. (201 2) An intense-fo-
cused ultrasound tightening for the treatment of infra-
orbital laxity. J Cosmet Laser Ther. 20 12; 14:290- 5.
I 0. Vavouli C, Katsambas A et a! (20 13) Chemical peel-
ing with trichloroacetic acid and lactic acid for in-
fraorbita l dark circles. J Cosmet Derma to!. 201 3
Sep; l2(3):204-9. doi: IO.llll /jocd.l 2044.
II. Wendy W. Lee, M.D. et a! (20 12) Ocular Damage
Secondary to Intense Pulse Light Therapyto the Face
Ophthal Plast Reconstr Surg, Vol. 0, No. 0, 2011

~
_,
K
THIET BI LAN KIM VI DIEM
•
TlJ DONG DERMAPEN
•
•
x
f...
v
TRONG DIEU TRI NEP NHAN DA
TOM TAT
Dermapen, thi~t bj /an kim vi ditJm tv d{)ng (Automated microneedling) c6 hi~u qua va
an toan trong ditw trj tre h6a da. No cOng dLK;Yc sif dt,mg phoi hqp v&i cac phU'ang phap khac
dtJ di~u trj hi~u qua cac tinh tr?ng khac nhU' tang siic to, s~o mt,m ... Hi~n nay c6 rat nhi~u
thi~t bj nay d~n til' nhi~u c6ng ty khac nhau nen can phai can th~n kitJm djnh dQ an toan va
hi~u qua cua til'ng lo?i trU'&c khi sif dvng.
GIOITHI¢U
Uin kim vi di ~m , microneedling (MN), dugc xem nhu Ia m9t li ~u phap gay tang sinh
collagen b~ng m(>t c6ng C\I xam l~n t6i thi ~ u d~ dieu tri m9t s6 tinh tr~ng trong th~m my dao
Nam 2006, Ti~n sl Desmond Fernandes da phat tri ~n san phAm MN d~u tien, Dermaroller®
(Dermaroller Deutschland GmbH, Wolfenbuettel, Dire )0 Ca sa khoa hQc cua MN la dt,ra vao
ca ch~ gay ra cac v€t thuang sieu nh6 b~ng cac d~u kim nh6, sau d6 da se tnii qua qua trinh
Janh thuang, tai t~O collagen va dua d€n SlJ tang sinh thugng bi.
M9t lo~t cac thi€t bj MN da dugc phat tri ~n d~ dieu tri SyO va n€p nhan, cho phep tre h6a
da va Cell thi~n d9 min cua lan dao Thtr nghi~m lam sang trong vai nam qua da chtmg rninh
hi~u qua cua n6 trong dieu tri cac r6i lo~n s ~c t6 da va r~n dao
C6 nhieu thi€t bi microneedling bao g6m Dermaroller ho~c Dermapen® (Dermapen,
Salt Lake City, UT, Hoa Ky)o Dennaroller la m(>t thi€t bj dm tay v&i m9t con lan hinh tn,l
c6 g~n nhieu d~u kim nh6 c6 th~ lan tren be m~t da, da chieu v&i d9 sau ru 0,5 d€n 1,5 mmo
Nhieu m6 hinh khac nhau cling da dugc phat tri~n , bao g6m ca Beauty Mouse® (Dermaroller
Deutschland GmbH) bao g6m 480 kim d~ su d~;mg tren be m~t da r(>ngo Dermapen la m(>t
thi€t bi MN c6 16 xo, ho~t d(>ng nhu m9t cay but ch~y b~ng di~n o Cac thi€t bi khac su d\lng
c6ng ngh~ b6 sung d~ tich hgp cac ling d\lng trong MN nhu: Fractional RadioFrequency
microneedling (FRFM), DermaFrac TM (Genesis Biosystems, Lewisville, TX, Hoa Ky)o 0 0
Thi~t bi microneedling t\}0 d(>ng h i~n d~i da ngay cang thay th€ cac con lan da bai SlJ hi~u
qua va d~ Slr d\}ng cua n60 Cac thi€t bi t\]' d(>ng cho phep ngueri v~n hanh xac djnh d9 sau va
t~n su~t tham nh~p cua kim va ki~m soat khu V\IOC dieu trio

ThiE§t bj ian kim vi di~m tl,l' d(lng Dermapen trong di§u trj nE§p nhan da
Dennapen la mc6 dm t~o nhu m(ho~c pin), cung c~p mnhu con d~u d6ng lien we tren b~ m~t da.
Thi~t bi nay thucmg g6m c6: can hinh cay
but; h6 - 12 kim nh6, chi~u dai 0,5 d~n 2,5mm,
dung mkim cua hdi~u khi~n duqc t6c dso vai h9p kim (d9 sau cham vao da).
NGHIEN CUu VA KET QUA
Nam 2016, mhi~n t~i California, Hoa Ky nh~m danh gia
hi~u qua va an toan cua thi~t bi micronee-
dling tv d<)ng (Amiea Med, MT.DERM
GmbH, Berlin, Due) d~ tre h6a da m~t.
Thi~t k~ nghien cu·u: nghien Cll"U rna,
dan trung tam. D6i tuqng: 48 nguai ru 35
d~n 75 tu6i c6 d~u hi~u lao h6a da. Sau khi
d6ng y va th6a man tieu chi nh~n b~nh, b~nh
nhan duqc di~u tri b6n dqt lan kiem vi di~m
each nhau 30 ngay. BN duqc kham va ghi
nh~n 6· cac thai di~m ngay d~u, ngay 30, 60,
90 va 150 ngay sau l~n di~u tri d~u tien. Cac
bi~n s6: n~p nhan duqc danh gia b~ng each
su dvng thang phan dnhao da va ddanh gia b~ng each su dvng Thang phan dQ
Alexiades-Armenakas. Xac d!nh S\f cai thi~n
cua c~u true da va n~p nhan da cac vling
quanh m~t va quanh m6i b~ng c6ng ngh~
PRIMOS. Nghien cuu ding danh gia dS\f kb6 chiu va thai gian nghi du5ng.
K~t qua: Di~m cai thi~n trung binh t6ng
quat, vling quanh m~t, vling quanh m6i cua
da t~i cac thai di~m ngay 150, so vai ngay
0 l~n luqt la 1,23 ( d[CI]: 1.11, 1.34), 1.09 (CI 99%: 0.93, 1,26)
va 1,54 (99% CI: 1,33, 1,75). Cai thi~n c6
y nghla th6ng ke trong ba thang di ~m nay
cfing da duqc quan sat vao ngay 90. C~u
hinh PRIMOS cfing cho th~y c6 cai thi~n v~
n~p nhan va dQ min da. B~nh nhan dung n~p
t6t vai li~u trinh di~u tri, it dau, it kh6 chiu
va thai gian nghi du6ng it. Tac dvng phvla
nh6 va d~ dang quan ly.
K~t lu~n: Nghien ciru nay chung minh
r~ng sau b6n dqt di~u tri b~ng thi~t bi mi-
croneedling tv d<)ng cua Hang Amiea Med,
MT.DERM GmbH, Berlin, Due d~ cai thi~n
cac n~p nhan tren da m~t, b~nh nhan da
duqc cai thi~n dang k~ cac n~p nhan, dnhao da va dLi~u trinh di~u tri duqc dung n~p t6t vai it
dau, kh6 chiu va thai gian nghi du5ng it.
Tac dvng phvla nh6 va d~ dang xu ly.
BANLU~N
Microneedling, mdan gian c6 hi~u qua trong di~u tri n~p nhan
tren khu6n m~t, da nhao va cai thi~n d9 min
da. Trong qua trinh thu thu~t, cac v~t thuang
sieu nh6 duqc t~o ra trong 16-p nhu bi bai cac
vi kim. Ti~n trinh lanh thuang bao g6m mgiai do~n viem, tang truang t~ bao, ti~p theo
la giai do~n tang sinh va cu6i cling la giai
do~n tu su·a, v6"i kich thich tan sinh va hinh
thanh mSv· cai thi~n n~p nhan tren khu6n m~t
th~ hi~n hi~u ling tich lfiy tai t~o collagen
da lien ti~p va cfing da duqc ghi nh~n qua
cac nghien Clru khac. Nhfrng cai thi~n v~ S\}"
long leo cua da chu y~u Ia do collagen III
chuy~n d6i thanh collagen I, lam san ch~c
da. Vi qua trinh nay m~t 12 thang d~ hoan
thanh, nen k~t qua c6 y nghia th6ng ke da
chi c6 th ~ du9·c nhin th~y vao ngay 150
trong nghien cuu.
Nghien ctiu tren day da su dvng thi~t
bi microneedling tv d<)ng v6"i ten dang ky
thuang m~1 1a (Amiea Med, MT.DERM
69 ~

GmbH, Berlin, Due) d~ tn.~ h6a da rn~t va
k~t qua nghien ctm da dm;Yc d~ trinh len FDA
d~ xin dUQ'C phe duy~t. Thi~t bi nay chi gay
nhfrng V~t thuong sieu nho va chinh Slf lanh
thuong sinh ly cua ca th~ se lam tang sinh
collagen, qua d6 gay hi~u tmg tre h6a. D(l
sau t6i da cua kim xuyen qua da trong thi~t
bi nay Ia 1 ,5mm. Thi~t bj nay dang dUQ'C
ki~rn tra cac d~c tinh sau:
-
Thong s6 chinh cua thi~t bi nhu d(l
sau tham nh~p cua kim, t6c d(l dfun
cua kim.
-
Xac nh~n phan ung cua rn6 khi bi vi
kim darn vao bao g6m t6n thuong s~c
t6 va t6n thuong cac nhanh th~n kinh
va rn~ch rnau.
-
Sl! an toan va d~u d~n cua cac rnui
vi kim khi v~n hanh trong h(lp kim
(Cartridge)
-
Cac tieu chu~n an toan v~ di~n , tuong
thich di~n tlr v6-i cac thi~t bi khac.
-
Kha nang lay nhi~m
/
/
Hinh 1. Dermapen cua Amiea Med, MT.DERM
GmbH , Berlin, DU>c
SkinPen •Precision System
is the only legalfy
marketed & FDA Cleared
microneedling device in
the U.S.
Hinh 2. Dermapen Ma so DEN 160029 dLYQ'c FDA
chap thu~n
Cho d~n nay, chi c6 m(lt thi~t bi MN
tl,l' d(lng duy nh~t dUQ'C FDA cong nh~n vao
thang 1 nam 2018. 86 la SkinPen Precision
System, DEN 160029 v6-i chuc nang duy
nh~t Ia di~u tri st;o m1,m a m~t. FDA khong
chtrng nh~n cho thi~t bj nay CO Chll'C nang
cung dp qua da cac s<'m ph~m d~c tri nhu
my ph~m, thu6c ho~c ch~t sinh hQc.
Tuy nhien tren tht,rc
t~, Dermapen
va cac thi~t bi MN tl,l' d(lng khac da dUQ'C
nhi~u nha nghien cuu su d1,mg ph6i hQ'p v6-i
cac s<'m ph~m khac nhu thu6c ( du6-i d~ng
serum), PRP, RF, ... va da c6 nhi~u thanh
cong trong di~u trj r~t nhi~u b~nh nhu: St;O
illl,ln, ram ma, tre h6a da, giam cac n~p
nhan, n,mg t6c,day sung anh sang, ...
Dermapen c6 hi~u qua n~u duQ'c su
d1,1ng dung v6·i ll1Qt C0 Sa y hQC chtrng Clr
vfrng vang. f)~ dUQ'C luu hanh, Dermapen
dn qua mQt CUQC Sat h~ch nghiem tllC nhu
FDA da lam. Hi~n nay, tren thi tmong, xu~t
hi~n r~t nhi~u lo~i Dermapen d~n ru· Han
Qu6c, Trung Qu6c .. . va dUQ'C su dl,lng r(lng
rai va bai nhi~u ngm)i: bac Sl, ky thu~t vien
th~m my da va th~m chi st:r d1,mg t~i nha. Vi
qua nhi~u san ph~m nhu th~ nen khi su dl,lng
chung ta dn rn(lt ki~m dinh nghiem rue v~
cac bQ ph~n va chu·c nang ella n6.

Thiet bi ian kim vi di~m tl,l' d(>ng Dermapen trong di€lu tri nep nhan da
KETLU~N
Dennapen la rn()t lo(;li thi~t bi micronee-
dling tv d()ng c6 hi~u qua trong cai thi~n cac
tinh tn;mg nhan da, lao h6a da, s~o m1,m, tang
s~c t6, n,mg t6c ... N6 c6 th~ dung rieng Ie
ho~c ph6i hqp v6i cac plmang phap khac.
Tuy nhien, d.n dn th~n khao sat cac tieu chi
an toan va hi~u qua cua tung lo(;li thi~t bi,
rung nha san xuftt d~ su dl,lng.
TAl LI~U THAM KHAO
I.
Alexiades-Arrnenakas M. A quantitative and compre-
hensive grading scale for rhytides, laxity, and photoa-
ging. J Drugs Dermatol. 2006;5(8): 808- 809.
2.
Alexiades-Arrnenakas M, Rosenberg D, Renton B, et
al. Blinded, randomized, quantitative grading com-
parison of minimally invasive, fractional radiofre-
quency and surgical face- lift to treat skin laxity. Arch
Dermatol. 20 I 0;146(4):396-405.
3.
Atkins D, Frodel J. Skin rejuvenation in fac ial sur-
gery. Facial ?last Surg. 2006;22(02): 129- 139.
4.
Brandon E. Cohen, BS, and Nada Elbuluk, MD, MSc,
Microneedling in skin of color: A review of uses and
efficacy, JAm A cad Dermato/ 2016;74·348-55.
5.
Christopher lriarte,Olabola Awosika, et al, Review of
applications of microneedling
in dermatology. Clinical, Cosmetic and investigational
Dermatology 20 I 7.· I 0 289- 298
6.
Glynis Ablon, Safety and Effectiveness of an Au-
tomated Microneedl ing Device in Improving the
Signs of Aging Skin, J Clin Aesthet Dermatol.
2018;11(8):29- 34
7.
Hou A, Cohen B, Haimovic A, Elbuluk N. Micronee-
dling: a comprehensive review. Dermatol Surg.
20 17;43(3):321- 339.
8.
Lemperle G, Holmes RE, Cohen SR, Lemperle SM.
A classification of facial wrinkles. Plast Reconstr
s~ug. 2001;108(6):1735- 1750.
71 ~
+
)

MUN TRirNG cA:
•
/
\
/
CO Gl MOl?
TOM TAT
NtJu nhU' trwc day, mt,m tr&ng ca dut1c xtJp vao nhom b~nh thong thU'&ng chu ytJu tmh
hU'&ng v~ mijt tham my, thi ngay nay, mvn tr&ng dut1c xem Ia m(Jt b~nh ly da viem m?n tinh
gay anh hU'&ng nhi~u t&i ch~t lut1ng cu(Jc s6ng cua b~nh nhan. Day Ia m(Jt trong nhfrng b~nh
thU'&ng gijp nh~t trong chuyen nganh da lieu, chinh vi v~y, trong nhfrng nam gan day, nhi~u
nghien c&u, phat hi~n v~ sinh b~nh hQc cua mvn tr&ng ca cDng nhU' cac phU'ang phap di~u
tri m&i tien tien da gop phan cai thi~n ch~t IU'Q'ng cu(Jc s6ng va h?n chtJ cac bitJn ch&ng !au
dai cua mvn nhU': s~o ro, s~o tham. . . Cac titJn bQ khoa hQC dang dan tang Sl)' hifJu bitJt v~
mvn tr&ng ca cDng nhU' gop phan hoan thi~n di~u tri trong thl)'c hanh. Chinh vi v~y, vi~c c~p
nh~t thU'&ng xuyen cac kitJn th&c m&i v~ b~nh se giup cac bac sf lam sang co them nhi~u
11,1'8 chQn hi~u qua trong di~u tri.
GiffiTHI~U
M\ln tnmg ca la b~nh ly a nang long tuy~n ba <'mh hu6ng d~n 85% trong lua tu6i 12-25
tu6i t<;1i My. T<;ii B~nh vi~n Da Li~u TP.HCM, m1,m tn'rng ca la b~nh chi~m thu 2 b~nh nhfm
d~n kham, chi~m 11 % v6i g~n 80.000 b~nh nhan trong nam 2018. Tren th~ gi6i, m\}n tn'rng ca
la b~nh x~p thu 8 trong nhfrng b~nh thuemg g~p.
Day la b~nh ly da viem m<;1n tinh v6i cac thuang t6n lam sang nhu: coi dong, coi rna,
s~n , m\}n mu, n6t va nang. Vung bi anh huang nhiSu nh~t thucmg la vling m~t, tuy nhien,
61 % b~nh nhan c6 th~ b! ca vung lung va ngvc. Ca ch~ b~nh sinh cua m\}n trung ca bao
g6m nhiSu y~u t6 nhu tac d(>ng cua n(>i ti~t t6 androgen len vi~c tang san xu~t ba nhcm, qua
trinh sung h6a b! xao tr(>n, hi~n tuqng viem va vi khu~n Propionibacterium acnes (hay con
gQi la Cutibacterium acnes) tang ho<;1t va cac y~u t6 khac.
Ngay nay, v6i sv phat tri~n cua nghien ctru khoa hQc, d~c bi~t lay hQc chling cu da giup
cac nha lam sang c6 them nhi~u b~ng chling khi quy~t dinh di~u tri. Ngoai ra, sv phat tri~n
khong ngling cua cac may m6c, trang thi~t b! hi~n d<;ii, vi~c di~u tr! m\}n tn'rng ca khong con
g6i gQn trong cac chi d!nh thu6c u6ng thu6c thoa dan thu~n rna COn S\I h6 trq cua cac phuang
phap khac nhu quang d(>ng hQC, laser va anh sang ...
C~P NH~ T VE SINH B~NH HQC
Tru6c day, sinh b~nh hQc cua m\}n chi duqc bi~t d~n v6i 4 ca ch~ ca ban bao g6m hi~n
tuqng vi em, tang san thuqng bi nang long, tang ti~t ba nhem va vi khu~n Cutibacterium acnes.
){ 72
( +

Mt,m trCmg ca: c6 gl m&i?
Tuy nhien, ngay nay, nguai ta nh~n th~y b~nh sinh cua ml)n trung ca con pht'rc t~p hon r~t
nhi~u. V &i S\f phat tri~n cua c6ng ngh~ gen ky thu~t cao, nhi~u nghien ciru da chung minh vai
tro cua gen trong co ch~ kich ho~t con duang b~nh sinh cua ml)n.
LGR6 ---------
Hlnh 1. Gien va con dU'&ng lien quan den di truyen trong b$nh sinh mt,Jn trt:mg ca
(Nguon: J.E.A. Common, British Journal of Dermatology, 2019)
Vai tro cua h~ vi sinh v~t tren b~ m~t da cling da duqc nhin nh~n khac bi~t so v&i tru&c
day. Tuong tac giu·a v~t chu va vi sinh cling gay anh huang d~n can bing n()i m6i mi~n dich
b~m sinh va mclc phai, nhli·ng nghien ct'ru gfm day cho th~y thanh ph~n va ho~t d()ng cua h~ vi
sinh trong ml)n trt'rng ca bi nhi~u lo~n.
)
'
(
1" , .. •
Sebum triglyceride~
•
•
: .}1; ~ :'."-·-
-:-~r ,
•
Il- l~
~
ll·B
.. j
0
TNFo
Neutlophil influx
IL· l o
IL-lf3 \ \~-
Hinh 2. TU'ang tac giCra vi khuan v&i nhau va giCra vi khuan-v$t chu trong vi m6i trU'&ng nang long
(Nguon: Alan M. O'Neil, Microbiome, 2018)
73 ~
• f

Da lieu tham my
Staphylococcus epidermidis va Cutibacterium acnes la hai vi khu~n tlmemg tru chinh
CUa da dUQ'C coi la b~nh nguyen nhung d6ng thai cling dUQ'C xem nhu la y~u tf> bao V~ SlrC
khoe da do ll'C ch~ S\1' phat tri€n va xam nh~p cua m~m b~nh. Bai vi c. acnes hi~n di~n a nai
giau ba nhan, tru6c day, nguai ta xem n6 la vi khu~n chinh gay m1,1n. Ngay nay, b~ng phuong
phap phan tich metagenomic cua h~ microbiome ngoai da, nguai ta th~y r~ng b~nh sinh m1,1n
trung cac d~c trung bai cac chung C. acnes khac nhau cling nhu S\1' gia tangS. epidermidis.
Quan d i~m cii
Quan d i ~m mc:Yi
vung d a h'lnh
thuO'n t6n mun khOi d iiu
thuO'ng t6n llll;ID ti~ n tri ~ n
Kiem tra v~t chU
Tang sinh Comes
Tlfdng t3c gilla v~t chU
vi khua'n (trong/ngo.3i)
t
san xucit lipid *
t Tang sinh C.acnes *
........ Chu trlnh chuyen h6a ~
/"' Biofilm
Len men C.acnes
51/ di>c te bao
~R6i lo~n sinh lyvi sinh v~tj
C~n Oxy
*-"
*
= Muc tieu di ~u tri
C.acnes kich ho~t qua
trinh vil!m
Slf chuyen h6a hiin hQp vi khuan
kich hoc;'lt phan Vng viem *
Hinh 3. Hieu bi~t m&i v§ b~nh sinh mL,Jn tnl'ng ca
(Nguon: Alan M. O'Neil, Microbiome, 2018)
C~P NH~ T TRONG CHAN DOAN- PHAN LO~I B~NH
Hi~n nay, v§n khong c6 bang phan lo~i , chia nh6m d9 n~ng tieu chu~n tren toan th ~ gi6i.
Tuy nhien, m1,1n trung ca thuang duqc phan lo~i theo bi€u hi~n t6ng th€ trong cac huang d§n
giup cac bac si Uim sang d~ dang 1\l'a chQn di~u tri. Trong Hu6ng d§n tbt,rc hanh di~u trj cua
ml)n qu6c t~ 2018, hai bang phan d9 duqc khuy~n nghi la Hu6ng d§n di~u tri chau Au (S3) su
dl)ng phan lo~i b6n di€m vacua FDA Hoa Ky d~ xu~t bang chia d() IGA d€ danh gia muc d()
n~ng va s6 luqng m1,1n. Hai bang phan lo ~i c6 m()t s6 di€m khac bi ~t duqc chung t6i so sanl1
a bang 1.
Bang 1. So sanh 2 bang ph~m lo<;~i dQ n~ng cua My va ch~tU Au
Bi~u hien lam sang
Phan d9
Thang dil!m IGA (FDA)
.
HU'ang dan di~u tr! m~.:~n chau Au (3S)
0
2
3
4
~
74
(~ ~
-
1 . ~- ~
Kh6ng c6 sang thLJO'ng da ho~c c6 m<)t vai sang
thLJO'ng kh6ng viem
Da gEm nhLJ kh6ng c6 sang thLJO'ng, ft nhan mL,Jn Nhan mL,Jn tnl'ng ca
kh6ng viem v&i m<)t vai sang thLJO'ng viem nhO.
Nh~ ; n~ng hO'n nh6m 1; m<)t vai nhan mL,Jn kh6ng San mL,Jn mu tnl'ng ca mCPc d¢ nh~ d~n
viem va m<)t vai sang thLJO'ng viem (chi c6 san, mL,Jn trung binh
mu, kh6ng c6 not)
Trung blnh; n~ng hO'n nh6m 2; nhi§u nhan mL,Jn San mL,Jn mu trCPng ca n~ng , nang not mL,Jn
kh6ng viem vai sang thLJO'ng viem va chi c6 1 sang trCPng ca trung blnh
thLJO'ng not nh6.
N~ng ;
n~ng hO'n nh6m 3; nhi§u nhan mL,Jn kh6ng Nang not mL,Jn trCPng ca n~ng , mL,Jn trCPng
viem va viem va chi CO vai sang thLJO'ng d<;lng not
ca CL,Jm
RtH n~ng : mL,Jn trCPng ca d<;~ng nang, trCPng ca cL,Jm

cAc C~P NH~ T TRONG DIEU TRJ
Trong ky nguyen d~ khang khang sinh
nhu hi~n nay, vi~c sir dl,mg khang sinh la Iva
chQn d~u tay nhu tru6c day da thay d6i, thay
vao d6 la nhfrng phuong phap nh~m trung
dich, phuong phap ph6i hqp nhim di~u tri
hi~u qua hon, duy tri lui b~nh lau dai cilng
nhu hC;tn ch~ tinh trC;tng khang khang sinh.
Ngay nay, sv phat tri~n nhanh chong c6ng
ngh~ thong tin toan c~u , tang sv k~t n6i gifra
cac bac Sl da li~u tren kh~p th~ gi6i; tlr d6,
cac h9i d6ng d6ng thu~n qu6c t~ cling dua
ra nhi~u khuy~n cao hfru ich trong vi~c quan
ly va di~u tri cac b~nh da li~u n6i chung va
mvn trling ca n6i rieng.
M()t sA khuy~n cao chung tir dBng thu~n
cua lien minh quAe t~ v~ M\ln tru·ng ca
2018 (The Global Alliance to Improve
Outcomes in Acne)
Khuyin dw 1: Retinoid c6 vai tro
thi~t y~u trong di~u tri mvn trung ca.
Retinoid ph6i hqp BPO la Iva chQn
d~u tay trong h~u h~t tru6ng hqp ml,ln
viem/nhan m\}n.
Khuyin cao 2: Vai tro khang sinh
trong di~u tri m\}n trlrng ca da thay
d6i. Khang sinh tC;ti ch6 hay toan than
kh6ng nen sir dl,lng don tri li~u trong
di~u tri ffil,ln trung ca.
Khuyin cao 3: Nen sir dl,lng d~u tay
isotretinoin du6ng u6ng trong trucmg
hqp m\}n trtrng ca rftt n~ng (mvn trung
ca nang ho~c q:tm).
M1,m trll'ng ca: c6 gl m&i?
Khuyin cao 4: Di~u tr! isotretinoin
duang u6ng nen chi duqc cho d~n khi
h~t ml,ln hoan toan.
Khuyin cao 5: Giam nguy ca bung
phat illl,lll trling ca do isotretinoin
duang u6ng bing each biit d~u di~u
tri v6i li~u thftp.
Khuyin cao 6: Nen di~u tri duy tri
ml,ln trung ca bing retinoid± BPO tC;ti
ch6. Kh6ng nen dung khang sinh tC;ti
ch6 khi duy tri.
Khuyi n cao 7: Axid azelaic d<;mg
kern 20% ho~c d<;1ng gell5% c6 hi~u
qua trong di~u tri m\}n trling ca a phl,l
nfr c6 thai va b~nh nhan bi m\}n trung
ca kern PIH.
Khuyin cao 8: Hi~n nay, cac thi~t
bi bao g6m laser, IPL va li~u phap
quang d9ng hQc v~n kh6ng phai la
di~u tri d~u tay cho ml,ln viem.
Khuyin cao 9: Mtu6i chi c6 t6n thuang ml,ln khu tru
a m~t du6i. Thu6c thoa retinoids ±
BPO la thanh ph~n quan trQng trong
di~u tri ffil,ln trung ca a ngm)'i truang
thanh.
Khuyin cao 10: N en di~u tri m1,1n
s6m va dung d~ giam thi~u nguy ca
s~o m1,1n.

Da lieu tham my
Mt)t sfi phac d5 di~u trj mo·i
Di~u trj ml)n
M~;~n nhan
Retinoid thoa
ho~c thuoc phoi hqp v&i
±
retinoid > BPO ho~c aze-
ho~c retinoid thoa ho~ c LiE;lu phap hormone
laic acid >salicylic acid
azelaic acid
va!ho~c khang sinh uong
u bE;lnh nhan dap t:mg,
khi sc;Jch sang thU'ang
u trj duy trl: Thoa retinoid ho~c retinoid + BPO
NEflu dap LPng di u trj kem :
Trung blnh n~ng- N~ng
U'u tien th
ph i hqp +
Khang sinh uong
ho~c + lsotretinoin uong
ho~c + LiE;lu phap hor-
mone u
Kiem tra cac nguyen nhan khong lien quan den thuoc (tang tiet ba, stress va che do an, Ma/assezia furfur,
vi khuan G-, san pham cham soc da sinh nhan mt,Jn, yEflu to noi tiEflt)
Kiem tra cac nguyen nhan lien quan den thuoc (dap LPng cua dieu trj v&i lo9i da va dieu kiE;ln moi trll'ang ,
thay d6i thuoc thoa , lo9i bo nhan mt,Jn bang, thay d6i tCP dan tri liE;lu sang ket hqp, tang n6ng do thuoc
thoa). V&i pht,J nCr, kiem tra lo9i thuoc tranh thai.
-
8anh gia Sl,l' tuan thu cua bE;lnh nhan (ky thu$t ap dt,Jng, quen dung thuoc, Sl._.l' dung n9p thuoc)
Hoi ve nhCrn tac d
Di~u trj ml)n r§t n~ng
Ml)n tr(mg ca d?ng nang not ho~c Cl)m
Nam
lsotretinoin uong
ho~c
Thuoc thoa phoi hqp + khang sinh uong
Nfr
lsotretinoin uong + liE;lu phap hormone khang androgen
ho~c
Thuoc thoa phoi hqp + khang sinh uong (lieu cao)
va!ho~c
liE;lu phap hormone khang androgen uong
Neu bE;lnh nhan dap LPng, tiep tt,Jc dieu tri den khi s9ch sang thU'ang
8ieu trj duy trl: Thoa retinoid hoc;ic retinoid+BPO
Neu dap LPng dieu tri kem :
Kiem tra cac nguyen nhan khong lien quan dEfln thuoc (tang tiEflt ba, stress va chEfl do an, Ma/assezia furfur,
vi khuan G-, san pham cham soc da sinh nhan mt,Jn, yEflu to noi tiet) va lo9i trCP viem tuyen m6 hoi mll'ng mu/
trCmg ca dao ngll'qc
Kiem tra cac nguyen nhan lien quan den thuoc (lo9i!lieu khang sinh, vi khuan khang thuoc, dieu trj t9i not
mt,Jn, xem xet them prednisone. V&i pht,J niJ', kiem tra viE;lc sll' dt,Jng liE;lu phap khang androgen)
Tiem steroid trong sang thll'ang hoc;ic lam thu thu$t lo9i bo not mt,Jn qua l&n
8anh gia Sl._.l' tuan thu cua b~nh nhan (ky thu$t ap dt,mg, quen dung thuoc, Sl._.l' dung n9p thuoc)
Hoi ve cac tac dt,Jng pht,J .
76

Li~u phap n{)i ti~t tfi
Su d1,mg n9i tiet t6 (bao g6m ca thu6c
tranh thai) c6 th~ la m9t h,ra ch9n hgp ly
trong diSu tri mvn tn'mg ca 6 phv nfr. Do
hi~u qua cua li~u phap nay ch~m \sau 3
thang) nen thuemg dugc chi djnh phoi hgp
v6i thu6c thoa t~i ch6. Thu6c tranh thai c6
hi~u qua trong ffil,lll tn'mg ca chua estrogen
va progestin. Cac tac nhan nay c6 hi~u qua
nhu kbang sinh duemg u6ng trong vi~c ~iam
t6n thuong mvn trung ca sau 6 thang dieu tri
(phac d6 cua AAD kbuyen cao mile d9 A).
Bac Sl cung nen tu v~n b~nh nhan theo doi
m9t s6 tac dvng phv khi su dvng li~u phap
hormone (bu6n non, non, dau nua dau, tang
huyet ap, m~t moi ... ). Luu y, khi su dvng
thu6c ngua thai c6 n6ng d9 progestin cao se
c6 tac dvng gi6ng androgen (mvn, r~m long,
tang can ... )
M9t s6 khuyen cao khi su dvng tac nhan
n9i tiet t6 trong diSu tri mvn:
Thu6c ngua thai ket hgp chua estrogen
c6 hi~u qua va dugc khuyen dtmg trong
diSu tri vi em mvn trilng ca 6 nfr.
Spironolactone r~t hi~u qua trong diSu
tri mvn trtmg ca 6 m9t s6 phv nfr.
Su· dvng corticosteroid u6ng ng~n
ngay c6 th~ hi~u qua 6_ nh~ng ?~nh
nhan bi viem n~ng khi bat dau dieu tri
mvn tieu chu~n.
6 nhfrng b~nh nhan c6 tang san tuyen
thugng th~n, nen dung corticosteroid
du(mg u6ng liSu th~p.
S~o
Sfo teo
Mt,m tnJ>ng ca: c6 gi m&i?
Han 43% truemg hgp mvn trlrng ca d~n
den syo mvn, trong d6 truemg hgp mvn trt'rng
ca nhy t6i trung binh c6 cy 1~ kba cao. Syo myn
c6 th~ lien quan den cac tinh tr~n~ nhu tra~
cam, lo l~ng, thieu n.r tin, h~n che giao tiep
xa h9i, tlr d6 d~n den cac h~ ll,ly anh hu6ng
t6i vi~c hQC t~p va giao tiep cua ngum b~n_? ­
f)iSu miy cho th~y, vai tro cua bac si da lieu
kbong chi trong vi~c diSu tri mvn trlrng ca
rna con han che va giai quyet cac bien chilng
do tinh tr~ng b~nh gay ra. Syo m1,1n c6 nhiSu
hinh d~ng va kich thu6c, lam sang doi khi chu
yeu chi d\)'a vao danh gia chu quan CUa bac Sl
diSu tri. Phan lo~i syo mvn theo cong cv danh
gia FASET (Facial Acne Severi!Y Evaluation
Tool) cua tac Dreno BT tuong doi khach ,qua?
hon, cong Cl,l nay danh gia d\)'a vao ba yeu to:
s6 lugng SyO, danh gia t6ng th~ dQ n~ng Va
vling da bi anh hu6ng ru d6 Iva ch9n phuong
phap can thi~p phu hgp. M9t s6 I;ru y tru6c
khi b~t d~u di~u tri syo mvn bao gom chi phi,
k)r VQng CUa b~nh nhan, anh hu6ng tam ly CUa
seo va muc tieu di~u tri cua bac sl. Hi~n nay,
dS danh gia tru6c di~u tri hi~u qua, m9t s6 tac
gia khuyen dn can nh~c da~ gi~ vling SyO
mun du6i anh sang m~t tnJi de thay ro vling
sy~, su dvng may soi da chvp phong d~i ~g
SyO, danh gia cac d~c di~m cua SyO (mau sac,
d9 sau, chi~u r9ng va kich thu6c ), keo ca?g
da quan sat. N goai ra, vi~c Slr dl,lng m9t tam
guong d~ b~nh nhan n.r danh gia va xac dinh
vling h9 quan tam la c~n thiet trong vi~c tu
v~n va chufm bi di~u tri.

Bang 2. Cac phU'ang phap di~u tr! s ~o teo mt,Jn
trt:mg ca
L(lt bang h6a
c h~t
Baa da
Laser tai t<;Jo
B6c tach
Lam d~y
Punch elevation
Punch excision
Cat hinh elip
Punch grafting
Lan ki m
Facelift
Phoi hqp
Toan m$t
Ky thuf;lt CROSS
Laser xam l~ n
Laserkh6ng
xam l ~ n
Fractional (xam
l ~n va kh6ng
xam l ~ n )
Trl,J'c tiep dU'&i
s~o
8i ~ u hoa
Tiem ma tl! than
Hi~n nay, c6 r~t phuang phap di~u tri
s(fo ml,m. Tuy nhien, kh6ng c6 phuang phap
n£'10 la t6t nh~ t va lo?i bo vTnh v i ~n cac S(fO
ml,m. Ngua i ta khuy~n cao nen Slr dl,mg ph6i
hqp cac phuang phap d~ d?t h i~u qua t6t
nh~t. Nen luu y cac bi ~n ch{mg c6 th~ xay ra
a cac phuang phap nay, nh~t Ia cac phuang
phap xam l~n nh i ~u tren b~nh nhan c6 tip da
s~m mau.
Mc?t so IU'U y trong thi,J'C himh lam sang:
Mt,Jn tn.fng ca nh~ - trung binh c6 the dan den
s~o teo, de di~u tri hii;lu qua, phai di~u tr! cang
s&m cang tot:
Hii;ln tU'qng viem c6 trong t~t ca cac ton thU'ang
mt,Jn
-
Ket hqp cac phU'ang thlic di~u tri de d<;Jt dU'Q'c
hii;lu qua tot nh~t
-
Thay doi sac to (do ho$c nau) kh6ng phai Ia s~o
-
8i~u tr! mt,m trling ca de han di~u tr! s~o
-
Nen danh gia nguy ca s~o tren bi;lnh nhan mt,Jn
trling ca (Xem ph~n pht,J lt,Jc 1)
){ 78
( +
S (!O fBi va SfO phi dl}i
M9t trong nhtl"ng bi~n ch{mg thuang
g~p tren lam sang Ia ml,m tr{mg ca gay S(fO
16i, s(fo phi d?i tren nhfrng b~nh nhan c6 ca
d!a. Tinh tr?ng nay g~p a ca hai gi6'i do qua
trinh viem t?i ch6 v6'i sv xu~t hi~n cac t~
bao viem, nguyen bao SQ"i, m:;tch mau m6'i va
tich tl,l collagen hinh thanh nen. Vi~c di~u tri
nhfrng truong hqp nay tuong d6i kh6 khan
va doi hoi m(>t qua trinh lau dai. Hi~n nay,
hai phuang phap di~u tri duqc su dl,mg nhi~u
nh~t la ap l:;tnh t?i ch6 va tiem triamcinolone
trong sang thuang. M9t s6 bi~n phap khac
c6 th~ xem xet nhu: tiem 5-fluorouracil ,
dan silicone gel, laser xung mau (pulse dye
laser), laser fractional, ph~u thu~t kem chi~u
x:;t ho~c tiem triamcinolone ...
MQt so IU'U y trong thi,J'C hanh lam sang:
-
Tiem steroid trong sang thU'ang phoi hqp laser
xung mau cai thii;ln tinh tr<;Jng hong ban do s~o
phi d<;Ji va giam gian mao m<;Jch m$t do steroid.
-
SCP dt,Jng t~m silicon sau khi tiem steroid trong
sang thU'ang.
Tiem bleomycin trong sang thU'ang c6 the c6
hii;lu qua.
-
8oi v&i cac ton thU'ang lan r(lng , sCP dt,Jng
pentoxifylline uong va pirfenidone thoa phoi
hqp tiem steroid trong sang thU'ang c6 the
dU'Q'C xem xet
Tranh ch~n thU'ang va can thii;lp phau thuf;lt
8i~u tri s~o phi d<;Ji, s~o loi hiem khi d<;Jt hii;lu
qua nhanh, muon
di~u trj thanh c6ng d6i
khi phai phoi hqp nhi~u phU'O'ng phap va da
phU'ang thlic di~u trj.
Tang s~c t6 sau viem (PIH)
Trong cac cyp da, b~nh nhan c6 typ da
s~m mau thuong bj l~ng dQng melanin khu
tru d~n t6'i tinh tr?ng xu~t hi~n nhfrng d6m
da s~m mau sau khi sang thuang m~;m lanh.
PIH la tinh tr:;tng thuang g~p tren b~nh nhan
lTil,ln trll'ng ca, d6i khi n6 con gay anh huang
nhi~u han tinh tr<;1ng ml,ln ho?t d(>ng. Hi~n
nay, m9t s6 nghien c{ru tren th~ gi6'i cho th~y

Ml,m trt:mg ca: c6 gl m&i?
a nguai chfm A, tinh tn;mg, 60% b~nh nhan
bi PIH sau ml,m. M<)t s6 truang hgp PIH se
nhanh chong hSt nhung da s6 se keo dai, 65,2
h·uong hqp keo dai > 1 nam. PIH c6 cac mau
s ~c khac nhau nr nau nh~t , xiun ho~c den.
Nhung sang thuang m\}n c6 mau tim sam la
d~ng s6m cua PIH.
( quan sat tlr xa t6-i g~n ca khi b~nh nhan trang
di~m va khong trang di~m) , tac d<)ng cua
PIH len ch~t luQ"llg CUQC s6ng va th6i quen
cua b~nh nhan (m6c, cao gai, n~n m\}n ... ).
Hi~n nay, c6 r~t nhiSu phuang phap
diSu tri PIH v6-i nhiSu ca cbS khac nhau.
Tuy nhien, cac bac si cling dn luu y t6-i v~n
dS can bing gifra chi phi - lgi ich do Sl)" cai
thi~n m6i l~n diSu tri tuang d6i it.
£> ~ diSu tri PIH, tnr6-c tien phai danh gia
t6ng quan d9 n~ng cua PIH tren lam sang
Bang 3. Ca che di~u tri tang sac t6 sau viem cua cac chat
Tac nhan
Cache
Retinoid
Tang di chuyen keratinocyte va loc;~i b6 sac t6, Cfc che tyrosinase, giam v~n chuyen
sac t6 tLY melanocytes den keratinocytes.
Hydroquinone
LYe che san xuat melanin va giam hoc;~t d(>ng cua tyrosinanse
Kojic Acid
Bat hoc;~t tyrosinase bang each loc;~i b6 nguyen tLY d6ng
Azelaic acid
Tac d(>ng c6 chQn IQc len cac melanocyte tang hoc;~t va bat thU'cmg, bao v$ lien
ket tyrosine- tyrosinase
Flavonoids (aloesin tLY
LYe che hoc;~t d(>ng tyrosinase a dau t~n cua con dU'ang tong hqp melanin
cay nha dam, stillbene
chiet xuat nhU' resves-
ratrol, licorice)
Thl,J the khang oxy/re-
Bao v$ ch6ng lc;~i ton thU'ang oxy h6a len da, tim cac thanh t6 oxy tai hoc;~t va Li'c
dox (betacarotene va
che chat dan truy~n thli' phat kfch hoc;~t qua trlnh tong hqp melano, cc;~nh tranh v&i
vitamin C va E)
nguyen tCP d6ng a vi trf hoc;~t h6a tyrosinase
Niaciamide
Ngan can Slf chuyen h6a melanosome tLY melanocyte thanh keratinocyte
Alpha
hydroxyacids,
Tang cU'ang chu trlnh chuyen h6a da, phan ra melanin, linoleic acid cOng giam
salicylic acid, linoleic
hoc;~t tfnh tyrosinase
acid
Arbutin
TU'ang d6ng v~ cau true v&i tyrosinase (Cfc che cc;~nh tranh), Cfc che Sl,J' tm&ng
thanh cua melanosome
Cac phuang phap dan tri li~u hi~u qua tuang d6i th~p, trong khi d6, m9t s6 nghien c1ru
g~n day cho th~y cac phuang phap kSt hgp nhu 19t da bing h6a ch~t (salicylic acid) ph6i hqp
retinoid thoa cai thi~n t6t tinh tr~ng PIH d6ng thai giam tai phat. Vi~c giao d\lc b~nh nhan
cling la v ~n dS quan trQng trong diSu tri PIH vi tinh tr~ng nay se hSt nhung kha ch~m. Tuan
thu diSu trj m\}n dung va s6-m, ngan ngua sang thuang m\}n m6-i c6 th~ giam ty I~ PIH dang k~.
79 +
~
'

Da lieu tham my
M{>t so ILPU y trong thl!C hanh lam sang:
-
N€m tU' vtln ve van de tang sck to tren bE;!nh nhan mi,Jn tnl'ng ca
-
H~u h~t bE;!nh nhan deu muon bi~t PIH se keo dai baa lau: C~n nhan mc;~nh t~m quan trQng cua viE;!c dieu
tri mi,Jn hiE;!u qua, thU'Q>ng xuyen chong nang va tranh cao tr~y XU'cYt cho mi,Jn
-
Cac my pham baa gam cac chat chong oxy h6a hoc;ic tay t~ baa ch~t . l(lt h6a chat, IPL, laser va diE;!n di
v&i gel tranexamic c6 thll hiE;!u qua mc;ic du thi~u y hQc chU>ng ell>, dc;ic biE;!t tren typ da s$m mau
-
Dieu tri cac bE;!nh ly n(li ti~t c6 thll giup giam nguy ca PIH
-
Nen dieu tri retinoids s&m
-
My pham sang da: Tranh dung cocoa butter vi lam bung phat mi,Jn. Cac san pham tay t~ baa ch~t "ti,J'
baa ch~ " tU> cac loc;~i Ia, hc;~t ... c6 thll gay kfch U>ng.
KETLU~
M1,1n tnmg ca la m9t b~nh ph6 bien, anh
huemg nhi~u tai ch~t luqng cu9c s6ng cua
b~nh nhan. Bac s1 da li€u lu6n lu6n phai c~p
nh~t nhfrng phuong phap di~u tri mai, nhfrng
vai tro mai cua cac tac nhan sinh b~nh ru·
d6 tim ra chien luge di~u tri hi ~u qua nh~t.
B~ng nhi~u phuong phap di ~u tri da d?ng
phong phu a thai di ~m hi~n t?i, cac nha lam
sang c6 th~ Iva chQn va di~u trj ca th~ h6a
cho rimg b~nh nhan, m d6 d?t duqc hi ~u qua
cao nh~t trong thvc hanh lam sang.
TAl LI~U TRAM KHAO
I.
Bagatin E, Freitas THP et al. Adult female acne: a
guide to clinical practice. An Bras Dermatol. 2019
Jan-Feb;94( 1 ):62-75.
2.
Barbieri JS, Spaccarelli N, Margolis OJ, James WD.
>(
80
~t ·
Approaches to limit systemic antibiotic use in acne:
Systemic alternatives, emerging topical therapies,
dietary modification, and laser and light-based treat-
ments. J Am A cad Dermatol. 20 19 Feb;80(2):538-549.
3.
Deidda F, Amoruso A, Nicola et al. New Approach in
Acne Therapy: A Specific Bacteriocin Activity and a
Targeted Anti IL-8 Property in Just I Probiotic Strain,
the L. salivarius LS03. J Clin Gastroenterol. 2018
Nov/Dec;52 Suppl I.
4.
Kolli SS 1, Pecone D2 et al. Topical Retinoids in Acne
Vulgaris: A Systematic Review. Am J Clin Dermatol.
20 19Jan.
5.
Maia Campos PMBG, Melo MO, Mercurio DG.
Use of Advanced Imaging Techniques for the Char-
acterization of Oily Skin. Front Physio/. 20 19
Mar;( I 0):254.
6.
Platsidaki E, Dessinioti C. Recent advances in un-
derstanding Propionibacterium acnes (Cutibacterium
acnes) in acne. FJOOORes. 20 18 Dec 19;7.
7.
Thiboutot DM, Dn:\no B, Abanmi A et al. Practical
management of acne for clinician : An international
consensus from the Global Alliance to Improve Out-
comes in Acne. J Am A cad Derma to/. 20 18 Feb;78(2
Suppl I):S I-S23.e l.

ML,m tnl'ng ca: c6 g1 m&i?
Ph~:~ l~:~c 1. 8 anh gia nguy ca sE;)o tren b$nh nhan mL,Jn tnl'ng ca
MUN CUA BAN CO GAY SEO KHONG?
0
0
0
•
NGUY CO T HAP
NGUYCOCAO •
Neu b~n dang co ml:ln va ca s~o ml:ln. b~n co nguy cd b! s~o
mun nhieu hon nO'a. Tra lai nhO'na cau hoi sau de danh aia
TiNH TR~NG Ml,JN CUA b~N TRONG NHU THE NAO?
Hay Chl
Cha m ~/ anh ch! em ruc?t cua b~n c6 s~o myn kh6ng?
KHONG
co
1
BC!In da b! myn bao lau?
DU'oi 1 nam
Trem 1 nam
4
nm suat b'!ln ch~m vao mun ho~c n~n myn?
Kh6ng bao gio Hiem khi
Thinh thoang Thlic1ng xuyen
M9i luc
B~ cO NGUY ca THAP TISP
Tl)C H)NH THANH seo MVN

BAN vANG MI MAT:
1\
1\
/
/
~
CAP NHAT CAC PHUONG PHAP f)IEU TRI
.
.
.
TOM TAT
Ban vang mi m~t Ia m(>t b~nh da lanh tinh thU'&ng g~p, bieu hi~n Ia nht)ng mang da
mau vang do l~ng dQng lipid t~i cho vimg mi m~t. Tuy nhien, ban vang mi m~t hiem khi
gay tri~u ch&ng thl)'c the nhU' nhin m& hay giai h~n tam nhin. Vi~c dieu tri ban vang chu
yeu Ia do nguyen nhan tham my. Tuy nhien, trong y van hi~n t~i khong du ch&ng c& m~nh
cho phU'ang phap hi~u qua nhat trong dieu tri ban vang mi m~t. Trong khuon kho cua bai
bao nay, chung toi phan tich dl)'a tren cac nghien c&u lien quan den dieu tri ban vang trong
y van. Cac phU'ang phap dieu tri thU'&ng dU'qc de c?p bao g6m: thoa TCA, ap l~nh nita
long va nhieu lo~i laser bao g6m laser C02, Er:YAG, Q-switched Nd:YAG, POL. Tuy nhien,
phU'ang phap phau thu?t c~t b6 ban vang van dU'<;YC ap dt,mg va dU'<;YC xem nhU' Ia phU'ang
phap dieu tri thich hqp va hi~u qua nhat cho cac trU'&ng hqp ban vang co lien quan den
lap bi sau hay tham nhiem xuong lap ca ben dU'ai.
GI61THI~U
Ban vimg mi m~t la mang, dat mau vang gay ra do sv tich t\1 lipid t~i ch6, thuemg g~p
nh~t 6 vling mi m~t. Ty 1~ luu hanh u&c tinh khoang 4%, trong d6 tin su~t m~c b~nh 6 nfr Ia
1,1% va 6 nam la 0,3% [ IJ. Tu6i kh6i phat dao d9ng tU 15-73 tu6i, m~c du dinh tu6i hay g~p
}a 6 th~p nien 40, 50 cua CUQC dai. Kboimg phan ntra cac truemg hqp ban vang mi m~t CO tinh
tr~ng tang lipid mau di kern va n€u ban vang xu~t hi~n truac 40 tu6i cin tim soat cts Io~i tru
cac r6i lo~n di truyen lien quan dSn chuySn h6a lipoprotein.
M~c du ca chS sinh b~nh chinh xac cua ban vang chua duqc hiSu ro nhung nhfrng t6n
thuang ban vang 6 da cho th~y c6 sv hi~n di~n l~ng d9ng cac m6 lien kSt sqi tang sinh v&i
cac m6 bao chua diy lipid hay con gQi la b9t bao. Ve m~t m6 hQc, nhfrng tS bao b9t bao nay
thuemg th~y 6 lap bi n6ng va bi gifra, 6 quanh m~ch mau hay cac vi tri gin phin phl,l cua da
va co lien quan ctsn qua trinh vi em va t~o mo xa.
Tang lipid mau nguyen phat do nhfrng khiSm khuySt di truyen 6 th1,1 thS hay men lien quan
dSn chuySn h6a lipid. Nhfrng b~nh ly di truy~n lien quan dSn chuySn h6a LDL-C la nhilng vi
d1,1 diSn hinh th~y 6 75% nhfrng nguai bi tang cholesterol mau gia dinh [ll . Sinh b~nh h9c cua
b~nh ly nay la do tang lipoprotein huySt tuang thu phat, gay ra thoat lipoprotein ra ngoai qua
cac m~ch mau cua lap bi nhu va din dSn SlJ tham nhi€m do cac d~i thvc bao.

Nguyen nhan th1r phat cua tang lipid
mau bao g6m nhfrng tinh tn;mg sinh ly nhftt
d}nh va m9t s6 cac b~nh ly h~ th6ng, vi dt,J
thai ky, beo phi, ti~u ducmg, suy giap, h()i
chling th~n hu va l~ng dQng cholesterol. Nhung
thu6c nhu: estrogen, tamoxifen, predniso-
lone, retinoid u6ng, cyclosporine va chftt trc
ch~ protease c6 th~ dfrn d~n tinh tr~ng tang
lipid mau.
Bi~u hi~n da thuemg g~p nhftt cua · u
vang la ban vang mi m~t [IJ. Ban vang mi
m~t bi~u hi~n b6i nhung s~n , mang da giac
mong, mau vang, hai ben, d6i xung, thuong
g~p 6 vling quanh m~t. Nhfrng vi tri khac
thuemg g~p ba0 g6m: CfJ, than, Vai, nach ( IJ.
Kh6ng c6 m6i lien quan gifra ban vang mi
m~t va n6ng d9 HDL hay triglyceride. M9t
s6 nghien ctru cac y~u t6 nguy ca d9c l~p
cua b~nh ly tim m~ch cho thfty ban vang
mi m~t la y~u t6 tien luQ·ng cho nguy ca
nh6i mau CO tim, b~nh tim thi~U mau C\.lC
b9, xo vfra d9ng m~ch n~ng va tl'r vong
trong dan s6.
Ban vang mi m~t dai d~ng nen duqc
ch~n doan phan bi~t v6'i ch~p m~t , tang san
tuy~n ba, u tuy~n m6 hoi, ung thu bi~u m6
t~ bao day d~ng n6t, u vang d~ng h~t ho~i
ill (necrobiotic xanthogranuloma - NXG).
NXG, m9t d~ng cua b~nh m6 bao kh6ng
Langerhans, la nhfrng s~n, n6t ngoai da mau
vang trong su6t hay mau do nau ti~n tri~n
thanh d~ng mang tham nhi~m thuemg 6 vung
quanh m~t. Thuemg NXG c6 lien quan d~n
b~nh ly khang th~ don dong va nhfrng b~nh
ly huy~t h<;>c ac tinh khac.
Ban vang mi mat: c<;ip nh$t cac phLJO'ng phap diE§u tri
Nhfrng t6n thuong ban vang thucmg xuftt
hi~n tu tU va 16n dfrn theo tho·i gian nhung
thuemg kh6ng gay tri~u chung kh6 chiu gi va
vi~c di~u tri da s6 la do nguyen nhan th~m
my. Tuy nhien, trong y van hi~n t~i kh6ng du
chung eli m~nh cho phuong phap hi~u qua
nhftt trong di~u trj ban vang mi m~t. Bai bao
nay xem xet l~i tftt ca cac phuang phap di~u
trj ban vang mi m~t hi~n t~i .
DIEUTRJ
Ban vang mi m~t la b~nh ly lanh tinh,
kh6ng gay ra tri~u chung kh6 chju nao,
kh6ng lien quan d~n bftt cu bi~n chung nao
tren da. Tuy nhien, vi~c di~u tri ban vang
thuemg la do nguyen nhan th~m my.
Hi~n t~i , chua du bing chung bao cao
trong y van v~ phuong phap di~u tri hi~u qua
nhftt cho ban vang mi m~t. Nhfrng phuong
phap di~u tri thucmg duqc d~ c~p bao g6m:
thoa tricloroacetic acid (TCA), laser b6c
tach va phfru thu~t c~t bo. Cling c6 vai bao
cao ban vang mi m~t dap u·ng v6'i chftt lie
ch~ interleukin-1 va li~u phap di~u tri bilng
cyclosporine-A. Trong bai tfJng quan nay,
chung t6i ghi nh~n l~i cac phuong phap
thm'rng dt\ng nhftt trong di ~u tri ban vang mi
m~t , v~ hi~u qua, cac h~n ch~ va tac dt,mg
ph\.1 cua tUng phuong phap di~u tri.
83 ~
4 s

Da lieu tham my
Bang 1. T6m IU'Q'C cac phU'ang phap dieu tri ban vang mi mat
PhU'O'n phap dieu trj
I Thiet ke nghien CLPU
So IU'Q'ng b~nh nhan
Prabucal
Bao cao ca 191
TCA
ThU> nghi$m lam sang ngau nhien r21
51
Ap l<;mh nita long
Baa caa lac;~t ca rsJ
4
RF
Nghien CLPU so sanh 1111
20
Bao cao loc;~t ca 1101
23
Laser C02
Nghien cCPu so sanh 171
58
Baa cao loc;~t ca raJ
30
Laser Er:YAG
Nghien cCPu so sanh 171
58
Laser Q-switched Nd:YAG
Baa cao loc;~t ca 141
37
POL
Baa caa lac;~t ca 131
20
Phau thu$t
Nghien cCPu so sanh 171
58
T6ng quan hbi cCPu 161
95
Di~u tr! toan than
Probucol
Trang y van ghi nh~n c6 nhfrng bao cao
di~u tri ban v('mg hi~u qua b~ng thu6c u6ng
probuc.ol. Probucol la tac ,nhan ch6ng, oxy
h6a, ca ch€ ho~t dong c6 the la do uc che qua
trinh xa vfra m~ch mau thong qua vi~c h~n
ch€ con duemg chuy~n d6i oxy h6a LDL-C
thanh bot bao. Miyagawa va cong S\f [9) bao
cao ca b~nh nhan bi u vang Ian t6a c6 n6ng
do lipid mau binh thuemg, c6 ca ban vang mi
m~t , duqc di~u tri thanh cong v6'i probucol.
D i~u tr! b~ng thuBc boi t~i ch6
Tai tf}o da b&ng hoa chii.t
TCA la h6a chfit thuemg duqc s~ d1,mg
d~ pha huy cac mo khong mong muon tren
b~ mat da, v6'i ncSng do thuong SLI' dl,lng tlr
50-100%. Phuong phap di~u tri b~ng TCA
tuang d6i don gian. Thoa thu6c tren b~ m~t
t6n thuong rna khong d~ Ian ra ngoai sau d6
trung hoa b~ng Natri bicarbonate.
TCA v6'i n6ng do 35%, 50%, 70% da
dUQ'C nghien Cll'U trong di~U tri ban vang mi
m~t. D§u tien, cac tac gia dung g~c tampon
nhung aceton t~y s~ch nho·n vling da di~u
trj. Nhung vling da nh~y cam xung quanh
nhu vling g6c m~t trong, ranh rna mui duqc
bao v~ b~ng vaselin. TCA du<.;c thoa l ~n
ban vang b~ng que nhung thuoc' cho den
khi vling da di~u tri tr~ng len rna nen da ben
du6'i khong frng do. Thuemg d~ khoan& thai
gian ru 30 giay d€n 2 phut. Vung d~ dieu tri
sau d6 duqc trung hoa va rfra l~i bang nu6'c
l~nh r6i thoa mot 16'p m6ng rna khang sinh
va thoa ch6ng n~ng.
TCA 70% duqc danh gia la n6ng do
thich hqp nhfit. 6 ncSng do nay, TCA dug~
dung n~p t6t va c6 tac dvng cai thi~n ve
m~t lam sang dang k~ . N6ng, do TCA 70!fo
doi hoi it luQt di~u tri han de lam s~ch ton
thuang ban vang. Han nfra, cac tac gia ghi
nh~n thfiy TCA 70% c6 hi~u qua d~c bi~t 6
nhu·ng ban vang d~ng s~n, trong khi TCA
50% hi~u qua cho cac t6n thuang ban vang
d~ng mang. Nghien ClrU cua ~ac gia Haque
va Ramesh l2l cling l~p l~i khang djnh tren.
Cac tac gia nay cling kh ~ng djnh TCA 70%
hi ~u qua trong di ~u tri cac mang 'ban, va~g
ph~ng han, trong khi TCA 100% ca? d~ dieu
tri cac t6n thuang ban vang d~ng not san [21.
T6m l~i, TCA duqc danh gia la c6 hi~u
qua hon trong di~u tri cac ban vang mi m~t c6

kich thu6c nho, khi di~u trj l~p l<:1i nhi~u l~n
d~ gay s~o va gay ra cac vfm d~ sic t6 t<:1i vtmg
da di~u tri. Noi chung, tac dvng tang va gifun
sic t6 sau viem khi di~u tri b~ng TCA dugc
bao cao tuong {rug la 9% va 21 ,5% [21. M9t s6
nghien CUu bao cao bi~n chung nay CO lien
quan d~n n6ng d9 cua TCA, trong khi m9t s6
nghien c1ru khac thi khong khiing d!nh nhu
tren. Cilng dn luu y r~ng khi thoa g~n mi mit,
TCA cilng co nguy co gay s~o , do do cling co
nguy co gay her mi. Theo y van hi~n t<:1i, tY 1~
tai phat sau di~u tri ban vang cua phuong phap
di~u tri nay dao d9ng tlr 25-39%.
Ap ltJnh nitu long
Nita long la phuong phap di~u tri don
gian va hi~u qua. Nguyen nhan ph6 bi€n kh-
i€n nita long it dugc su dvng trong di~u tri
ban vang la do nguy co phu vung da long
leo quanh mi mit. Tuy nhien, Labandeira va
CQng SlJ [SJ da bao cao ffiQt l0<:1t Ca di~u tri
ban vang quanh mit b~ng nito long v6i thai
gian ap l<:lnh ClJC ngin. Cac tac gia ghi nh~n
tY 1~ S<:lch t6n thuong la 100%, bi€n chtmg
duy nhftt g~p phai la phu nh~ sau di~u tr!
va khong co truang hgp nao tai phat sau 10
nam theo d6i [SJ.
Co ch€ ho<:1t d9ng cua ap l<:1nh co th~ do
tinh tr<:1ng CO thit ffiCilCh mau va hinh thanh vi
cvc mau dong do sv ch€t t€ bao gay ra boi
l<:lnh. Di~u nay dfrn d€n thi€u mau Cl)C b9 t~i
mo va ch€t t€ bao vling di~u trj. Tac dt,mg
phv co th~ g~p khi di~u tri ap l<:lnh bao g6m:
phu, hinh thanh ffi<:lCh mau m6i, t<:lO mt,m
nu6c du6i tac dvng cua phan ling viem. Cac
tac dvng phv nay co lien quan d€n thai gian
ap l<:lnh va nhi~t d9 rna mo di~u tri d<:lt d€n.
Cac thi~t bj phat nang IU'Q'ng
Song cao t&n (Radio frequency - RF)
Reddy va CQng S\}' [II] nghien cuu so sanh
hi~u qua cua RF va TCA trong di~u tri ban
vang quanh mit. M~c du ca hai phuong phap
Ban vang mi mat c$p nh$t cac phU'ang phap dieu tri
d~u co k~t qua di~m cai thi~n nhu nhau, RF
co uu di~m it luQt di~u tri bon d~ d<:1t dugc
S\1' cai thi~n S<:lCh tfJn thuong 75% tuong t\}'
TCA. Tuy nhien, t<:1i thcYi di~m 4 tu~n sau di~u
tri, 40% trong nhom RF va 15 % trong nhom
TCA co SyO sau di~u tri, 45% trong nhom RF
va 30% trong nhom TCA co vftn d~ v~ sic
t6 t<:1i vi tri di~u tri [II J. Cac tac gia k€t lu~n :
m~c du dn it lugt di~u tri hon d~ d<:1t k€t qua
S<:lch t6n thuong nhung RF lien quan d€n bi€n
chung nhi~u hon khi so sanh v6i TCA.
Laser hoc tach
Laser boc tach da dugc su dl)llg d~ di~u
tri t<:1i ch6 vi tri ban vang mi mit. Co ch€ tac
dvng bao g6m: (1) pha huy bot bao quanh
ffi<:lCh mau thong qua tfJn thuong huy do nhi~t;
(2) dong d~c m<:1ch mau 16p bi ngan ch~n lipid
vao mo vi v~y h<:1n ch€ tai phat. Vi~c su dvng
nhi~u lo<:li laser d~ di~u tri ban vang da dugc
nghien cuu, bao g6m: laser C02, Er:YAG,
Q-switched Nd:YAG, PDL. Cac lo<:1i laser
nhu laser C02, Nd:YAG, Er:YAG va diode
1450nm d~u Slr d\lflg bu6c song dai rna nu6c
trong t€ bao bi hftp thu nhi~u nhftt, vi v~y giup
lo<:1i bo nhung t6n thuong thuong bi. Ngugc
l<:1i, laser Argon va PDL su dvng bu6c song
ngin, hftp thv chu y€u boi hemoglobin, do
do da s6 dUQ"C Slr dl)ng cho cac tfJn thuong
ffi<:lCh mau.
Laser C02
Laser C02 dugc xem nhu la tieu chu~n
vang trong cac laser boc tach. Co ch€ ho<:1t
d9ng gay boc tach cua laser C02 la do SlJ b6c
hoi nu6c ben trong cac lop t€ bao bi~u bi. Co
rftt nhi~u nghien cuu su dvng laser C02 d~
di~u tr! ban vang mi mit. K€t qua di~u tri theo
cac nghien c(ru noi chung Ia rftt t6t va da s6
cac truang hqp d~u d<:1t k€t qua S<:lCh thuong
t6n. Raulin va CQng S\}'[I O] da bao cao m9t IO<:lt
23 b~nh nhan di~u tri ban vang mi mit b~ng
laser C02 sieu xung vo·i muc nang luqng cao.
Ch€ d9 sieu xung cho phep sv b6c hoi cua 16p
85 ~
4;. f

Da lieu tham my
bi~u bi nong trong khi cac xung cho phep du
tho·i gian thai nhi~t cua cac mo xung quanh.
T~t ca cac t6n thuang d~u duqc lo~i bo ho<'m
to<'m, khong d~ l~i S(fO va cy ~~ tai phat dUQ'C
ghi nh~n 13% trong tho·i gian 10 thang sau
di~u trj. Cac tac gia khuy~n cao nen di~u tri
s&m d~ tranh nguy ca d~ s(fo.
.
Khi so sanh hi~u qua va an toan cua laser
Cdieu tri ban vang mi m~t cho th~y t6n thuong
duqc di~u tri, b~ng laser C02 sieu xung cai
thi~n dang ke hm1, b~nh nhan hai long han
khi so sanh v&i di~u tri b~ng laser co? frac-
tional nhung cy l~ S(fO sau laser va ta1 phat
l~i cao hon.
Phuong phap di~u trj ban vang mi m~t
b~ng laser CO? da dUQ'C nghien Cll'U SO sanh
v6'i cac phuong phap di~u tri khac. M{)t
nghien ~uu so sanh laser CO~ va TCA 30%
trong dieu tri ban vang mi mat tren 50 b~nh
nhan cho th~y ca. 2 d~u hi~u qua o cac t6n
thuong ban vang nh(f. Khi so sanh chung,
n?6m di~u tti ?~ng laser C02 c6 cy 1~ s~ch
ton thuang 0 tat ca cac b~nh nhan trong khi
TCA 30% chi d~t cy l~ s~ch t6n thuong hoan
toan Ia 56%. D6i v6'i cac t6n thuong ban vang
n?ng, laser C02 duqc danh gia c6 hi~u qua
vuqt tr(>i do lien quan d~n tac d(>ng quang
dong cac vling h~p thu nhi~t. Tuy nhien, cy l~
tai phat c6 o ca hai nh6m di~u tri, d?c bi~t la
o cac t6n thuang sau xu6ng lap bi. Tai thai
di~m 6 thtmg, tY l~ tai phat cua di~u tti b~ng
TCA 30% la 34,8%, tuang {mg v6'i ghi nh~n
trong y van, cy 1~ nay Ia 25-39% f21. Ty l~ tai
phat ghi nh~n theo y van khi di~u tri ban vang
b~ng laser C02 trong nhi~u nghien c(ru thay
doi ru khong tai phat sau 4 nam di~u tri d~n
13% sau 10 thang.
Hi~u qua cua laser C02 da duqc so
sanh v&i TCA o cac n6ng d9 cao han, nhi~u
tac gia ghi nh~n laser C02 hi~u qua tuang
duang TCA 70% trong di~u tri ban vang mi
m~t. Nhfrng tj{ 86
~y~
t6 sau viem (22,2%) va giam s~c t6 (33,3%).
Laser Er:YAG
So v6'i laser CO? b6c tach b~ m?t, laser
Er:YAG c6 tac d~,tng gay vling t6n thuong
quang nhi~t nho han va d6 Ia lo~i laser b6c
tach ,don thuftn. Laser C02 b6c tach c6 nguy
ca,de s(fo cao han. Laser Er:YAG cung c6lqi
diem han laser C02 o thai gian lanh thuong
nhanh han, tho·i gian do da sau laser ng~n
hon va tinh tqmg tang giam s~c t6 sau viem
cling it hO'n.
Mannino va c(>ng S1,1'[8l Slr dvng laser
Er:YAG di~u tri 30 b~nh nhan v&i 70 t6n
thuong ban vang, theo doi trong 12 thang. T~t
ca. cac t6n thuong d~u duqc lo~i bo hi~u qua
rna khong d~ l~i S(fO hay rf>i lo~n S~C tf> [81.
M(>t nghien cuu khac duqc ti~n hanh
boi Lieb va c(>ng Sl,l' [?] cho th~y khi so sanh
v6·i laser Er:YAG, S\1' lanh thuong sau di~u
tri v6'i laser C02 ch~m han do c6 lien quan
d~n Vtmg ho~i ru· do nhi~t 16'n han. Laser
Er:YAG cung cho th~y c6 k~t qua tuy~t vai
hO'n khi dung d~ di~u tri cac ban vang nong
tren b~ m?t. Tuy nhien, cac tac gia rut ra k~t
lu~n r~ng laser C02 thich hqp han khi di~u
tri cac t6n thuang sau hon c6 th~ la do lien
quan d~n d?c tinh dm mau cua laser C02 r7l.
Ty l~ hi~u qua va bi~n ch{rng cua laser
b6c tach Er:YAG khi so sanh v&i TCA 70%
da du·qc nghien cu·u cho th~y k~t qua cua
2 phuong phap di~u tri nay Ia nhu nhau v~
hi~u qua va cy I~ bi~n chu·ng.
Laser Q-switched Nd: YAG
Lqi ich cua vi~c Slr dvng laser Q-switched
Nd:YAG 1064nm trong di~u tri ban vang mi
m~t chua duqc r6 rang. Trong nghien ClrU
cua tac gia Karsai va c{)ng Sl,l'[4l, hi~u qua cua
laser Q-switched Nd:YAG trong di~u tri ban
vang mi m~t khong duqc chung minh khi
nh6m tac gia nay di~u tri tren 76 t6n thuang
ban vang 0 37 b~nh nhan v&i hai luQt di~u

tr! laser Q-switched Nd:YAG (bu6'c s6ng
1 064nm va 532mn). Oic tac gia Slr dvng
bu6'c song 1064 diSu tri 57 t6n thuong va
bu6'c song 532 disu tri 19 t6n thuong con
l~i. Da s6 cac b~nh nhan dSu khong ghi
nh~n diSu trj s~ch t6n thuongr4l. K€t qua
khong mo!lg mu6n s6'm nhftt thfty duqc la
tY 1~ con ton thuong cao. Vi v~y, cac tac gia
khuy€n cao khong su dvng laser Q-switched
Nd:YA,G diSu trj ban vang mi m~t do tY l~
s~ch ton thuong rftt thftp [41.
Laser xung nhupm mau (Pulsed dye laser
- PDL)
Karsai va c()ng S\1' [3] nghien Cll'U Slr dvng
PDL 585-nm tren 20 b~nh nhan bj ban vang
mi m~t. T6ng c()ng 38 t6n thuong duqc diSu
trJ. C~c tac gia mo ta k€t qua kha quan v6'i
hau het cac b~nh nhan d~t duqc ty 1~ s~ch t6n
thuong hon 50% [31. Tac d\-mg ph\1 bao g6m:
xuftt huy€t, phu va tang s~c t6 sau viem.
Ph~u thu~t
, Trong s6 cac phuong phap dung d~
dieu tri ban vang, ph~u thu~t c~t may ban
vang duqc ap dvng tu lau va d~t duqc k€t
qua th~m my dang k~. NhiSu ky thu~t m6 da
dUQ"C ap dl,lng nhu C~t may don gian, C~t bo
ban vang k€t hqp dt mi, ghep da, chuy~n
v~t da. Phuong phap c~t mi c6 di~n duoc su
dvng lau dai va sau d6 la ky thu~t Le Roux
v6'i phuong phap dt mi cai ti€n da duqc ap
dvng r6l. V6'i nhfrng ph~u thu~t vien c6 kinh
nghi~m, duo·ng m6 thuang dt;p hon, dftu
duqc st;o m6 trong n€p mi m~t, k€t qua d~t
duqc hi~u qua th~m my hon cac phuong
phap diSu tri khac. Tuy nhien, ty 1~ tai phat
sau ph~u thu~t c~t mi con cao, len d€n 40%
trong tru<'rng hqp c~t mi nguyen phat va 60%
trong tru<'rng hQ-p dt mi thir phat.
Phau thui)t c&t bo dun thuJn
Phuong phap nay dung dao m6 c~t b6
thuong t6n ban vang sau d6 khau da l~i. Tuy
Ban vang mi mat: ci;lp nhc';lt cac phll'ang phap di~u trj
nhien, dm can nh~c trong nhfrng truong hQ-p
nguo·i b~nh c6 thua da mi vi c6 th~ gay mftt
can d6i Vltng mi m~t sau c~t b6 ban vang.
Phau thui)t c&t bo thdm my
Day la phuung phap c~t b6 ban vang
k€t hqp v6'i c~t mi th~m my ho~c t~o hinh
mi m~t. Thai gian thvc hi~n nhanh ru 30-45
phut, phuong phap gay te t~i ch6 d~ giam
dau. Sau m9t tu~n c6 th~ c~t chi va tr6 l~i
si.nh ho~~ binh thu<'rng. St;o sau ph~u thu~t
cat b6 tham my thuang l~n vao mi m~t, kh6
quan sat thfty nen thuo·ng dem l~i muc d9 hai
long cao cho cac b~nh nhan.
Lee va c()ng S\1' [6] da ti€n hanh nghien
ClrU h6i ClrU trong 4 nam tren dfJi tuQ"ng b~nh
nhan ph~u thu~t dt ban vang mi m~t. Ban
vang mi m~t duqc phan lam 4 d9 dva tren vi
tri va d9 Ian r()ng cua t6n thuong. T6ng c()ng
c6 95 truang hQ-p, trong d6 70% la ph~u
thu~t c~t b6 ban vang don thu~n va ph~u
thu~t c~t mi th~m my. 30% con l~i la ph~u
thu~t c~t ban vang k€t hqp v6'i t~o hinh mi
m~t b~ng v~t t~i ch6 ho~c ghep da. Nhfrng
tru<'rng hqp chuy~n v~t va ghep da la do ban
vang 6 muc d9 n~ng. Khong c6 m6i lien he
vS bi€n chimg st;o co rut sau m6 (4,2%) gifr~
nh6m ban vang d9 III va d9 IV [61. Ty 1~ tai
ph at duqc ghi nh~n duqc 6 3, 1% b~nh nhan
sau thai gian 12 thang va khong ghi nhan c6
S\1' lien quan d€n muc d9 ban vang [61. C~c tac
gia nghien ciru chi ra dng ph~u thu~t v~n la
phuong phap diSu tri t6t nhftt cho ban vang
c6 lien quan d€n 16-p bi sau hay tham nhi~m
xu6ng 16'p co ben du6'i.
Rustu Kose nghien cuu tren 16 benh
nhan (2007-2012) [Jl] ban vang mi tren hai
ben duqc diSu tri ph~u thu~t dt b6 th~m my,
c6 k€t hqp t~o hinh mi m~t, kSt qua ph~u
thu~t: khong ghi nh~n biSn chung va khong
phai ph~u thu~t l~i, tftt ca b~nh nhan dsu hai
l~ng .v6'i kSt qua, c6 hai b~nh nhan bj tang
sac to nht; t~i vi tri ghep da.

B~nh vi~n Da LiSu TP.HCM da ap d\mg
ph~u thu~t c~t b6 ban vang ru nhi~u nam
nay va da d<;1t nhfrng k~t qua dang chu y,
cho hi~u qua di~u tri cao nh:it v~ lo(;li b6 t6n
thuang ban vang trong nhfrng truemg hqp
ni;ing, d6ng tho·i d<;1t k~t qua cao v~ th:im my.
Trong tho·i gian ru thang 9/2017 d~n thang
9/2018, nh6m bac sT cua b~nh vi~n da thlJc
hi~n nghien c{ru lo(;lt ca tren 73 tmemg hqp
ban vang hinh vong cung quanh m~t, trong
d6 k~t qua ph~u thu~t thanh cong chi~m ty
1~ 98,6% (72/73), chi c6 1 tmcmg hqp th:it
b<;1i chi~m ty 1 ~ 1,4% (1/73). Nghien c{ru nay
khong ghi nh~n cac bi~n chung chay mau,
nhiSm trung va ha mi, tuy nhien c6 5 tmcmg
hqp lanh syo x:iu chi~m ty 1~ 6,8% (5/73).
Hlnh 1. Sa do m6 ta ban vimg tm&c khi mo
T6n thuang ban vang mi du6"i duqc c~t
va may da b~ng chi Nylon 6/0.
T<;lO hinh mi tren b~ng each c~t qua ban
vang XP va c~t da thua NS, FTSG: ghep da.
M()t s6 hinh anh ph~u thu~t c~t bo ban vimg thAm my t~i B~nh vi~n da li~u TP.HCM
Tm&c phau thui;lt
Sau 1 tu~n
Sau 1 thang
TrU'&c phau thui;lt
Sau 1 tu~n
Tm&c phau thui;lt
Sau 1 thang

KETLU~N
M~c du la t6n thuong Ianh tinh nhung
ban vang mi m~t gay anh hu&ng v~ m~t th~m
my dang k~ do d6 gay nen tac d(>ng tam ly
n~ng n~ cho nguai b~nh.
Nhfrng nghien ctru cho th~y khoang
50% b~nh nhan b! ban vang mi m~t c6
tinh tr<;tng r6i lo<;tn lipid mau do b~t thuang
lipoprotein va apolipoprotein. Vi v~y, b~nh
nhan b! ban vang mi m~t nen dugc t~m soat
nhfrng nguyen nhan gay tang lipid mau va
nen t~m soat nhfrng b~nh ly lien quan dSn r6i
lo<;tn lipid mau.
Ban vang mi m~t hiSm khi gay r6i lo<;tn
v~ m~t chile nang, vi~c di~u tri thuang do
nguyen nhan th~m my. Tuy nhien, b~nh
thuang tai phat m~c du di~u tri bilng phuang
phap nao di chang nua va cho dSn nay vin
chua c6 m(>t phuong phap di~u tr! nao duvc
xem Ia h,ra chQn t6i uu cho kSt qua lau dai.
TAl LI~U THAM KHAO
l.
Bergman R. The pathogenesis and clinical signifi-
cance of xanthelasma palpebrarum. JAm A cad Der-
mato/1994;30:236-42.
2.
Haque MU, Ramesh V. Evaluation of three different
strengths of trichloroacetiacid in xanthelasma palpe-
brarum. J Dermatolog Treat 2006;17:48-50.
3.
Karsai S, Czarnecka A, Raulin C. Treatment of xan-
thelasma palpebrarum using a pulsed dye laser: A
prospective clinical trial in 38 cases. Dermatol Surg
2010;36:610-7.
Ban vang mi mat c$p nh$t cac phU'O'ng phap dieu tri
4.
Karsai S, Schmitt L, Raulin C. Is Q-switched neo-
dymium-doped yttrium aluminum garnet laser an ef-
fective approach to treat xanthelasma palpebrarum?
Results from a clinical study of 76 cases. Dermatol
Surg 2009;35: 1962-9.
5.
Labandeira J, Vazquez-Osorio I, Figueroa-Silva 0 ,
Pereiro M Jr, Toribio J. Tolerability and effectiveness
of liquid nitrogen spray cryotherapy with very shmt
freeze times in the treatment of xanthelasma palpe-
brarum. Dermatol Ther 2015;28:346-50.
6.
Lee HY, Jin US, Minn KW, Park YO. Outcomes of
surgical management of xanthelasma palpebrarum.
Arch Plast Surg 2013;40:380-6.
7.
Lieb WE, Klink T, Mi.innich S. C02 and erbium YAG
laser in eyelid surgery. A comparison. Ophthalmol-
oge 2000;97:835-41.
8.
Mannino G, Papale A, De Bella F, Mollo R, Morgia
P, Gabrieli CB. Use ofErbium:YAG laser in the treat-
ment of palpebral xanthe1asmas. OphthalmiSurg La-
sers 2001 ;32:129-33.
9.
Miyagawa F, Fukumoto T, Kobayashi N, Asada
H. Successful treatment of diffuse normolipemi-
plane xanthoma with probucol. Case Rep Dermatol
2013;5: 148-51.
10. Raulin C, Schoene1mark MP, Werner S, Greve B.
Xanthelasma palpebrarum: Treatment with the ultra-
pulsed C02 laser. Lasers Surg Med 1999;24: 122-7.
11. Reddy PK, Kunneth ST, Lakshminarayana SP, Yal-
lappa SM, Chandrashekara R, Nanjundaswamy SK.
Comparative study to evaluate the efficacy of radio f-
requency ablation versus trichloroacetiacid in the
treatment of xanthelasma palpebrarum. J Cutan Aes-
thet Surg 20 16;9:236-40.
12. Rustu Kose. Treatment of large xanthelasma palpe-
brarums with full-thickness skin grafts obtained by
blepharoplasty. Journal of Cutaneous Medicine and
Surgery, Vol17, 2013: pp 197-200.

"'
"'
TANG SAC TO SAU VIEM
TOM TAT
Tang sc}c to sau viem Ia m¢t tinh tr~ng rat thU'&ng g~p sau cac kich thich n¢i va ngo~i
sinh, d~c bi~t & nhfmg ngU'&i co typ da s?m mau, dong thai day cOng Ia bi~n ch&ng thU'&ng
g~p nhat sau cac thu thu?t laser va anh sang. M&c d¢ n~ng cua tang sc}c to sau viem dU'{Yc
xac djnh biing mau da, m(Fc d¢ viem va d¢ sau cua tinh tr~ng viem, m&c d¢ ton thU'O'ng vung
noi bi-thU'{Yng bi, b~nh /y viem va dQ on djnh cua hc}c to bao dan d~n St,J' Jc}ng dQng melanin a
thU'{Yng bi va lap bi. Tang sc}c to thU'{Yng bi thU'&ng m& nhanh han tang sc}c to & bi. Khi hi~n
tLJ'(lng tang sc}c to xay ra, nguyen nhan viem ben dU'&i nen dU'{Yc dieu trj dau tien nhiim Jam
giam ti~n trinh viem va tinh tr~ng tang sc}c tO. Vi~c hieu ro cac Iva chQn dieu trj giup nha thvc
hanh lam sang IIJ'B chQn phU'O'ng phap dieu trj thich hQ'p cho timg b~nh nhan.
GIOITHI~U
Tiing siic t6 sau vi em (PIH) Ia m<)t tinh tqmg tang san xu~t melanin miic phai r~t thucmg
g~p a l&p thuqng bi va l&p bi, xu~t hi~n sau khi c6 viem hay t6n thuang da. M?c du sv thay
d6i siic t6 c6 th~ th~y a mQi lo£;ti da nhung thucmg anh huang nguai c6 typ da s~m mau
(Fitzpatrick IV-VI) do gia tang ho£;tt d<)ng cua t€ bao siic t6.
PIH anh huang l&n v~ m~t tinh th~n va lam giam ch~t luqng CUQC s6ng cua b~nh nhan.
Day la v~n d~ doi hoi nhi~u thang t&i nhi~u nam d~ di~u tri. Vi~c di~u tri bao g6m thu6c thoa
t£;ti ch6, tai t£;tO da b~ng h6a ch~t va di€u tri b~ng cac thi€t bi laser va anh sang.
SINHB~NH
Tang siic t6 sau viem la h~u qua do vi~c san xu~t qua muc hay ph6ng thich b~t thuang
melanin trong vi~c dap ung v&i tinh tr£;tng viem n9i sinh l~n ngo£;ti sinh. Di€u nay biit d~u
b~ng hi~n tuqng oxy h6a acid arachidonic d~ san xu~t eicosanoid trong dap ung tin hi~u cua
t€ bao. Prostaglandin va leukotrien, cling v&i cac cytokine, oxy tai ho£;tt h6a va cac thanh ph~n
nito duqc ph6ng thich ra trong su6t giai do£;tn dap ung viem, kich thich tang sinh t€ bao siic
t6 va gia tang SlJ t6ng hqp melanin. f)~c bi~t, leukotrien C4, leukotrien D4, prostaglandin
E2 va D2, histamine va thromboxane B2, interleukin (IL)-1, IL-6, y€u t6 ho£;ti ru bu&u alpha
(TNF-a), y€u t6 tang tru6ng thuqng bi va cac g6c oxy h6a tai ho£;tt (reactive oxygen species)
nhu nitric oxid cling kich thich ho£;tt tinh t€ bao siic t6. Sv di€u hoa nguqc cua cac ch~t chuy~n
h6a c6 lien quan v&i n6ng d9 cao tyrosinase ho£;tt h6a mi~n djch, h~u qua la tang t6ng hqp
melanin va tang v~n chuy~n melanosome t&i t€ bao thuqng bi.
Tang siic t6 sau viem trong 16p bi la do h~u qua cua qua trinh viem gay t6n thuang cac t€
bao thuqng bi 6· l&p day, lam ph6ng thich mQt luQng l&n melanin. Nhfrng h£;tt siic t6 tv do sau
d6 bi thvc bao bai d£;ti thvc bao, a ph~n bi tren va t£;to ra mau xanh-xam t£;ti vi tri bi ch~n thuang.

Tang sNGUYENNHAN
Nguyen nhan gay tang s~c t6 sau viem rftt da d<;tng bao g6m: cac tinh tr<;tng viem da,
nhi~m trimg, phan ung da do thu6c, sau cac thu thu~t , bong da va chftn thuong.
Bang 1. NhO>ng nguyen nhan gay tang sViem da
M~:~n trll'ng ca/phat ban m~:~n trll'ng ca
Nhiem trung
Gia viem nang rau
ChEl,m
Viem da ca dia
Viem da tiilp xuc kfch t.fng
Viem da tiilp xuc di t.fng
Viem da tiilp xuc tang sac t6
Viem da tiilp xuc do nh~y cam anh nang
Liken dan m~n tfnh
Con trung d6t
B$nh da san vay
Vay nen
Vay phan hong
Liken phanglliken phang d~ng sac t6
Viem da d~ng liken
Hong ban r6i lo~n sac t6 dai dang (Erythema dyschromicum perstans)
B$nh ly m6 lien kilt
Lupus do
Viem m~ch
Xa ct.fng bi
B$nh teo da cua Pasini va Pierini
B$nh ly bong nU'&c
Pemphigus
Bong nU'&c d~ng pemphigus
Viem da d~ng herpes
Ch6c
Phat ban sieu vi
Thuy dc;iu
Herpes zoster
Nam da
Giang mai
Ky sinh trung
Philn ll'ng thuoc
Viem da do anh sang
Phat ban d~ng s&i
Hong ban da d~ng
Hong ban sac t6 c6 djnh
H(li cht.fng Steven-Johnson/Ho~i tl.i thU'Q'ng bi nhiem d(lc
Phat ban da d~ng liken
Thu thu~t da
Tai t~o da bang hoa chat
Mai man da
Li$u phap l<;mh
8ieu tri laser
Dieu tri IPL
Nguyen nhan
Mycosis fungoides
khac
B$nh da cao gai do tam thEm
Bong nang
Chan thU'ang
Co xat

Da lieu th~m my
D~c DIEM LAM sANG
Tang siic t6 sau viem thuemg bi~u hi~n
la nhung dat hay mang a nhfrng vling c6 qua
trinh viem tru&c d6.
Tang siic t6 sau viem c6 hai d<;mg Him
sang: thuqng bi va bi. Tang siic t6 a thuqng
bi thuemg c6 mau nau sang d€n nau d~m ,
trong khi tang siic t6 a bi thuemg la mau xam
xanh. H~u h€t bi~u hi~n mau siic cua tang
siic t6 sau viem my thu()c vao de) sau cua t6n
thuong. Day la k€t qua cua hi~u tffig Tyndall
do SlJ tan X~ anh sang. Tang siic t6 thuqng
bi c6 th~ tv bi€n m~t sau vai thang vai nam
rna kh6ng cfrn dieu tri, trong khi tang siic t6
a lap bi c6 th~ t6n t~i vinh vi~n va keo dai
n€u kh6ng dieu trj. DC) n~ng cua tinh tn;mg
tang siic t6 c6 th~ lien quan d€n nhung nguai
c6 tyP da s~m mau, tuy nhien v:ln c~n them
cac nghien ct:m d~ chung minh. Ben qmh d6,
tang siic t6 sau vi em c6 th~ n~ng them do anb
niing (UV), buc x~ hay hi~n tuqng viem dai
ding va tai phat.
M(>T SO B~NH DA CO LIEN QUAN
T6'1 TANG sAc TO sAu VIEM
Tang siic t6 sau vi em cfrn duqc phan bi~t
v6"i cac tinh tn;mg tang siic t6 khac, d~c bi~t
la nhfrng truemg hqp viem kh6ng d~ nh~n
bi€t va bi~u hi~n kh6ng di~n hinh.
Tang siic t6 sau viem kern v&i cac t6n
thuong viem thi se lam cho ch~n doan d~
dang. Tuy nhien, tinh tr~ng viem c6 th~ tiem
~n hay b6 qua n€u chi nhin b~ng miit thuemg.
D~c di~m cua cac b~nh ly lien quan d~n tang
siic t6 duqc m6 ta trong Bang 1.
Sc;tm da (Nguon: BV Da Lieu)
ML,Jn tnJ>ng ca va tang sac to sau viem do mt,Jn
tnJ>ng ca (Nguon: BV Da Lieu)

Tang sac t6 sau viem
Bang 1. Cac b$nh da lien quan d~n tang sB~nh ly I
D!ch te
I
Nguyen nhan
I
Bieu hi~n
I
Mo h9c
I
Dieu tr!
Tang silc t6 c6 bieu hien gi6ng vRam ma
Tang sac t6
do thuoc
S<;~m da hinh
m<;~ng
IU'&i
(exogenous
ochronosis)
ThU'ong
&
type da III-IV:
thU'ong & nO>
nhi~u han nam
gi&i
MQi chung t(lc
ThU'ong
&
ngU'oi da s$m
mau, tre tuoi -
tuoi trung nien
Nhu(lm da do ThU'ong & type
UV
da III-IV
Mycosis fun- ThU'ong
&
goide
tang ngU'oi da s$m
scftc to
mau
Nhieu y~u t6: tia uv.
dieu tri n(li
ti~t t6,
mang thai, do gen
va thu6c nhU' phe-
nytoin
Nhieu
lo<;~i
thuoc,
nhU'
khang
s6t
ret,
h6a
tri
li$u '
amiodarone va mi-
nocycline, kim
lo<;~i
n$ng
SU> d1,mg lau dai hy-
droquinone nang d(l
cao, thU'ong c6 lien
quan
ti~p xuc anh
nttng m$t troi nhieu
Phan U>ng mu(ln v&i
tia UVA/UVB, tang
san xuat melanin
Kh6ng r6
D6i xU>ng, bo kh6ng
deu, mang mau nau
& vung da phai bay
anh sang (di;lc bi~t &
m$t)
Phat ban ti~n trien
ch$m, tang scftc to &
bo hay ian t6a, soc
den (y m6ng va tang
scftc t6 & niem m<;~ch
Mang tang scftc to
mau xanh den &
nhO>ng
vi tri thoa
thu6c
Tang
melanin
thU'Q'ng bi ± bi
Tuy thu(lc vao tac
nhan: tang melanin
thU'qng bi ± bi ±
lttng dQng kim
lo<;~i
n$ng
Hinh
d<;~ng
qua
chuoi, h<;~t mau vang
- nau & l&p bi
Thu6c thoa lam tdmg,
tranxemic
acid,
tai
t<;~o da bang h6a chlaser va anh sang
NgU'ng cac lo<;~i thuoc
Ia tac nhan, sU> d1,1ng
thuoc thoa lam trttng,
uong isotretinoin va la-
ser Q-switched
NgU'ng sU> d1,1ng thu6c
Ia tac nhan, sieu mai
man, tai t<;~o da bang
h6a chat, laser C02 va
laser Q-switched
Tang scftc to & vung Tang
melanin Tranh nttng
da phO'i
bay anh thU'Q'ng bi
sang
Mang tang sac to
thU'ong (y vung da
dU'Q'C che chttn
Umg dong t~ bao
lympho thU'Q'ng bi,
vung n6i bi-thU'qng
bi thay doi, melano-
phage va melanin
bat thU'cmg
Dieu tri b$nh da
NhiPng b€mh ty tang sac t6 dan a~n hiiu qua Ia PIH
Liken
ph~ng
d<;~ng scftc t6
(Lichen
pla-
nus pigmen-
tosus)
ThU'ong
&
type da 111-V va
tre tuoi -
tuoi
trung nien
Kh6ng r6
Mang
hinh
oval,
kh6ng deu mau xam
nh<;~t d~n mau den, (y
ca vung da phO'i bay
ian vung ke
Viem da vung noi bi- Corticosteroid
thoa,
thU'Q'ng bi, chu y~u tacrolimus/pimecro-
tang melanin l&p bi
limus thoa,
hydroxy-
chloroquine,
myco-
phenolate mofetil va
isotretinoin uong
Erythema dy- ThU'ong & type Kh6ng r6
schromicum da
III-IV
va
perstans
ngU'oi tre, d$c
Mang
hinh
oval, Viem da vung noi,
kh6ng
deu,
mau chu y~u tang mela-
xam nh<;~t & co, than, nin l&p bi
Corticosteroid
uong,
tacrolimus thoa, khang
sinh, dapsone, clofaz-
imine, khang sot ret,
isoniazid,
griseofulvin
va tia uv
bi$t 20-30 tuoi
Tang sac to ThU'ong
&
Reihl
ngU'oi da s$m
mau va ngU'oi
tre, tuoi trung
nien
Khong ro, c6 the di
Cmg nguyen trong
my ph~m va do d$t
gay ra phan U>ng d(lc
t~ bao type IV
ph~n goc chi, bo
hong ban c6 the thay
& thU'ang ton s&m
Tang sac t6 mau
nau t&i xam (y m$t,
thU'ong (y vung ben
m$t va co
Viem da vung noi bi-
thU'Q'ng bi, chu y~u
tang melanin l&p bi
Tranh di U>ng nguyen
nghi ng&, thuoc b6i
lam trttng va tai t<;~o da
bang h6a chat
Tham qufmg ThU'ong
& Nhieu
y~u t6: do Tham vung mcftt doi Tang
melanin Thuoc b6i lam trttng, tai
t<;~o da bang h6a chat,
laser va anh sang, chat
lam d~y. cay ma tl,l'
than va phau thu$t t<;~o
hinh mi mcftt
mttt
ngU'oi da s$m gen,
giai
phau, xU>ng
2 ben, bao thU'qng bi ± l&p bi
mau
m<;~ch mau va tang gom ca mi mcftt
scftc to
Tang sac to MQi chung t(lc, Co xat l$p l<;~i
da co xat
do tuoi
Viem da anh MQi chung t(lc, Ti~p xuc v&i thl,l'c v$t
sang thl,l'c v$t d(l tuoi
c6 chua furocouma-
rins
Tang sac to mau
nau, thU'&ng (y vung
da tren xU'ang
Mang tang scftc t6 &
vung ti~p xuc
Luu y: tning nang duqc khuyen cao trong mQi truemg hqp
Chu
y~u
l&p bi
melanin NgU'ng cha xat, tai t<;~o
da bang h6a chat va
laser Q-switched
Tang
melanin
thU'qng bi va mela-
nophage l&p bi
Tranh tac nhan nghi
ng&,
corticosteroid
thoa va thuoc b6i lam
trttng
93
f

TIEP C~ M(>T TRUONG HQP TANG sAc TO SAU VlEM
I Tang s~c t6 nghi ngo PIH
l
I
I Khong CO benh Stf dau hi~u Yiem I
l
l
Benh stl' dau hieu lam san!! Yiem tnrci'c do I
l
Can nh~c
Lichet phing s~c t6
Erythema dyschronicum perstans
Ehnh gia kham, den \Vood, thang cto, sinh
1\h.m hung ca giiy PIH I
Tang sic tthiet da, hay daub gi:i khong xam !an khac
Tham quit g m~t
l
).lycosis fuugoides tang s~c t6
I
PIH
I
I
Retinoid hang ngay trong 12-18
I
ru.in (A)
::-.l':iu nh~ t- nau dam
I
I
::-.l':iu pha _xan1 den
I
~
Xam xanh, den
I
Azelaic acid 15-20°·• 2 l:iJl ngay
PIH thuQ'Dg bi
Pm hon h91>
PIH l&p bi
trong 16-24 tu.in (B)
+
HQ 4% d.1 salicylic acid lc:\t b ~ t
d~ u HYi n6ng d(l 20-30% (B)
Ll!a chQn bang dSu
Di ~u tr!
Cong thuc 3 ket hQp hang ngay trong 8 ru~n (A) hay
Retinoid hang ngay rrong 12- 18 tu.in (A) hay HQ -t• t.
::' l ~n n2ay tron!! 12 tu.in (B)
Laser
.....
•
._
I'
I
Bit d:iu Ydt dieu ri PIH
I
QS ::-.l'd: YAG I 06-! tllll mtl'c nang
Ll!a rhQn thay the
Duong am ttl' d~u nanh 2 ian ngay trong 12 tu~n (A),
thttQ'ng bi, sau do Ia PIH ldp bi
lttqbg th~p (C)
niacinamide 4° o hang ngay trong 9 n1.ln (A ), N-acetyl
Laser erbium 1550 nn1 (C)
g lucos an~ ine 2% 2 L1n 'ngay trong S tu~n (A), kojic
aCid + glycolic acid troog 12 tu~n (A), hay azelaic
acid 15• o 2 Jan ngay trong 16 tu~n (B)
Ll,l'a chQn hang thli .._
Glycolic acid 19t m6i 3 ruan b~t d~u ni't u6ng d(l 50~.
(A) hay salicylic acid lQt moa ::' tuk b~ t dau \·O'i ndug
dQ 20-30°o (B)
Chdng n~ng pho r9ng Ya trauh n~ng r:tuqc klmy~n cao trong mqi tnrong hqp (B) Nen thay ctot hay k~r hQ'p r:t i~u tr! n~u sau thai gian thich hQ'p ma
chtra O;il OU'Q'C h i~ u qua mong muon
(A) .\lttc dQ khuy~n cao manh, B) duqc khuyen cao, (C): h,ra cbQn
I
0
Q)